Tranh cãi quanh bản gốc bài thơ "Thương ông"

Thua cả mọi mặt

Theo GS Nguyễn Minh Thuyết (Tổng chủ biên SGK Tiếng Việt lớp 2), chọn đoạn nào để dạy thì phải cân nhắc. Vì thế, việc cắt cúp trong bài thơ “Thương ông” hoàn toàn có chủ định của nhóm tác giả, không hề có lỗi biên tập hay kỹ thuật.

Điều đáng nói, nếu so bản gốc với đoạn trích trong SGK Tiếng Việt, nhiều phụ huynh cho rằng, bản mới được cắt cúp không hay bằng bản cũ chứ chưa nói đến bản gốc. Vì thế, lý giải là nhóm biên soạn cố tình không trích đăng những câu trả lời trống không trong bản cũ cho phù hợp lứa tuổi học sinh không được nhiều người đồng tình.

Bạn đọc ở địa chỉ: phale08_dn@yahoo...nhận xét: “Tú Mỡ đã đưa vào lòng người, ăn sâu vào tâm trí bao thế hệ bởi bài thơ này. Nhà cải biên chỉ biết thêm - bớt nên không còn giữ được hồn vía bài thơ nữa".

Đoạn giữa bài thơ này đã bị lược bỏ nhưng không có dấu (...) ở cuối câu để người đọc phân biệt

Một độc giả có địa chỉ hòm thư: lucbinhhan@gmail...cho biết: “Bài thơ này rất hay nên mình dạy 2 đứa con nhà mình thuộc lòng từ ngày nó chưa biết chữ. Vậy mà giờ đọc lại, bài thơ mới mà không phải là mới thế này, như thể là bài thơ của người yêu thơ nhưng không có tài làm thơ viết vậy. NXB đã phá hủy tác phẩm của tác giả mất rồi. Chẳng nhẽ đây là mục đích của cải cách giáo dục”?

“Những đoạn bị cắt gọt lại là những đoạn hay nhất, tạo nên logic và chứa đựng rất nhiều tình cảm. Cắt gọt thế này khác nào đánh cắp cái hồn cốt của bài thơ. Thật đáng tiếc”, độc giả ở địa chỉ hòm thư: lannhingoc@gmail...viết.

Cẩu thả khi rà soát chính tả

Ngoài tranh cãi trong bài thơ “Thương ông” (SGK Tiếng Việt tập 1), trong bài thơ “Lượm” ở cuốn Tiếng Việt lớp 2 (tập 2) còn sai cả dấu hỏi và dấu ngã trong từ “lúa trổ” (bản trong SGK đã in là “lúa trỗ”). Thể thức văn bản trong một số bài thơ lược trích cũng không được nhóm tác giả tuân thủ khiến người đọc khó phân biệt.

Sai dấu hỏi và dấu ngã trong câu: "Lúa trổ đòng đòng".

Nhiều phụ huynh bức xúc, đã là sách giáo khoa thì phải chuẩn, vì nó là quy chuẩn cho cả một thế hệ học tập. Nhưng chỉ nhìn, đọc trang sách giáo khoa này, thật không hiểu nổi những người biên tập sách đã làm gì mà ngay cả những quy tắc về chính tả cơ bản cũng còn bỏ sót.

Bạn đọc này đưa ra thí dụ: Bài thơ trích từ bài thơ của Tú Mỡ, cắt bỏ một số đoạn xen kẽ chủ yếu chỉ lấy đoạn đầu và đoạn cuối nhưng người làm sách cũng không có một dấu hiệu nào để cho người đọc phân biệt được là cắt ở đoạn nào nên đọc rất lủng củng. Theo đúng quy tắc về chính tả thì phải dùng dấu (...) để thể hiện những câu thơ bị cắt. Các dấu (:), (,), (;), (!) trong bài thơ được đặt sai vị trí. Theo đúng quy tắc, các dấu này phải đặt liền với từ đứng trước nó nhưng ở trong SGK đều được đặt cách ra.

Bạn Minh Hải (địa chỉ hòm thư: minhhaipulse@... Cho rằng: “Theo tôi, những người biên soạn hay sau khi biên soạn xong, cần phải có người rà soát lại toàn bộ các bài trong sách giáo khoa trước khi mang đi in hàng loạt. Người đó cần phát âm chuẩn để kiểm tra những lỗi chính tả không đáng có này”.

Độc giả Thái Bình (địa chỉ hòm htw: hungthang2008@...) bức xúc: “Người dân cứ cho con em mình tới trường. Cứ tin tưởng ở trường là môi trường học tập tốt, dạy dỗ tới nơi tới chốn nhưng có ngờ đâu. Ở đó cũng sai thì con em chúng tôi biết phải làm sao?”

“Tôi cũng có con học lớp 2. Tôi rất lo lắng về việc học của con mình nếu SGK phổ thông còn có những sai sót nguy hiểm như thế này. Đề nghị NXB Giáo dục và Ban biên tập sách công khai xin lỗi các thầy cô giáo, học sinh và phụ huynh và chỉnh sửa những sai sót kịp thời”, bạn đọc ở địa chỉ hòm thư: dangphuchau2003@... Cho biết.

Trước những thắc mắc này, vào chiều 7/11, PV Giadinh.net tiếp tục liên lạc với NXB Giáo dục. Một đại diện đến từ Phòng truyền thông cho biết, hiện NXB đang tập hợp các văn bản từ Tổng chủ biên và nhóm biên soạn.

Về những sai sót chính tả, NXB đang cho kiểm tra quy trình xem lỗi từ khâu nào. Tuy nhiên, thông thường, lỗi chính tả có thể từ khâu chế bản, đánh máy hoặc biên tập.

Dưới đây là bản gốc của bài thơ "Thương ông" do Tổng chủ biên SGK Tiếng Việt tập 2 công bố với báo điện tử Infonet vào chiều 7/11: 

"Ông bị đau chân

Nó sưng nó tấy 

Đi phải chống gậy

Khập khiễng khập khà

Bước lên thềm nhà

Nhấc chân quá khó

Thấy ông nhăn nhó

Việt chơi ngoài sân

Lon ton lại gần

Âu yếm nhanh nhảu:

"Ông vịn vai cháu

Cháu đỡ ông lên."

Ông bước lên thềm

Trong lòng vui sướng

Quẳng gậy cúi xuống

Quên cả đớn đau

Ôm cháu xoa đầu:

"Hoan hô thằng bé!

Bé thế mà khoẻ

Vì nó thương ông."

Đôi mắt sáng trong,

Việt ta thủ thỉ:

"Ông đau lắm nhỉ?

Khi nào ông đau

Ông nói mấy câu

Bố cháu vẫn dạy,

Nhắc đi nhắc lại:

"Không đau! Không đau!"

Dù đau đến đâu

Khỏi ngay lập tức."

Tuy chân đang nhức,

Ông phải phì cười:

"Ừ, ông theo lời

Thử xem có nghiệm."

Ông bèn nói liến:

"Không đau! Không đau!"

Và ông gật đầu:

"Khỏi rồi! Tài nhỉ!"

Việt ta thích chí:

"Cháu đã bảo mà...!

Và móc túi ra:

"Biếu ông cái kẹo!" 

Trong khi nội dung của bài thơ được trích trong Sách giáo khoa lớp 4 trước đây có nội dung như sau:

"Ông bị đau chân

Nó sưng nó tấy

Đi phải chống gậy

Khập khiễng khập khà

Bước lên thềm nhà

Nhấc chân khó quá

Thấy ông nhăn nhó (phần in đậm này đã bị lược bỏ trong SGK hiện hành)

Việt chơi ngoài sân

Lon ton lại gần

Âu yếm nhanh nhảu (câu này cũng đã bị bỏ)

Ông vịn vai cháu

Cháu đỡ ông lên

Ông bước lên thềm

Trong lòng vui sướng

Quẳng gậy cúi xuống

Quên cả đớn đau

Ôm cháu xoa đầu (đoạn này cũng đã bị cắt gọt ở SGK hiện hành)

Hoan hô thằng bé

Bé thế mà khỏe

Vì nó thương ông".

Nguyên Hạnh