Tiếp bài "Ai che chở cho dự án "chui" 10 triệu USD": Chính quyền đã buông lỏng thế nào?

Ngổn ngang máy móc mang nhãn hiệu Trung Quốc tại dự án “chui” 10 triệu đô.

 

Phản ánh với phóng viên, người dân tại xã Quảng Nghĩa cho biết quá trình xây dựng “chui” dự án nhà máy chế biến quặng kim loại nặng Vonfram của Công ty Cổ phần đầu tư Hoàng Thái (viết tắt là Công ty Hoàng Thái) có sự xuất hiện hàng chục công nhân người nước ngoài (Trung Quốc- PV) tại công trường. Trong báo cáo số 104- BC/TU của Thành ủy Móng Cái gửi Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh- Phạm Minh Chính thừa nhận: Dự án sản xuất Vonfram tại thôn 2, xã Quảng Nghĩa, Móng Cái có mục tiêu sản xuất Vonfram để xuất khẩu. Quy mô công suất 3.000 tấn/năm; Tổng mức đầu tư 10 triệu USD; Hình thức đầu tư: Liên doanh giữa Công ty Hoàng Thái và 2 nhà đầu tư cá nhân người Trung Quốc.

Thực tế, Công ty Hoàng Thái trong quá trình xây dựng dự án “chui” này đã đưa các công nhân người Trung Quốc vào làm việc. Tại báo cáo số 16/BC-UBND ngày 20/3/2012 của UBND xã Quảng Nghĩa khẳng định: Có 20 công nhân người Trung Quốc mang hộ chiếu du lịch làm việc tại công trường.

Trao đổi với báo chí về vấn đề này, ông Hoàng Trung Thông, Giám đốc Công ty Cổ phần Hoàng Thái cho rằng nếu là liên doanh nước ngoài thì thủ tục phức tạp nên đã chuyển thành Công ty 100% vốn trong nước: “Ông Trần (người Trung Quốc- PV) hỗ trợ một phần kinh phí xây dựng nhà xưởng và giúp đỡ việc mua máy móc thiết bị. Khi đi vào sản xuất, ông Trần sẽ lo phần nguyên liệu, tư vấn kỹ thuật và tìm đầu ra cho sản phẩm”.

Tìm hiểu được biết, tại Trung Quốc hiện nay vấn đề xử lý môi trường được quy định rất chặt chẽ, chi phí nhân công, điện nước, thuê đất cao. Chính vì vậy nhiều nhà đầu tư Trung Quốc nhắm đến khu vực Móng Cái để xây dựng nhà máy.

Việc để cho các nhà máy được xây dựng ở đây, cái lợi trước mắt là địa phương thu được một khoản tiền thuê đất, tiền thuế, nhưng cái hại lâu dài là về môi trường.

 

Người dân tại Móng Cái băn khoăn tự hỏi, một dự án có yếu tố nhạy cảm về môi trường, được xây dựng “chui” với quy mô hoành tráng trong thời gian dài mà không được cơ quan chức năng của thành phố can thiệp, xử lý?

Tìm hiểu được biết, trong khi xây dựng “chui” (từ tháng 6/2011), chủ đầu tư đã mời một đoàn cán bộ của Móng Cái đi tham quan, khảo sát nhà máy chế biến quặng tại Trung Quốc. Cụ thể, ngày 16/8/2011 (theo báo cáo số 69/BC-UBND, của UBND TP Móng Cái gửi Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh ngày 26/4/2012), đoàn của TP Móng Cái gồm 4 người do ông Vũ Văn Kinh - Phó Bí thư Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố dẫn đầu đã đi Trung Quốc tham quan, nghiên cứu. Sau chuyến đi, đoàn này đã có báo cáo kết quả khảo sát nhà máy chế biến quặng tại Tứ Xuyên (Trung Quốc). Đoàn đã đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh, Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy Móng Cái xem xét, quyết định đồng ý cho Công ty Hoàng Thái xây dựng nhà máy chế biến quặng tại xã Quảng Nghĩa. Sau đó tại văn bản số 299- KL/TU ngày 24/9/2011, Bí thư Thành ủy Móng Cái Nguyễn Quang Điệp có ý kiến chỉ đạo: “Thống nhất chủ trương đồng ý cho chủ đầu tư nghiên cứu, lập dự án đầu tư xây dựng nhà máy Vonfram tại thôn 2, xã Quảng Nghĩa hoặc khu công nghiệp tập trung của thành phố”. Có ý kiến chỉ đạo này, Công ty Hoàng Thái tiếp tục dấn bước đầu tư xây dựng với số tiền lên tới hàng chục tỉ đồng, trong khi chưa đủ thủ tục pháp lý.

Nhiều người cho rằng, cần làm rõ chuyến đi trên của đoàn cán bộ thành phố Móng Cái. Nếu chuyến đi chỉ để khảo sát, nghiên cứu xây dựng nhà máy như báo cáo thì nó không cần thiết, vì khi đoàn đi tham quan (tháng 8/2011), việc xây dựng của Công ty Hoàng Thái đã diễn ra trước đó tới… 2 tháng.

Hiện nay tỉnh Quảng Ninh ngoài việc chỉ đạo đình chỉ dự án, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan trong vụ việc này, thì tại văn bản số 2413/UBND-QH2 mới đây, tỉnh này đã chỉ đạo Công an tỉnh thẩm tra, xử lý số nhân công Trung Quốc nhập cảnh lao động trái phép trong nhà máy. Ngoài ra Công an tỉnh Quảng Ninh cũng được chỉ đạo phối hợp với Sở TN & MT làm rõ, xác định thành phần các chất trong các loại quặng do Công ty Cổ phần Hoàng Thái nhập về. Nếu trong đó có các thành phần nguy hại, tập kết không đúng quy định, gây ảnh hưởng đến môi trường thì lập hồ sơ xử lý theo quy định pháp luật.

 

Hà Châu