Từ chuyện ông lái xe được bổ nhiệm đến vòng “kim cô” mang tên “bằng cấp”

Thứ sáu, 17:09 14/03/2014 | Xã hội

GiadinhNet - Có lẽ cái khó nhất trong thiên hạ xưa nay là thuật dùng người. Các cụ có câu “Dụng nhân như dụng mộc”, tức là dùng đúng người, đúng việc, ai có năng lực gì, đến đâu thì dùng vào việc ấy, ở mức độ ấy.

Thế nhưng ở Việt Nam, do những yếu tố lịch sử, cả khách quan và chủ quan, cho đến nay, công tác cán bộ (mà người xưa gọi là dụng nhân) vẫn ở dạng phôi thai, tìm kiếm.

Đã một thời không ít người có tài, có đức nhưng chỉ vì “chủ nghĩa lý lịch” mà không được trọng dụng khiến họ nản chí rồi phẫn chí và có cả những người sinh ra tiêu cực. Trong khi đó, không ít trường hợp giữ những chức vị không nhỏ trong xã hội lại là những người ít hoặc kém năng lực.

Hậu quả như thế nào thì hẳn ai cũng biết, cũng thấy.

Gần đây, “chủ nghĩa lý lịch” dần dần được xem nhẹ đôi chút thì lại bước vào một xu hướng thứ hai, đó là “chủ nghĩa bằng cấp”.

Tất nhiên mọi việc, nhất là những việc cần chuyên môn cao thì cần phải có bằng cấp. Thế nhưng, nếu như coi bằng cấp là một “chủ nghĩa” thì lại là một sai lầm trầm trọng không kém gì “chủ nghĩa lý lịch”.

Việc coi trọng bằng cấp cũng là mảnh đất sinh ra bằng giả hay bằng thật học giả. Người ta đua nhau kiếm lấy một tấm bằng chỉ để tân trang cho cái lý lịch cán bộ hoặc thậm chí chỉ để làm sang cho cái danh thiếp.

Ông Nguyễn Văn Hiệp sẽ bị hủy quyết định bổ nhiệm Phó Chánh văn phòng Huyện ủy Nông Cống chỉ vì không có bằng cấp.

Không ít người có bằng chẳng để làm gì hay chẳng biết làm gì.

Thế nhưng nguy hại hơn, đã có không ít người coi cái bằng như một công cụ để tiến thân. Trong khi đó, bản chất của bằng cấp chỉ là cái chứng chỉ và ẩn trong cái chứng chỉ ấy là trình độ chuyên môn để thực hiện công việc.

Ở những nước tiến tiến, trình độ khoa học phát triển (tất nhiên là do họ biết dụng nhân), họ không coi trọng bằng cấp bằng thực tài, thậm chí họ cũng chẳng quan niệm anh chị, ông bà có bằng gì mà điều họ quan tâm là có đủ sức làm được và làm tốt công việc đó không.

Có lẽ vì thế khi sang Mỹ, tiếp xúc với những nhà khoa học, trên danh thiếp của họ thường không thấy ghi bằng cấp hay danh hiệu, tức là rất ít khi thấy trên tấm cacvidit đó có ghi tiến sĩ này hay giáo sư nọ.

Ở Việt Nam, nếu xét bằng cấp thì những giáo sư y học hàng đầu như Tôn Thất Tùng, Đặng Văn ngữ, Phạm Ngọc Thạch… chỉ có duy nhất một tấm bằng bác sĩ!

Do nặng nề về bằng cấp nên hiện nay yếu tố đầu tiên trong mọi cuộc tuyển dụng là yêu cầu bằng cấp. Thậm chí không ít nơi tuyển nhân viên bảo vệ cũng yêu cầu phải có bằng đại học. Và ngược lại, đã xuất hiện hiện tượng “tiến sĩ hóa” quan chức. Trong khi ở ta, một chức trưởng phó phòng cũng thạc sĩ, tiến sĩ, thì ở nhiều nước, Bộ trưởng Quốc phòng không cần phải là tướng mà đó là một quan chức của chính phủ.

Không dừng ở đó, bằng cấp còn trở thành rào cản cản trở sự tiến bộ như gần đây, lái xe Nguyễn Văn Hiệp, vì không có bằng đại học nên sẽ bị hủy quyết định bổ nhiệm chức Phó Văn phòng huyện ủy. Chuyện hủy quyết định đã được thống nhất từ trên tỉnh xuống huyện. Chỉ là chờ ngày một ngày hai.

Ơ hay! Sao lại vô lý thế nhỉ? Chả lẽ là lái xe, thợ mộc hay thợ xây thì không được tiến bộ? Và quan trọng hơn, họ có làm được, làm tốt việc đó không?

Đã từng có không ít người chỉ là nông dân nhưng đã có hàng chục, thậm chí hàng trăm sáng chế. Trong khi đã có hàng chục, thậm chí hàng trăm tiến sĩ, giáo sư nhưng cả đời không có nổi một công trình, thậm chí một bài báo ra hồn, được in trên các tạp chí khoa học thế giới.

Buồn thay, chúng ta chưa kịp thoát khỏi “chủ nghĩa lý lịch” thì giờ đây lại bước vào “vòng kim cô” của “chủ nghĩa bằng cấp”!

Bùi Hoàng Bảo Vân

phungbinh

Chia sẻ facebook

Bình luận (0)

Quan tâm nhất Mới nhất

Xem thêm bình luận

Ý kiến của bạn

Cùng chuyên mục

Khởi tố một Phó hiệu trưởng liên quan đến vụ 140 điểm 10 tại Tuyên Quang

Đời sống - 1 giờ trước

GĐXH - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã chính thức khởi tố bà Trần Thị Thu Hằng, Phó hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên (Trưởng điểm thi) cùng ông Nguyễn Hà Duy, giáo viên môn Toán Trường THPT chuyên Tuyên Quang sau bê bối gian lận điểm số gây xôn xao dư luận.

Đề xuất thi lại môn Toán tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang

Giáo dục - 1 giờ trước

Sở GD&ĐT Tuyên Quang đề xuất tổ chức thi lại môn Toán với học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang sau khi xác định có bất thường trong coi thi.

Hưng Yên: Vì sao những vi phạm tại bến bãi do DN Quang Tuấn thuê lại vẫn tồn tại?

Thời sự - 1 giờ trước

GĐXH - Những vi phạm tại bến bãi vật liệu xây dựng ở xã Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên do DN Quang Tuấn thuê lại không phải mới phát sinh. Theo cơ quan chuyên môn, các sai phạm đã được lập biên bản, kiến nghị xử lý qua nhiều năm nhưng đến nay vẫn còn tồn tại.

Đại học Bách khoa Hà Nội công bố điểm sàn 2026

Giáo dục - 2 giờ trước

GĐXH - Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026 theo điểm thi tốt nghiệp THPT.

Ngôi nhà 2 tầng bất ngờ đổ sập trong lúc nhà liền kề đang thi công, phá dỡ ở Bắc Ninh

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Sáng 9/7, một ngôi nhà 2 tầng nằm trên đường Lê Lợi (phường Bắc Giang, tỉnh Bắc NInh) đã bất ngờ đổ sập hoàn toàn trong lúc công trình liền kề đang tiến hành phá dỡ để xây mới. Rất may mắn, vụ việc không có thiệt hại về người.

Ninh Bình: Bãi rác Tu Cổ không còn 'đỏ lửa' sau phản ánh của Gia đình và Xã hội

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Tiếp thu phản ánh của Gia đình và Xã hội, UBND xã Ý Yên (tỉnh Ninh Bình) đã khẩn trương xử lý bãi rác Tu Cổ, đồng thời cam kết chấm dứt tình trạng tập kết, đốt rác tự phát kéo dài trên địa bàn.

Chiều nay, Tuyên Quang họp báo thông tin vụ 146 điểm 10 Toán

Giáo dục - 5 giờ trước

Chiều nay (9/7), tỉnh Tuyên Quang sẽ tổ chức họp báo, cung cấp thông tin về kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, kết quả điều tra và quá trình xử lý vụ việc.

Nguy cơ sạt lở mái dốc đe dọa an toàn tại Đền Sóc, Hà Nội kích hoạt ứng phó khẩn cấp

Thời sự - 6 giờ trước

GĐXH - Trước nguy cơ sạt lở mái dốc ảnh hưởng đến an toàn người dân và du khách tại Khu du lịch văn hóa Đền Sóc (xã Sóc Sơn), UBND TP Hà Nội đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, đồng thời yêu cầu triển khai ngay các biện pháp ứng phó nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

Công an Hưng Yên công bố danh sách hàng loạt biển số xe ô tô bị phạt nguội từ ngày 29/6 - 5/7/2026, nhiều biển xe Hà Nội “ăn phạt”

Đời sống - 6 giờ trước

GĐXH - Phòng CSGT, Công an tỉnh Hưng Yên công bố danh sách 155 lượt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 29/6 - 5/7/2026.