Vaccine viêm gan B của Việt Nam: Có đáp ứng được số lượng và chất lượng?

>> Kiểm định vaccine viêm gan B có vấn đề?

Đây là hai lô vaccine bị nghi ngờ liên quan đến tai biến sau khi tiêm xảy ra với 4 trẻ sơ sinh của Việt Nam tháng 4 và tháng 5 vừa qua (số lô 06006 và 05028).

Hà Nội: 20.000 liều vaccine “Made in VN” đã về kho

WHO cam kết sẽ hợp tác với Việt Nam trong việc điều tra nguyên nhân và giải quyết tình trạng thiếu hụt vaccine viêm gan B. Các hoạt động triển khai nhằm điều tra nguyên nhân sẽ được các chuyên gia thực hiện hết sức khẩn trương.

Hiện nay, Hà Nội đã được cấp 20.000 liều vaccine viêm gan B “made in VN” để đáp ứng nhu cầu tiêm chủng của trẻ em, trong chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR). Số vaccine này sẽ được đưa về các bệnh viện phụ sản đóng trên Hà Nội và các trạm y tế tuyến huyện, xã.

Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng (TTYTDP) Hà Nội Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, những đơn vị nào đã nhận được vaccine này sẽ tiếp tục tiến hành tiêm chủng theo quy định.

 Trước đó, đã có 58.802 liều vaccine của hãng LG sản xuất được tiêm cho trẻ em trên địa bàn Hà Nội và chưa thấy báo cáo nào về các trường hợp tai biến sau khi tiêm. Tuy nhiên, từ ngày 4/5, sau khi nhận được công văn của Viện VSDTTƯ về việc tạm ngừng sử dụng vaccine viêm gan B, TTYTDP Hà Nội đã chỉ đạo các quận huyện dừng việc sử dụng vaccine tại các xã, phường và các bệnh viện có khoa sản đóng trên địa bàn.

Đến ngày 11/5, TTYTDP Hà Nội lại tiếp tục nhận được công văn của Viện VSDTTƯ đề nghị ngừng sử dụng vaccine viêm gan B của LG sản xuất. Để không ảnh hưởng đến tiến độ tiêm chủng, Trung tâm đã chỉ đạo các quận, huyện thực hiện các biện pháp như: Giải thích để gia đình đưa con em đi tiêm đúng lịch; Vẫn tổ chức tiêm vaccine viêm gan B tại các nhà hộ sinh bằng loại vaccine khác; Khi thực hiện tiêm, chỉ sử dụng bơm kim tiêm tự khoá miễn phí cho trẻ em; Phải có nhiệt kế tủ lạnh và kiểm tra 2 lần/ngày; Cấm triệt để việc tiêm tại nhà.

Từ khi ra văn bản chỉ đạo đầu tiên đến nay, TTYTDP Hà Nội đã tiến hành kiểm tra 14/14 quận, huyện. Trong đó kiểm tra khâu bảo quản dây chuyền lạnh vaccine của 5 quận: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Thanh Trì, Gia Lâm; Kiểm tra việc tiêm vaccine viêm gan B trẻ sơ sinh; Kiểm tra công tác bảo quản vaccine và thực hành an toàn tiêm chủng tại 67 xã, phường của Hà Nội.

Theo bác sĩ làm việc tại phòng tiêm chủng dịch vụ của TTYTDP Hà Nội, từ khi có thông tin về sự cố nghiêm trọng xảy ra trong quá trình tiêm vaccine viêm gan B đối với trẻ sơ sinh, tuy số trẻ đến tiêm dịch vụ không giảm đi nhưng khá nhiều bà mẹ tỏ ra thận trọng khi cho con đến tiêm chủng.

Đa số sau khi nghe bác sĩ giải thích đều tỏ ra khá yên tâm và tiếp tục cho trẻ tiêm phòng bằng vaccine của Bỉ, giá 60.000 đồng/liều hoặc Mỹ 75.000 đồng/liều. Đa số các cháu thường đã tiêm mũi 1 ở bệnh viện và tiếp tục thực hiện mũi 2-3. Theo báo cáo, mỗi ngày có khoảng 50 cháu đến Trung tâm tiêm các mũi vaccine khác nhau.

Cần tiêm ngay  trong vòng 24 giờ sau khi sinh

Theo BS Nguyễn Văn Lộc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi TƯ, rất cần thiết cho trẻ tiêm phòng vaccine viêm gan B ngay sau khi sinh (trong vòng 24 giờ). “Bệnh viêm gan B rất dễ lây, đôi khi, chỉ vết đứt tay nhỏ ở người lớn, dù đã lau sạch máu, nhưng nếu có tiếp xúc với trẻ sơ sinh (chưa được tiêm phòng) trong trường hợp da trẻ bị trầy xước thì nguy cơ lây rất cao.

Hay như rốn trẻ sơ sinh chưa rụng, việc thay băng rốn hoàn toàn có thể gây lây nhiễm viêm gan B. Do vậy, nếu không tiêm ngay sau sinh, nguy cơ lây nhiễm rất cao trong thời kỳ này”- BS Lộc nói.

 Cũng theo BS Lộc, nếu không tiêm cho trẻ ngay 24 giờ sau sinh, thì chắc chắc tỉ lệ người mắc viêm gan rất cao. Khi đã mắc viêm gan thì xảy ra rất nhiều nguy cơ, thậm chí sau này có thể dẫn đến ung thư gan.

Hơn nữa, chính bản thân virus gây viêm gan B hoàn toàn có thể hủy hoại tế bào gan, làm suy gan khiến tỉ lệ tử vong tăng lên nhanh chóng. Tại BV Nhi TƯ có rất nhiều trường hợp trẻ sơ sinh bị viêm gan cấp, chỉ trong 1 đến 2 ngày mà da trẻ đã bị vàng, teo gan rất nhanh và 3 - 4 ngày sau đã có thể tử vong.

Trước đó, xung quanh mối lo ngại nguyên nhân tử vong liệu có phải do tiêm vaccine quá sớm, PGS Hiển cho biết, Bộ Y tế vẫn khuyến cáo nên tiêm phòng viêm gan B cho trẻ trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Về lý thuyết, vaccine phòng viêm gan B chống chỉ định cho người có tiền sử dị ứng hoặc trẻ đang bị bệnh. Do đó, vấn đề khám sức khoẻ cho trẻ sau khi sinh là rất cần thiết và quan trọng trước khi tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ.

Chất lượng vaccine “made in VN” thay thế có đảm bảo?

PGS.TS Nguyễn Thu Vân, Tổng Giám đốc Công ty  sản xuất vaccine và sinh phẩm số 1 cho hay, hiện nay, trong kho dự trữ của công ty vẫn có đủ lượng vaccine viêm gan B cho chương trình TCMR.

Theo đó, mỗi năm công ty sản xuất 3 - 4 triệu liều, trong đó có 1 triệu liều dành cho chương trình TCMR, số còn lại phục vụ công tác tiêm chủng dịch vụ. Được biết, do quốc tế không viện trợ đủ 100% nhu cầu vaccine viêm gan B (5-6 triệu liều/năm), nên phía Bộ Y tế lấy thêm 1 triệu liều của công ty để cung cấp cho TCMR.

Theo TS Thu Vân, nguyên liệu sản xuất vaccine viêm gan B của Việt Nam cũng được nhập từ Hàn Quốc, do tổ chức Chữ Thập Xanh cung cấp.

Theo Viện trưởng Viện Kiểm định Quốc gia Vaccine và sinh phẩm y tế Lê Văn Phủng, hiện vaccine viêm gan B sản xuất ở Việt Nam nhập thành phẩm của Hàn Quốc, nên chất lượng của nó là “ngoại”.

Mặc dù biết vaccine nội có chất lượng tương đương với vaccine nhập ngoại, nhưng hiện các bà mẹ đưa con đến tiêm phòng tại các điểm tiêm chủng vẫn lựa chọn vaccine của nước ngoài như: Bỉ, Mỹ hay Cuba, cho dù giá tiền có cao gấp vài chục lần...   

>>  Trường hợp nào không nên tiêm chủng

Vân Khánh