Trốn tránh khai báo y tế khi trở về từ vùng có dịch làm lây lan bệnh bị xử lý thế nào?

Ca thứ 19, 20 mắc COVID-19 ở Việt Nam là người tiếp xúc gần với cô gái nhiễm bệnh sau khi về từ châu Âu

Khai báo y tế trung thực có ý nghĩa sống còn

Trước đó, Báo Gia đình và Xã hội đã thông tin, 12h đêm 6/3, Bộ Y tế đã có thông tin chính thức về ca nhiễm COVID-19 đầu tiên tại TP Hà Nội.

Cụ thể, lúc 21h30 ngày 6/3/2020, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương thông báo kết quả xét nghiệm dương tính COVID-19 đối với bệnh nhân nữ, 26 tuổi, đã đi thăm chị gái tại Anh và cùng chị gái qua Ý, Pháp du lịch và trở về Hà Nội 4h30 ngày 02/3/2020 trên chuyến bay VN0054. Bệnh nhân này làm quản lý khách sạn, có địa chỉ thường trú tại phường Trúc Bạch, quận Ba Đình, TP Hà Nội.

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội, bệnh nhân này xuất cảnh ngày 15/2 bay sang London (Anh), ngày 18/2 bay sang Milan (tỉnh Lombardy, Italia) du lịch. Tại thời điểm này, tại tỉnh Lombardy chưa ghi nhận dịch COVID-19 bùng phát. Ngày 20/2/2020 quay trở về Anh. Ngày 25/02/2020, bệnh nhân sang Paris (Pháp) du lịch 1 ngày.

Ngày 29/2, bệnh nhân bắt đầu có biểu hiện ho nhưng không đi khám. Đến ngày 1/3, bệnh nhân bị thêm đau mỏi người, không rõ sốt. Sau đó bệnh nhân lên máy bay trở về Việt Nam trên chuyến bay có số hiệu VN0054 của Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) và hạ cánh xuống sân bay Nội Bài lúc 4h30 sáng ngày 2/3.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho biết lực lượng chức năng ngay lập tức đã tiến hành cách ly toàn bộ số nhà từ 125 đến 139 phố Trúc Bạch - nơi bệnh nhân ở. Ảnh: Zing.vn.

Do bệnh nhân lúc này không sốt, không khai báo tình trạng sức khỏe của mình nên đã được nhập cảnh. Bệnh nhân được lái xe riêng của gia đình đưa về nhà riêng tại phường Trúc Bạch, quận Ba Đình. Kể từ khi về nước, bệnh nhân biết mình bị bệnh nên đã chủ động tự cách ly tại phòng riêng, hạn chế tiếp xúc với người trong gia đình, không đi đâu ra khỏi nhà, chủ động đeo khẩu trang kể cả khi ở trong nhà.

Bệnh nhân bắt đầu có biểu hiện sốt nhẹ ngày 02/3. Ngày 5/3 bệnh nhân xuất hiện sốt liên tục (38 độ C) kèm theo ho nhiều, có đờm, mệt mỏi. Bệnh nhân đi khám tại Bệnh viện Hồng Ngọc cơ sở 55 Yên Ninh, Ba Đình, được chẩn đoán viêm phổi (phim chụp X-Quang có hình ảnh đám mờ ở đáy phổi phải). Do có tiền sử đi từ nước ngoài về, nên bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung để theo đõi điều trị.

Lúc 18h ngày 5/3, bệnh nhân nhập viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung, đang được cách ly, theo dõi sức khỏe nghiêm ngặt tại phòng áp lực âm của bệnh viện.

Ngay sau khi ghi nhận thông tin về ca nghi nhiễm, lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, Chủ tịch UBND quận Ba Đình và các lực lượng của ngành y tế và quận Ba Đình đã trực tiếp xuống khu vực nhà bệnh nhân để chỉ đạo thực hiện công tác phòng chống dịch. Theo đó, danh sách những người từng tiếp xúc với nữ bệnh nhân nêu trên cũng được làm rõ.

Ở một diễn biến mới nhất, đã có thêm 2 ca mắc COVID-19 ở Hà Nội là lái xe và bác gái của nữ bệnh nhân nêu trên.

Có thể bị xử lý hình sự?

Dưới góc độ pháp lý, tối 7/3, trao đổi với PV, luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng văn phòng luật sư Chính Pháp – Đoàn luật sư Hà Nội) cho biết: "Theo quy định của pháp luật thì nghĩa vụ bắt buộc trong việc khai báo y tế, xử lý y tế được áp dụng với người tiếp xúc với người mắc bệnh dịch; Người đi qua vùng dịch hoặc người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh. Những người nào thuộc trường hợp bắt buộc phải khai báo y tế, xử lý tế nhưng cố tình không thực hiện thì sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với hành vi của nữ bệnh nhân trên có thể sẽ bị xử phạt theo điểm b, khoản 2, Điều 10 của nghị định 176/2013 quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế. Cụ thể:

"Điều 10. Vi phạm quy định về cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế

1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không tổ chức thực hiện việc cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế đối với trường hợp phải thực hiện việc cách ly y tế theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều này;

b) Từ chối hoặc trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều này;

c) Không lập danh sách và theo dõi sức khỏe của những người tiếp xúc với người bị áp dụng biện pháp cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế theo quy định của pháp luật;

d) Thực hiện việc cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế tại địa điểm không đủ điều kiện thực hiện cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế theo quy định của pháp luật.

2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không tổ chức thực hiện việc cách ly y tế đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A;

b) Từ chối hoặc trốn tránh việc áp dụng quyết định cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, đối tượng kiểm dịch y tế biên giới mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc thực hiện việc cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế đối với hành vi quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 1, Khoản 2 Điều này."

Ngoài hình thức xử phạt hành chính nêu trên thì người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là: Buộc thực hiện việc cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế theo khoản 3 của điều luật nêu trên.

Bên cạnh đó, hành vi của người phụ nữ trên thuộc hành vi cấm theo quy định tại khoản 7, điều 8 luật phòng chống bệnh truyền nhiễm 2007".

Luật sư Đặng Văn Cường trao đổi với PV. Ảnh: TL

Trong khi đó luật gia Nguyễn Gia Hải (Hội luật gia Việt Nam) cho rằng, ngoài việc xử phạt hành chính, thì xét về mặt hình sự, hành vi của nữ bệnh nhân trên có thể bị xử lý về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người theo điều 240 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017:

Điều 240. Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người

"1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

b) Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người;

c) Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người."

Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, hành vi của BN17 đã gây hậu quả là lây nhiễm bệnh cho người khác, vì vậy có yếu tố cấu thành tội danh trên.

Bên cạnh đó, trong trường hợp nạn nhân bị BN17 lây nhiễm không may tử vong (phụ thuộc vào số lượng) thì hình phạt cao nhất mà cô gái này phải đối diện có thể lên đến 12 năm tù theo khoản 2 và khoản 3 của điều luật này.

Xuân Thắng