Vận động dùng hàng Việt, cần đảm bảo hàng tốt, giá tốt

Tỷ lệ dùng thuốc Việt ở bệnh viện các tuyến đã tăng. Ảnh minh họa: T.Nguyên

Giá cạnh tranh, số thuốc nội trong bệnh viện tăng nhiều

Tại cuộc làm việc giữa Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo Trung ương “Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do ông Nguyễn Thiện Nhân, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam làm Trưởng đoàn, với một số doanh nghiệp, bệnh viện và Bộ Y tế về tình hình sử dụng thuốc nội tại các bệnh viện cuối tuần qua, TS Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết: Đề án vận động người Việt ưu tiên dùng thuốc Việt bước đầu đã giúp khái niệm “sử dụng thuốc sản xuất trong nước” hình thành trong tiềm thức của người dân và cán bộ y tế.

So với trước khi triển khai đề án cách đây 4 năm (2012), tại tất cả tuyến y tế tỷ lệ sử dụng thuốc nội tăng lên. Cụ thể, tỷ lệ trung bình tại các cơ sở y tế tuyến huyện tăng từ 61,5% lên gần 68%, tuyến tỉnh tăng hơn 1%, tương tự tuyến Trung ương từ 7% lên 11%. Có những tỉnh như Long An tỷ lệ sử dụng thuốc nội tại tuyến huyện lên đến trên 80%, tuyến tỉnh cũng trên 60%.

Theo TS Trương Quốc Cường, thuốc sản xuất trong nước đã đảm bảo 50% nhu cầu sử dụng thuốc (về giá trị tiền thuốc sử dụng). Hầu hết các cơ sở y tế hiện nay sử dụng các sản phẩm trang thiết bị y tế sử dụng một lần sản xuất trong nước vì chất lượng tốt, giá thành cạnh tranh... Mục tiêu đến năm 2020, thuốc sản xuất trong nước chiếm 80% tổng giá trị thuốc tiêu thụ trong năm.

Tính theo tỷ lệ số lượng mặt hàng thuốc sản xuất trong nước tại một số đơn vị tăng nhiều, như: Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, tỷ lệ số lượng mặt hàng đạt đến gần 30%; Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) tỷ lệ là 40% còn ở Bệnh viện Thống Nhất (TP HCM), con số này đạt đến gần 65,13%. Nguyên nhân là do các sản phẩm thuốc sản xuất trong nước có giá thành hợp lý thấp hơn so với thuốc nhập ngoại.

Dù tỷ lệ dùng thuốc nội có tăng ở các bệnh viện tuyến Trung ương, nhưng tỷ lệ này vẫn được cho là thấp (11%), thậm chí tại một số viện, tỷ lệ này còn dưới 5%. Theo TS Trương Quốc Cường, đó là do đặc thù riêng của bệnh viện tuyến cuối. “Đặc biệt, có nhiều doanh nghiệp đã sản xuất được các sản phẩm thuốc có tác dụng điều trị tốt, giá thành phù hợp với thu nhập của người dân nhưng lại yếu trong các khâu marketing và quảng cáo nên sản phẩm của họ chưa tạo được vị thế xứng đáng trên thị trường nước nhà”, TS Trương Quốc Cường cho hay.

Cùng với đó, thuốc sản xuất tại Việt Nam được dùng mới chỉ tập trung ở một số ít nhóm thuốc đơn giản, có số lượng nhiều nhưng giá trị thấp (14 tỷ/200 tỷ trong tổng giá trị tiền thuốc sử dụng ở bệnh viện năm 2015; 14 tỷ/203 tỷ trong 9 tháng đầu năm 2016).

Giải pháp nâng tỷ lệ dùng thuốc Việt trong điều trị

Như tại Bệnh viện Nhi Trung ương, PGS.TS Lê Thanh Hải, Giám đốc Bệnh viện cho biết, tại Bệnh viện, lãnh đạo thường xuyên quán triệt, nhắc nhở các bác sĩ kê đơn điều trị lựa chọn ưu tiên thuốc sản xuất trong nước. Số danh mục thuốc sản xuất trong nước hàng năm đều tăng (từ 19,2% lên 21,1% trong giai đoạn 2014 - 2016) nhưng giá trị thấp.

Theo lý giải của PGS.TS Lê Thanh Hải, Bệnh viện Nhi Trung ương là bệnh viện tuyến cuối, bệnh nhi chuyển lên đây hầu hết đã sử dụng các loại thuốc đắt tiền nhất ở tuyến dưới mà không khỏi. Vì thế, việc phải dùng các loại thuốc đặc trị nhập từ nước ngoài là khó tránh. Ngoài ra, PGS.TS Lê Thanh Hải cũng đề cập tới tâm lí của bệnh nhân thường lựa chọn thuốc ngoại để yên tâm. “Để hạn chế việc này, hàng tuần, tại viện đều có bình (đánh giá) đơn thuốc, rồi sẽ hình thành quy chế, phác đồ chuẩn trong việc điều trị. Bệnh nào thuốc đó để hạn chế sử dụng thuốc đắt tiền, không lạm dụng việc kê đơn thuốc trong việc điều trị nội trú cũng như ngoại trú. Chẳng hạn những bệnh đơn giản như hắt hơi sổ mũi thông thường có thể sử dụng thuốc của Việt Nam”, PGS.TS Lê Thanh Hải chia sẻ.

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả của việc sử dụng thuốc Việt trong bệnh viện, PGS.TS Lê Thanh Hải đề xuất, ngoài việc tạo cơ chế thuận lợi trong công tác đấu thầu với các nhà sản xuất trong nước. Bệnh viện sẽ tạo thuận lợi tối đa cho những thuốc Việt được chứng minh chất lượng.

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, việc vận động người Việt dùng hàng Việt nhưng phải bảo đảm hàng tốt, giá tốt. Với cá nhân ông, nếu giá tương đương, chất lượng tương đương, ông sẽ chọn hàng Việt. Tuy nhiên, thuốc là mặt hàng đặc thù, không như chiếc ôtô có thể biết hãng nào tốt. “Với thuốc, người dân không thể biết thuốc nào tốt hơn, mà hoàn toàn phụ thuộc vào thầy thuốc. Người bệnh không nghe người bán hàng, mà nghe thầy thuốc”, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh.Cũng theo ông Nguyễn Thiện Nhân, chương trình “Ngôi sao thuốc Việt” là một sáng kiến tốt, vì thế cần có những chính sách phù hợp để thuốc tốt vào được bệnh viện nhiều hơn. Để thực hiện đề án Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt, ngành Y tế cần làm từng bước, cần có chính sách, kế hoạch triển khai, truyền thông.

T.Nguyên