Vì sao nhiều phụ nữ phát hiện gan nhiễm mỡ dù không có triệu chứng? Chuyên gia chỉ ra 5 điều cần biết
GĐXH - Nhiều phụ nữ chỉ tình cờ biết mình mắc gan nhiễm mỡ sau một lần khám sức khỏe, dù trước đó không hề đau, không sốt hay có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, bệnh có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm, đặc biệt ở phụ nữ sau tuổi 40 khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh. Vì sao gan nhiễm mỡ lại "lặng lẽ" đến vậy và ai là người có nguy cơ cao ngay cả khi không thừa cân? Dưới đây là những thông tin mọi phụ nữ nên biết để bảo vệ lá gan trước khi quá muộn.
Gan nhiễm mỡ đang ngày càng trở thành vấn đề sức khỏe phổ biến ở phụ nữ trung niên, đặc biệt trong giai đoạn tiền mãn kinh. Điều đáng lo ngại là phần lớn trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ, trong khi trước đó người bệnh vẫn sinh hoạt và làm việc bình thường.
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (giảng viên Đại học Y Hà Nội), gan nhiễm mỡ là bệnh lý diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện ở giai đoạn đầu. Chính vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi tổn thương gan đã tiến triển hoặc thông qua siêu âm, xét nghiệm chức năng gan.
Nhiều trường hợp gan nhiễm mỡ chỉ được phát hiện tình cờ qua khám sức khỏe định kỳ do bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Gan có khả năng "chịu đựng" rất tốt nên bệnh thường âm thầm
Gan là cơ quan có khả năng tái tạo và bù trừ chức năng rất mạnh. Khi mỡ mới bắt đầu tích tụ trong tế bào gan, cơ quan này vẫn có thể đảm nhiệm gần như đầy đủ các hoạt động chuyển hóa, giải độc và dự trữ năng lượng cho cơ thể.
Do đó, ở giai đoạn sớm, người bệnh thường không cảm thấy bất thường. Chỉ khi lượng mỡ tích tụ nhiều hơn hoặc gan bắt đầu bị tổn thương, một số dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, cảm giác đầy bụng, chán ăn hoặc tức nhẹ vùng hạ sườn phải mới có thể xuất hiện. Tuy nhiên, những triệu chứng này thường không đặc hiệu và rất dễ bị bỏ qua.
Tiền mãn kinh làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ ở phụ nữ
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, thường sau tuổi 40, có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ cao hơn do sự thay đổi nội tiết.
Khi nồng độ estrogen bắt đầu dao động và giảm dần, cơ thể dễ xuất hiện tình trạng kháng insulin, rối loạn chuyển hóa lipid và tích tụ mỡ tại gan. Đây là những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự hình thành gan nhiễm mỡ không do rượu.
Đáng lưu ý, các biểu hiện thường gặp trong giai đoạn này như mệt mỏi, tăng mỡ vùng bụng, ngủ không ngon, giảm năng lượng hoặc tăng cân nhẹ cũng là những dấu hiệu dễ gặp của tiền mãn kinh. Vì có nhiều điểm tương đồng nên không ít phụ nữ cho rằng đây chỉ là quá trình lão hóa tự nhiên và bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh từ sớm.
Không thừa cân vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ
Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ chỉ xảy ra ở người béo phì hoặc thừa cân. Tuy nhiên, theo chuyên gia, đây là quan niệm chưa đầy đủ.
Trên thực tế, không ít người có chỉ số khối cơ thể (BMI) bình thường vẫn mắc gan nhiễm mỡ. Nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin, chế độ ăn chứa nhiều đường tinh luyện, nước ngọt, thực phẩm siêu chế biến, ít vận động hoặc các rối loạn chuyển hóa khác.
Điều này cho thấy cân nặng bình thường không đồng nghĩa với việc lá gan hoàn toàn khỏe mạnh. Vì vậy, việc đánh giá nguy cơ cần dựa trên nhiều yếu tố như vòng eo, chế độ sinh hoạt, bệnh lý nền và kết quả khám sức khỏe, thay vì chỉ nhìn vào cân nặng.
Chủ động bảo vệ gan từ sớm bằng lối sống lành mạnh
Các chuyên gia khuyến cáo, thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng, phụ nữ trong độ tuổi tiền mãn kinh nên chủ động xây dựng lối sống giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và các rối loạn chuyển hóa.
Những biện pháp được ưu tiên bao gồm:
- Duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát vòng eo.
- Hạn chế tiêu thụ đồ ngọt, nước ngọt có đường và thực phẩm siêu chế biến.
- Duy trì hoạt động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần với các bài tập phù hợp.
- Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và kiểm soát căng thẳng kéo dài.
Bên cạnh đó, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, ở những phụ nữ có nguy cơ cao bị gan nhiễm mỡ hoặc có rối loạn chuyển hóa, glutathione có thể được cân nhắc như một biện pháp hỗ trợ chống stress oxy hóa và góp phần bảo vệ tế bào gan. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đúng chỉ định, đúng đối tượng và có sự tư vấn của nhân viên y tế, không nên tự ý sử dụng như một phương pháp điều trị.
Khám sức khỏe định kỳ vẫn là cách phát hiện sớm hiệu quả nhất
Gan nhiễm mỡ thường không gây đau, không sốt và hiếm khi tạo ra các triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện thông qua siêu âm ổ bụng hoặc xét nghiệm khi khám sức khỏe định kỳ.
BS Bình khuyến cáo, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở phụ nữ từ sau tuổi 40 hoặc những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc hội chứng chuyển hóa, có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm gan nhiễm mỡ. Chẩn đoán và can thiệp kịp thời không chỉ giúp hạn chế nguy cơ viêm gan, xơ gan mà còn góp phần phòng ngừa nhiều biến chứng chuyển hóa và tim mạch về lâu dài.
Tin liên quan
