Tránh thai khẩn cấp không phải là "thần dược"!

Một buổi tư vấn kiến thức chăm sóc SKSS/tình dục an toàn cho học sinh tại Hà Nội. Ảnh: P.V.

“Khẩn cấp” cho… nhanh (!?)

Thấy tôi ngạc nhiên, chị Mai (chủ một quầy thuốc ở phố Quốc Tử Giám, Hà Nội) nói: “Bọn trẻ giờ rành lắm, đa phần chúng sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp. Biết rõ giá cả rồi nên chúng chuẩn bị sẵn tiền, mua cái là đi ngay”.

Theo chị Mai, thuốc tránh thai khẩn cấp được nhiều bạn trẻ chưa lập gia đình coi như là “giải pháp cứu cánh”. Số người đến mua thường ở độ tuổi 16 – 25. Chị bán thuốc cũng cho biết thêm, không chỉ cô bé vừa rồi mà không ít em gái khác rất rành rẽ trong việc mua thuốc tránh thai và bao cao su. “Lúc đầu đến mua, chúng rất e ngại, thậm chí còn giấu giấu giếm giếm, đến lúc quen rồi chúng còn rủ cả bạn trai đi mua cùng. Thường chủ yếu là con gái đi mua, họa hoằn mới có cậu con trai đến”, chị kể.

Tại một phòng khám về sức khỏe sinh sản ở Cầu Giấy- Hà Nội, ngồi gần tôi là 2 cô bé khoảng hơn 16 tuổi, trong đó một cô gái đang rất lo lắng chờ “giải quyết hậu quả”. Biết lý do tôi đến giống như bạn của mình, Nga (cô bé đi cùng) chia sẻ: “Đây là lần thứ hai nó dính đấy”. Khi được hỏi vì sao không sử dụng các biện pháp tránh thai để đỡ khổ, Nga nhăn mặt: “Chị bảo có phải lúc nào chúng em cũng có bao cao su trong túi đâu. Bọn con trai không bao giờ thích, bọn em mà mang trong túi, nhỡ bố mẹ nhìn thấy thì chết. Còn thuốc tránh thai hàng ngày thì chúng em chịu luôn, ngoài học hành làm sao mà nhớ nổi việc uống thuốc đúng giờ. Bọn em là cứ xài loại “khẩn cấp” cho nhanh”. Lý giải lý do vì sao đã dùng thuốc tránh thai khẩn cấp rồi mà bạn vẫn có thai, Nga cười như mếu: “Vì nó nghĩ thuốc có tác dụng trong vòng 72 giờ nên đợt vừa rồi thả ga 3 ngày liền rồi uống một thể nên mới dính đấy chị!”. 

Theo khảo sát nhỏ và không chính thức của chúng tôi, có tới 40% các bạn gái có quan hệ tình dục sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, 10% sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày, 10% sử dụng bao cao su và số còn lại không áp dụng biện pháp nào cả. Phần lớn các bạn trẻ dùng thuốc tránh thai khẩn cấp vì “tiện, không tốn thời gian và ngay sau khi quan hệ” nên rất yên tâm với giải pháp này.

Hậu quả khôn lường

Cho dù nhiều các bậc cha mẹ và những người lớn tuổi không muốn trẻ vị thành niên (VTN) sớm “ăn trái cấm”, không muốn nói đến chuyện sức khỏe tình dục vì sợ “vẽ đường cho hươu chạy” nhưng tình trạng này vẫn đang diễn ra và đang có  xu hướng “trẻ hóa” tuổi quan hệ tình dục (QHTD) lần đầu.

Trẻ VTN thiếu hiểu biết đã phải trả những cái giá rất đắt từ việc có thai ngoài ý muốn. Không chỉ bỏ dở học hành, tương lai phía trước khó khăn,  mà nhiều em đã phải trả giá bằng cả tính mạng. Nhiều em gái, khi mang thai ở tuổi còn nhỏ đã phải đối mặt với những nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hoặc tử vong liên quan đến thai sản…

Một số em biết cách phòng, tránh mang thai nhưng lại sử dụng không đúng cách hoặc lạm dụng quá mức. Do không hiểu đúng nên nhiều em, cứ sau quan hệ là uống thuốc tránh thai khẩn cấp để ngừa. Có em QHTD sau 4 - 5 ngày mới sực tỉnh rồi vội vàng tìm mua thuốc hoặc dùng bao cao su nhưng vẫn uống thuốc tránh thai khẩn cấp cho “chắc ăn” tới 4 lần một tháng. Theo các bác sĩ, thuốc tránh thai khẩn cấp không phải là “thần dược”. Hiệu quả thực tế của nó chỉ đạt 75% và nếu dùng càng nhiều lần thì hiệu quả trong những lần sau càng giảm. Do đó, việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp như biện pháp tránh thai thông thường, quá 2 liều/tháng sẽ để lại nhiều hậu quả về sức khỏe, ảnh hưởng hạnh phúc tương lai.

Theo BS Mai Trọng Hưng - Trưởng Khoa Sản, BV Phụ sản Hà Nội, viên tránh thai hàng ngày là phương pháp tránh thai phổ biến nhất và an toàn nhất sau biện pháp dùng bao cao su. Dùng thuốc tránh thai hàng ngày có nhiều ưu điểm, trong đó có 3 ưu điểm chính là tránh thai, ngăn ngừa sự phát triển của các khối u phần phụ trong đó có ung thư phần phụ và làm đẹp. Theo bác sĩ Hưng, thuốc viên tránh thai có một số tác dụng phụ như khi dùng buồn nôn, nôn, hoa mắt, chóng mặt, tăng cân, tuy nhiên các triệu chứng này sẽ mất đi sau một vài tháng.

Hà Anh