Vì sao Hoàng Sa – Trường Sa luôn là của Việt Nam?

Sáng nay (9/7), tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Bộ Thông tin & Truyền thông đã tổ chức buổi họp báo công bố chương trình triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu “Hoàng Sa – Trường Sa của Việt Nam – Những bằng chứng lịch sử”. Triển lãm diễn ra ngay sau đó thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. 
 

- Theo ông Lê Văn Nghiêm – Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại (Bộ TT&TT), tư liệu đã có từ lâu, nhưng đây là lần đầu tiên được tập hợp đầy đủ, quy mô, có chú giải chi tiết nhất, rõ ràng bằng cả tiếng Việt và 2 ngôn ngữ Anh, Trung. Sự kiện này cũng là điểm nhấn của quá trình sưu tầm và công bố tư liệu. Sau đó, các địa phương trong cả nước sẽ có kế hoạch triển lãm tương tự. - Triển lãm diễn ra từ 9/7 đến 18/7.

Tại buổi họp báo, đại diện Bộ TT&TT, Ủy ban Biên giới quốc gia (Bộ Ngoại giao) và các sử gia, những người góp công lớn trong việc sưu tâm tư liệu quý giá về Hoàng Sa – Trường Sa đã giới thiệu những chứng cứ lịch sử lâu đời minh chứng chủ quyền không thể xâm phạm của Việt Nam đối với hai quần đảo ngoài Biển Đông.

 

GS.TS Nguyễn Quang Ngọc – Chủ tịch hội đồng giám định toàn bộ tư liệu cho hay, ngay từ năm 1490, vua Lê Thành Tông đã cho hoàn thành bộ “Hồng Đức bản đồ” gồm 13 xứ thừa tuyên, có vùng duyên hải chạy dài đến núi Thạch Bi (Khánh Hòa) và biển đảo tỏa ra khắp Đông Hải (Biển Đông). Giữa Biển Đông có một địa danh mới được đánh dấu là Bãi Cát Vàng.
 
Đầu thế kỷ XVII, chúa Nguyễn Phúc Nguyên mở rộng lãnh thổ xuống miền Đông Nam Bộ, đặt ra đội Hoàng Sa khai thác và quản lý khu vực Bãi Cát Vàng. Đến cuối thế kỷ XVII, chúa Nguyễn Phúc Chu chính thức xác lập quyền quản lý về mặt nhà nước đối với miền Đông Nam Bộ và tiến ra chiếm lĩnh khu vực nam Biển Đông.

 

Năm 1711, chúa Nguyễn Phúc Chu giao cho Mặc Cửu tổ chức khảo sát, đo vẽ và quản lý Trường Sa hải chử (tức quần đảo Trường Sa ngày nay).
 
Theo GS.TS Quang Ngọc, như vậy đến đầu thế kỷ XVIII, chủ quyền Việt Nam đã mở rộng đến tận Hà Tiên và mũi Cà Mau, bao gồm cả các hải đảo ngoài Biển Đông và vịnh Thái Lan. Lúc này, chúa Nguyễn còn đặt thêm đội Bắc Hải để phối hợp khai thác hóa vật, kiểm tra, kiểm soát, thực thi chủ quyền của Việt Nam trên toàn bộ khu vực biển đảo rộng lớn này.

 

"Hồng Đức bản đồ" chứng minh Bãi Cát Vàng (Hoàng Sa) thuộc Việt Nam. Ảnh: Việt Nguyễn

 Năm 1816, vua Gia Long thực thi chủ quyền một cách kiên quyết và đồng bộ, ông cho cắm cột mốc lớn trong lịch sử chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa và Trường Sa. Giám mục Jean Louis Taberd xác nhận: “Vào năm 1816, nhà vua đã tới long trọng cắm lá cờ của mình và đã chính thức giữ chủ quyền ở các bãi đá này, mà chắc chắn là sẽ không có một ai tìm cách tranh giành với ông ta”.

 

Ông cũng đồng thời xuất bản “An Nam đại quốc họa đồ” đánh dấu một cách tuyệt đối chính xác Paracel hay Bãi Cát Vàng trên bản đồ Việt Nam mà không ai có thể phủ nhận hay xuyên tạc được.
 
Nhà sử học Quang Ngọc nhấn mạnh, các đội Hoàng Sa, Bắc Hải hoạt động mạnh và hiệu quả dưới thời Gia Long đến đầu thập kỷ 20 của thế kỷ XIX thì được tích hợp với đội Thủy quân của triều đình Minh Mạng. “Mỗi chuyến đi ra Hoàng Sa, Trường Sa đều có quyết định của triều đình và nhiều khi chính nhà vua trực tieps quyết định việc có cho thuyền ra khơi hay tạm ngừng lại. Sau khi kết thúc công việc, thuyền phải chạy thằng về kinh đô báo cáo tình hình, khai nộp hóa vật, hải vật…”, ông Ngọc nói.

 

Nhiều bản đồ, tư liệu của Trung Quốc và phương Tây đều thể hiện Hoàng Sa - Trường Sa của Việt Nam. Ảnh: Việt Nguyễn

 

Bước sang đời Thiệu Trị, Tự Đức, trước tình hình đất nước bị phương Tây xâm lược, hoạt động chủ quyền ở Hoàng Sa – Trường Sa vẫn được duy trì nhưng không được thường xuyên, rồi chìm dần vào trong ký ức khi vương triều và đất nước không còn giữ được nền độc lập.
 
Những người chủ trì họp báo cùng khẳng định, mảng tư liệu của Việt Nam tại buổi triển lãm nhấn mạnh vào các thư tịch, bản đồ và tài liệu có tính chất chính thức của nhà nước như châu bản triều Nguyễn, bác bộ chính sử, địa lý lịch sử, công văn, giấy tờ hay ghi chép khách quan của quan chức trong lịch sử phong kiến

 

Mảng tư liệu của Trung Quốc, ban tổ chức chỉ chọn giới thiệu một số bản đồ và 3 tập atlas khẳng định ranh giới cực nam của Trung Quốc không vượt quá đảo Hải Nam… Mảng tư liệu bản đồ và thư tịch cổ của phương Tây, có khoảng vài trăm bản, dù chưa sưu tập hết.
 
Từ 3 nguồn này, nếu đặt cạnh nhau càng dễ dàng kiểm chứng, bổ sung cho nhau, làm tăng thêm đọ chuẩn xác và giá trị của mỗi bản đồ, khẳng định một cách khách quan: Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam.
 
Triển lãm này trưng bày gần 150 bản đồ và nhiều tư liệu, văn bản, hiện vật và ấn phẩm, trong đó có nhiều tư liệu quý giá được cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài sưu tầm và đóng góp.