Vị lương y lưu giữ những bài thuốc chữa bệnh mãn tính của người Nùng

Ông cho biết, phương pháp làm thuốc của mình được dòng họ nhà mình thừa kế và truyền lại từ bí kíp ngàn xưa của dân tộc Nùng. Hàng chục năm hành nghề với phương châm cứu người không vị tư lợi rất nhiều người đã khỏi bệnh khi được ông bốc thuốc.

 

Thần y Mã Văn Hùng trò chuyện cùng phóng viên. Ảnh T.G

 

Băng qua con đường lầy lội của làng Bom Bo (xã Bom Bo, H. Bù Đăng, Bình Phước), chúng tôi tìm tới ngôi nhà nhỏ của ông Mã Văn Hùng (51 tuổi, thôn 5, xã Bom Bo). Từ nhiều năm nay ông Hùng được biết đến với vai trò là lương y, có biệt tài biến thảo mộc ở rừng Bù Đăng thành những bài thuốc hữu hiệu để chữa bệnh cứu người. Vùng đồi núi hoang vu bệnh viện cách trở, mỗi khi mắc bệnh thường yên tâm tìm đến để được ông tận tay cho thuốc, người ta bảo ông không những y thuật giỏi mà y đức cũng hiếm người có được.

Vui vẻ tiếp chúng tôi tại nhà, vị lương y mộc mạc ngay từ lời nói, người ta bảo ông là thầy thuốc chân đất cũng không sai. Ông Hùng mở đầu câu chuyện: "Tôi là người dân tộc Nùng, quê gốc ngoài Cao Bằng. Vốn gia đình có truyền thống nghề y nhiều đời, từ nhỏ tôi đã theo bố tôi trèo đèo lội suối vào tận chốn rừng sâu nơi đầu tổ quốc để lấy thuốc. Mỗi chuyến đi cha tôi đều tận tình chỉ bảo nhận biết những cây thuốc qua những đặc điểm, phân tích dược tính tương ứng, kiến thức nghề y lớn lên theo năm tháng tuổi thơ của tôi. Rồi tận mắt chứng kiến việc cha bốc thuốc, chữa bệnh cho mọi người đó là những bài học thiết thực mà tôi lĩnh hội. Trước khi ông mất thì tôi đã được thừa hưởng hết tất cả kinh nghiệm và bí quyết về nghề y gia truyền mà tổ tiên gầy dựng".

Tuy nắm rõ các bài thuốc nhưng do điều kiện gia đình nên thời gian ở quê ông Hùng vẫn chưa quyết định theo nghề với tư cách là cái nghiệp suốt đời. Cho đến khi phải tha phương vào Nam làm ăn, người vợ mắc bệnh gan thì duyên nghề y mới đến. Ông nhớ lại: "Lần đó nhìn da vợ tôi vàng oạch, người gầy sọm, ai nhìn cũng lắc đầu chắc không qua khỏi. Tôi thì biết ngay bà ấy đã mắc bệnh gan, nên tức tốc mang gùi vào rừng hái thuốc. Tôi hái một giỏ đầy về nhà, sắc cho vợ tôi uống, thấy mớ "cây dại" ai cũng bảo đầu tôi có vấn đề, nhiều người còn hoài nghi vì cho rằng tôi điên. Bởi chuyện dùng thảo mộc làm thuốc ở đây với họ là gì đó rất xa xỉ. Thế nhưng, khi uống khoảng vài ngày thì da vợ tôi đã bớt vàng, hơn 10 ngày sau thì bệnh tình coi như hết".

 

Ngôi nhà của vị thần y. Ảnh T.G

Về bài thuốc trị gan này ông cũng không hề giấu diếm, ngoài những thảo mộc làm mát gan đơn thuần, thì trong phương thuốc của ông còn có thêm một loại đặc biệt là cây Mang Mối (tiếng Nùng), loài này có khả năng tiêu độc vô cùng hiệu quả. Không những vậy nó được xem là khắc chế rất hữu hiệu căn bệnh bại liệt. Từ khi vợ ông mang bệnh gan hiểm nghèo được chữa khỏi, người dân trong vùng Bom Bo mới biết về ông Hùng với vai trò là thầy thuốc chữa bệnh. Nhờ dày công nghiên cứu và chắt lọc kinh nghiệm thực tế, khả năng trị bệnh của ông phát triển không ngừng, ngoài sở trường là chữa bệnh gan ông còn có khả năng trị rất nhiều loại bệnh khác điển hình như u xơ tử cung nguy hiểm mà phụ nữ rất hay gặp.

Ngoài ra trị bệnh nan y, mẹo chữa rắn độc cũng là một biệt tài của vị lương y chân đất này. Ông bảo, kể về câu chuyện cách đây không lâu ông phải đếm từng phút dành lại sự sống cho một thanh niên bị rắn độc. Số là nhà người thanh niêm này ở sâu trong rừng Bù Đăng, vào sáng sớm đi rẫy vô tình đạp vào con rắn hổ mang chúa thì bị mổ. Nọc độc lan nhanh, khi nạn nhân chuyển tới nhà ông thì đã mê man, người cứng đơ, tím tái, chẳng ai nghĩ sẽ cứu được. Thấy vậy ông dùng một loại thuốc được xem là bảo bối (xin không tiết lộ- PV) chuyên trị rắn của dòng họ, đem mài rồi hòa với nước cho người bệnh uống, cùng kết hợp đắp thuốc vết thương. Mọi thứ đều làm tức tốc, do kịp thời nên chưa tới 10 phút sau nạn nhân dần hồi tỉnh, khoảng 30 phút thì khỏe bình thường, cả nhà người bệnh òa khóc vì vui mừng.

 

Ông cho biết, trị cho bệnh nhân bị rắn độc cắn hay người ung thư giai đoạn đầu đều rất khó, phải điều chế kết hợp hàng chục loại thuốc. Mà tìm được những loại thuốc này thì cũng phải có duyên, đôi lúc lặn lội mấy ngày trong rừng sâu mới tìm được một vài thứ ít ỏi. Những loại thuốc quý ông đều có biện pháp bí mật bảo quản và nhân giống, bởi đặc điểm của những loài này rất khó sinh trưởng và phát triển, nên một khi đôi tay hái quá tham lam thì không còn cơ hội nhìn thấy nó nữa. Bài học nhãn tiền là hiện nay những cây thuốc quý đang đứng trước nguy cơ bị tận diệt bởi những thương lái thu mua, nhìn cảnh "chảy máu" thảo dược khiến ông rất xót xa.

Vị lương y chân đất dắt chúng tôi ra thăm khu vườn ken đầy thảo mộc, ông bảo đó là thành quả của nhiều năm vun xới và chăm sóc, có cây ông mang từ dãy Hòng Liên Sơn ở Tây Bắc vào, có cây ông nhân giống từ vùng núi Tây Nguyên xuống. Và, tất cả đều được ông gọi bằng những tên phiên âm Nùng rất huyền bí như: Cây cút đoọc, tho pinh, thằn vặn át, núc lác… Điều đáng nói, những loài cây dân giã quanh ta thì với ông đó lại là những vị thuốc hữu hiệu: Rau lang đọt đỏ, đu đủ hay mướp đắng… đều có tác dụng trừ bệnh. "Tôi trồng đâu phải riêng gì vì tôi mà vì người bệnh, sau này khi tôi mất đi con cháu biết đường lấy đó mà chữa cho người khác", lương y Hùng nói.

 

Khu vườn thuốc của ông Hùng. Ảnh T.G

Không những có cái tâm với nghề, ông luôn xem cái tâm với người bệnh là phương châm sống để hành thiện. Người bệnh trong cơn hiểm nghèo cần thầy thuốc như chính thầy thuốc khi lỡ chân chết đuối mà vớ được cọc, nên ông luôn tự nhủ đặt bản thân mình vào hoàn cảnh của người bệnh. Vì thế, bao năm nay khi có bệnh nhân hiểm nghèo cần thuốc, nếu nhà không còn, ông sẵn sàng lên đường vào cả những khu rừng sâu như Thọ Sơn, Lộc Bắc để kiếm bằng được. "Thầy thuốc là người nắm sinh mạng người khác trong tay, thấy người ta chết mình có khả năng mà không chữa thì mình là kẻ đồng lõa với bệnh còn gì", ông triết lý. Cảm phục y đức của lương y Hùng, nhiều người có ý định mở phòng thuốc rồi mời về làm việc nhưng ông đều lắc đầu. Với ông, việc giúp người là thuận theo mệnh lệnh trái tim, theo đạo lý làm người cũng như truyền thống dòng họ mình.

Ông Nông Công Hiệu, Trưởng thôn 5 (xã Bom Bo) cũng không khỏi tự hào khi thôn có người thầy thuốc gần dân Mã Văn Hùng. Ông cho biết: "Bà con nơi đây ai cũng mến mộ cảm phục trước y đức và y thuật của ông Hùng. Dù không bằng cấp nhưng với những phương thuốc bí truyền của dân tộc mình ông đã giúp đỡ rất nhiều người bệnh, những căn bệnh hiểm nghèo ông cũng chữa khỏi mà không hề coi trọng tư lợi. Dân ở đây hễ ai có bệnh đều yên tâm khi đặt niềm tin vào ông ấy".

Lưu giữ loại thuốc tăng sinh lực Cuối câu chuyện, ông Hùng dẫn chúng tôi ra vườn chỉ vào một vạt thảo mộc rồi bảo đó là cây thuốc có tên tiếng Nùng là mằn vặn át (tiếng kinh là cây ngàn lần khỏe). Theo ông thì đây là loại cây cực quý, chữa được rất nhiều loại bệnh, nếu người bệnh yếu dùng loài cây này thì có thể nhanh chóng khỏe mạnh trở lại. Nó được xem là báu vật bí truyền mà đời cụ kị của ông Hùng tìm ra dược tính đa dạng của nó và truyền lại. Hiện tại ông đang bí mật nhân giống để có thể bào chế nhiều hơn trong tương lai để giúp người bệnh khi cần đến.