Tình thân tan nát vì nhà đất

Bà Luyến đang ở tạm tại đình làng xã Phú Lâm.

 

Sau các phán quyết của toà, bà Lưu Thị Luyến (SN 1967, trú tại xã Phú Lâm, huyện Tiên Du, Bắc Ninh) cùng hai người con đã mất toàn bộ nhà cửa, sống vạ vật tại đình làng xã Phú Lâm gần 2 năm qua. Nỗi thống khổ của mẹ con bà Luyến khiến dư luận địa phương bức xúc. TAND Tối cao đã tuyên huỷ cả hai bản án của cấp toà tỉnh Bắc Ninh để xét xử lại từ đầu.

 

Con nuôi, phận hẻo

Theo phán quyết của TAND huyện Tiên Du (Bắc Ninh), năm 1967 bà Luyến được cụ Nguyễn Thị Mộc nhận làm con nuôi và sinh sống tại địa phương cho đến nay. Năm 2000, mảnh đất mà bà Luyến sinh sống được UBND huyện Tiên Du cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) với tổng diện tích 96m2, mang tên 4 người gồm cụ Mộc, bà Luyến, chị Hà Thị Hảo và anh Hà Xuân Thuật (chị Hảo, anh Thuật là con bà Luyến- PV).

Ngày 4/6/2006, do tuổi cao, sức yếu nên cụ Mộc đã viết giấy giao toàn bộ quyền sử dụng đất cho bà Luyến. Giấy này có xác nhận của ông Trương Ngọc Thạch- Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lâm.

Tuy nhiên, thời gian sau này, do một số thành viên trong gia đình phát sinh mâu thuẫn, bà Lưu Thị Tám (SN 1956, đại diện uỷ quyền cho bà Mộc) đã làm đơn gửi TAND huyện Tiên Du đòi sở hữu khu đất trên. Ngày 20/1/2009, TAND huyện Tiên Du đã mở phiên toà sơ thẩm, buộc bà Luyến phải trả lại mảnh đất đang sinh sống cho cụ Mộc (do bà Tám làm đại diện uỷ quyền). Ngoài ra, bà Luyến phải chịu án phí 700.000 đồng. Ngày 27/10/2009, TAND tỉnh Bắc Ninh đã mở phiên phúc thẩm, ra phán quyết giữ nguyên bản án sơ thẩm của TAND huyện Tiên Du. Ngày 11/5/2010, Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Tiên Du đã ra quyết định cưỡng chế mảnh đất bà Luyến đang sinh sống để giao cho cụ Mộc. Sau vụ cưỡng chế, do không còn chốn nương thân, bà Luyến và hai người con được chính quyền xã Phú Lâm thương tình cho ở nhờ một căn phòng nhỏ hơn 10m2 tại đình làng Phú Lâm.

 

Tiền không mua nổi chỗ ở

Thương cảnh cơ cực của 3 mẹ con bà Luyến, xét thấy hai cấp TAND tỉnh Bắc Ninh đã vi phạm nghiêm trọng Bộ Luật tố tụng Dân sự, ngày 29/4/2011, TAND Tối cao đã ra Quyết định Giám đốc thẩm, tuyên huỷ cả hai bản án của các cấp toà Bắc Ninh, giao TAND huyện Tiên Du xét xử lại theo trình tự sơ thẩm.

Ngày 17/4/2012, TAND huyện Tiên Du mở phiên sơ thẩm lần 2, tuyên buộc cụ Mộc (do bà Tám làm đại diện) phải trả cho bà Luyến 80 triệu đồng (tương đương 1/3 mảnh đất); miễn toàn bộ tiền án phí sơ thẩm do bà Luyến, là hộ nghèo ở địa phương. Không đồng ý với phán quyết trên, bà Luyến làm đơn kháng cáo và cho rằng nếu chia mảnh đất trên làm 1/3, bà xin nhận một phần còn lại để sinh sống chứ không nhận tiền. Ngày 19/7/2012, TAND tỉnh Bắc Ninh đã xử phúc thẩm và giữ nguyên bản án sơ thẩm. Tại phiên phúc thẩm, bà Luyến vẫn giữ nguyên yêu cầu được nhận 1/3 mảnh đất, chứ không nhận tiền. Tuy nhiên, yêu cầu chính đáng của bà Luyến đã không được toà xem xét. Theo giải thích của Tòa, mảnh đất 96m2 không thể chia làm 3 được vì như vậy sẽ quá nhỏ, không đủ xây nhà ở. Thế nhưng căn cứ nào để chia mảnh đất này làm 3 phần (3 mẹ con bà Luyến chỉ được một phần) lại không được Tòa giải thích rõ. Điều đáng nói, chủ sở hữu mảnh đất này gồm 4 người gồm là bà Mộc và 3 mẹ con bà Luyến.

Trước phán quyết của toà phúc thẩm, ngày 19/7/2012, PV Báo GĐ&XH đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Hữu Nhị- Bí thư Đảng uỷ xã Phú Lâm (huyện Tiên Du). Theo ông Nhị, hoàn cảnh của bà Luyến rất khó khăn, phải nuôi hai người con đang tuổi ăn học. Nhiều năm qua, bà Luyến luôn nằm trong diện hộ nghèo của xã và được hưởng các chính sách theo quy định của Nhà nước. Ông Nhị nói: “Sau khi cơ quan thi hành án tiến hành cưỡng chế, yêu cầu 3 mẹ con bà Luyến ra khỏi mảnh đất đã sinh sống nhiều năm, chính quyền địa phương thương tình đã cho ở tạm tại đình làng. Đây chỉ là giải pháp trước mắt, nhưng do quỹ đất của chúng tôi không còn nên khó có thể phân cho bà Luyến được”.

Cũng theo ông Nhị, với 80 triệu đồng như phán quyết của toà thì 3 mẹ con bà Luyến sẽ khó lòng mua được một mảnh đất nhỏ để ổn định cuộc sống. “Nếu chia mảnh đất 1/3 thì chúng tôi cũng sẽ tạo điều kiện cho mấy mẹ con xây nhà để ở. Không có tiền thì địa phương sẽ hỗ trợ kinh phí vì gia đình bà Luyến thuộc hộ nghèo của xã”- ông Nhị chia sẻ.

Bình Minh