Tranh cãi về đề thi môn Văn: "Câu thơ đẹp như thế không thể thay thế bằng "bùn"
GiadinhNet - "Câu thơ của Lưu Quang Vũ là "Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa" và nếu nói Phạm Tiến Duật sửa thơ của Lưu Quang Vũ như vậy thì đó là sự xúc phạm - một nhà thơ thông tin.
Trong phần Đọc hiểu của đề thi môn Ngữ văn (sáng 2/7), từ câu 1 – câu 4 có nội dung xoay quanh đoạn thơ trích từ tác phẩm Tiếng Việt của nhà thơ Lưu Quang Vũ. Đoạn thơ được dẫn từ tập Thơ Việt Nam (1945 – 1985), trang 218 do NXB Giáo dục ấn hành.
Tuy nhiên, đến chiều 2/7, xuất hiện thông tin phản ánh có sai sót trong đoạn thơ đã được đưa vào đề thi này. Cụ thể nội dung trích đoạn trong đề thi như sau:
“Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói
Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ
Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa
Óng tre ngà và mềm mại như tơ”.
Đây là khổ thứ 5 trong bài “Tiếng Việt” của nhà thơ Lưu Quang Vũ. Đồng thời, bài thơ không nằm trong sách giáo khoa. Nhưng trong đề thi được dẫn lại có nội dung: “Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa”.
Đề thi môn Ngữ văn THPT Quốc gia 2016. Ảnh: Nông Thuyết
Sau khi phát hiện lỗi sai này, có một số ý kiến phản ứng khá gay gắt vì cho rằng dữ liệu đề thi đã mắc lỗi.
Đồng thời, chi tiết sai lệch này làm nảy sinh hai vấn đề: Thứ nhất, có ý kiến cho rằng sự nhầm lẫn này gây sai lệch đối với chất lượng nội dung, nghệ thuật của bài thơ, từ đó dẫn đến sai lệch trong bài làm của thí sinh. Thứ hai, lại là vấn đề sai sót trong khâu kiểm duyệt, xuất bản, in ấn sách.
Theo thông tin từ PGS.TS Lưu Khánh Thơ (Viện Văn học, em gái cố nhà thơ Lưu Quang Vũ) nhận định, trên thực tế song song tồn tại hai văn bản thơ có những chữ khác nhau “như bùn” và “như đất cày”.
Bà Lưu Khánh Thơ xác nhận trên thực tế có tồn tại hai văn bản thơ khác nhau với nội dung “như bùn” và “như đất cày”. Theo đó, khi in lần đầu tiên trên báo Văn nghệ, nhà thơ Phạm Tiến Duật đã biên tập và sửa thành “như bùn” và từ đó được sử dụng trên nhiều sách báo.
Đồng thời, qua nhiều năm, gia đình cố nhà thơ Lưu Quang Vũ dựa theo căn cứ của bản thảo viết tay còn lưu giữ được và phục nguyên theo đúng bản gốc.
Như vậy, sự sai sót ở đây bắt nguồn từ nhầm lẫn của nội dung đã đăng trong tập thơ trên. Theo những kết quả tìm kiếm trên Internet về bài thơ “Tiếng việt” của Lưu Quang Vũ, cũng không xuất hiện nội dung dòng thơ “Ôi Tiếng Việt như bùn và như lụa”.
Như vậy, đề thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo được trích dẫn từ tập Thơ Việt Nam - đây không phải là lỗi sai như nhiều bình luận trước đó,
Tuy nhiên, về nội dung câu thơ và liên quan đến yếu tố biên soạn, trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội - nhà thơ Nguyễn Việt Chiến lại khẳng định:
“Thơ 8 chữ là một đặc trưng của nhà thơ Lưu Quang Vũ. Câu thơ của Lưu Quang Vũ chính xác là “Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa” chứ không phải “như bùn và như lụa”. Càng không có chuyện nhà thơ Phạm Tiến Duật sửa thơ của Lưu Quang Vũ vì tôi có quen với hai nhà thơ này, Phạm Tiến Duật rất hiểu Lưu Quang Vũ nên sẽ không bao giờ có chuyện như vậy. Nếu ai nói thế tức là đã xúc phạm đối với nhà thơ Phạm Tiến Duật.
Về khía cạnh chất lượng nội dung, nghệ thuật của câu thơ, nhà thơ này phân tích: “Xét về mỹ cảm, những câu thơ đẹp như thế không thể được thay thế bằng “bùn”. “Đất cày” mang nghĩa rất rộng, mang mồ hôi, xương máu của người dân cày. Việc sửa chữa hay tái bản sách qua nhiều năm, khó có thể khẳng định là chính Phạm Tiến Duật sửa, trừ khi còn lưu giữ bút tích. Kể cả nhà thơ nào nói rằng Phạm Tiến Duật đã sửa, tôi cũng không tin!”.
Nông Thuyết
Gió mùa Đông Bắc tràn về, miền Bắc rét đậm, đề phòng xuất hiện băng giá
Xã hội - 2 phút trướcGĐXH - Dự báo Hà Nội và Bắc Bộ tiếp tục duy trì thời tiết rét, rét đậm – rét hại và vùng núi cao có khả năng xảy ra băng giá. Tại Trung Bộ ngày có mưa lớn, cục bộ có nơi mưa to.
Bí mật số cuối ngày sinh Âm lịch: 4 con số được cho là hút tài lộc mạnh nhất
Đời sống - 3 phút trướcGĐXH - Người có ngày sinh Âm lịch kết thúc bằng những con số này được xem là tượng trưng cho phúc khí lớn, thậm chí "giàu nứt vách" nếu biết nắm bắt cơ hội và không ngừng nỗ lực.
Toàn quốc xảy ra 71 vụ tai nạn giao thông trong ngày thứ hai nghỉ Tết Dương lịch
Đời sống - 21 phút trướcTheo thông tin từ Cục CSGT, trong ngày thứ hai nghỉ Tết Dương lịch, toàn quốc xảy ra 71 vụ tai nạn giao thông, làm chết và bị thương 97 người.
Quy định mới nhất về độ tuổi nghỉ hưu của giáo viên năm 2026
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Luật Nhà giáo 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong đó quy định rõ về chế độ nghỉ hưu đối với giáo viên.
Bị phạt hơn 100 triệu đồng vì giao xe cho tài xế không có bằng
Xã hội - 1 giờ trướcCảnh sát giao thông kiểm tra xe khách biển số Ninh Bình đang chạy trên cao tốc phát hiện hàng loạt lỗi nghiêm trọng.
Tin sáng 3/1: Một số nơi tại miền Bắc có thể xuất hiện băng giá; loạt trường ở Hà Nội tổ chức thi riêng vào lớp 10
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo, trong các ngày 3 và 4/1, Miền Bắc có mưa vài nơi, trời rét, vùng núi trời rét đậm, có nơi rét hại, vùng núi cao có nơi dưới 7 độ.
Nguyễn Thanh Hải từng rêu rao 'giải cứu toàn cầu', trả 100.000 USD nếu phát hiện nhận tiền
Pháp luật - 10 giờ trướcNguyễn Thanh Hải từng rêu rao “giải cứu toàn cầu”, từ Campuchia ra thế giới, tuyên bố thưởng 100.000 USD cho bất kỳ ai đưa ra bằng chứng Hải lấy tiền của nạn nhân.
Hà Nội: CSGT phát hiện nhiều tài xế vi phạm nồng độ cồn ở mức cao trong ngày thứ 2 nghỉ Tết Dương lịch
Đời sống - 11 giờ trướcChiều 2/1, lực lượng CSGT Hà Nội triển khai nhiều tổ công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý nhiều trường hợp vi phạm nồng độ cồn ở mức cao.
Nhiều chủ shop bị lừa tiền đặt cọc khi chạy quảng cáo trên mạng để bán hàng
Xã hội - 12 giờ trướcGĐXH - Mới đây Công an tỉnh Hưng Yên đã tiến hành xác minh làm rõ nhóm đối tượng lừa đảo nhiều chủ shop, cửa hàng dưới hình thức lừa đặt cọc chạy quảng cáo, qua đó chiếm đoạt khoảng 1,5 tỷ đồng...
Hà Nội: 109 trường hợp vi phạm giao thông được camera AI ghi nhận ngày đầu năm 2026
Đời sống - 12 giờ trướcTừ 18h ngày 31-12-2025 đến 18h ngày 1-1-2026, thông qua hệ thống camera AI, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội đã ghi nhận 109 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn thành phố.
Tạm giữ hình sự 'quái xế' 18 tuổi tăng ga húc văng CSGT ở Phú Thọ
Pháp luậtGĐXH - Vi phạm giao thông nhưng không chấp hành hiệu lệnh, Nguyễn Anh Tuấn (SN 2007) đã liều lĩnh tăng ga lao thẳng vào tổ công tác khiến một chiến sĩ CSGT bị thương. Đối tượng sau đó đã bị tạm giữ hình sự để điều tra về hành vi “Chống người thi hành công vụ”.