Vì sao rất ít bệnh viện mua bảo hiểm nghề nghiệp cho bác sĩ?

Cấp cứu cho bệnh nhân nhiễm trùng huyết tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: V.Thu

Tai biến trong khám, chữa bệnh luôn có khả năng xảy ra

Trả lời báo chí về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến - Bộ trưởng Bộ Y tế chia sẻ, nghề Y là một nghề đặc biệt, đối tượng cung cấp hay tiếp nhận dịch vụ khám, chữa bệnh đều là con người, mà con người thì “nhân vô thập toàn”. Vì vậy, việc xảy ra các tai biến trong quá trình khám, chữa bệnh luôn có khả năng xảy ra.

Một số nghiên cứu dựa trên bằng chứng được báo cáo cho thấy, tại Mỹ, sai sót y khoa gây tỷ lệ tử vong đứng hàng thứ 3 sau viêm phổi và ung thư, cao hơn cả tai nạn giao thông. Theo các nhà nghiên cứu y học Mỹ, lĩnh vực y khoa là lĩnh vực có nhiều rủi ro nhất đối với khách hàng. Các chuyên gia y tế Mỹ nhận định, chăm sóc y tế tại Mỹ không an toàn như người dân mong đợi và như hệ thống y tế có thể, ít nhất 44.000 - 98.000 người tử vong trong các bệnh viện của Mỹ hàng năm do các sự cố y khoa.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế chưa có hệ thống giám sát, thống kê về tai biến y khoa trên toàn quốc. Tuy nhiên, theo đại diện Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, sự cố y khoa trong môi trường y tế như kê đơn nhiều thuốc, y lệnh không rõ ràng hoặc quá nhiều y lệnh do thói quen công việc một người pha thuốc, một người tiêm; sao y đơn thuốc.

Tại một số bệnh viện, hiện tượng quá tải bệnh nhân cũng dẫn đến việc cắt xén hoặc làm tắt các quy trình chuyên môn, lạm dụng thuốc. Một số chính sách, những quy định tác động đến an toàn của người bệnh như: Quy định cho thuốc 2-3 ngày; đăng ký nơi khám, chữa bệnh ban đầu dẫn đến giữ người bệnh ở tuyến dưới; thu viện phí theo dịch vụ dẫn đến lạm dụng các thiết bị kỹ thuật cao và các thiết bị y tế trên người bệnh không đảm bảo chất lượng.

Quá tải bệnh viện cũng khiến người bệnh thiếu kiên nhẫn và hợp tác với nhân viên y tế. Trong khi nhân viên y tế quá tải chịu nhiều áp lực, luôn làm việc với cường độ cao. Không ít nhân viên y tế phải chuyển việc khiến các cơ sở khám, chữa bệnh cần bổ sung nhân lực. Điều này cũng làm ảnh hưởng đến kiến thức, kinh nghiệm tại cơ sở y tế đó.

Hơn thế, y học mang tính xác suất và bất định cao. Người bệnh trong các cơ sở y tế phải trải qua nhiều thủ thuật, phẫu thuật mà không thể làm lại, sử dụng các thiết bị nguy hiểm, thiết bị xâm lấn, các hóa chất độc cũng làm tăng nguy cơ sai sót trong y tế. Trong cấp cứu người bệnh, thời gian là điều rất quan trọng, nhân viên y tế cần phải cấp cứu với tốc độ cao, do vậy sự cố y khoa cũng dễ xảy ra. Dây chuyền khám, chữa bệnh phức tạp, nhiều đầu mối, ngắt quãng, nhiều cá nhân tham gia trong khi hợp tác, trao đổi thông tin giữa nhân viên y tế chưa đầy đủ và kịp thời…

Rất ít bệnh viện mua bảo hiểm trách nhiệm cho nhân viên y tế

Bệnh viện là môi trường có nhiều nguy cơ để tai biến xảy ra, đây cũng là môi trường có nguy cơ cao để tạo ra lỗi. “Bảo hiểm trách nhiệm chính là hình thức bảo hiểm giúp chung sức giải quyết trách nhiệm cho người hành nghề, cho cơ sở khám, chữa bệnh khi xảy ra tình huống tai biến không mong muốn đó”, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói.

Cụ thể, được quy định tại Điều 76 Luật Khám bệnh, chữa bệnh, điều 6-8-9 của Nghị định 102/2011/NĐ-CP. Theo đó, Nghị định 102/2011/NĐ-CP do Chính phủ ban hành có hiệu lực từ ngày 1/1/2012 quy định: Đến hết năm 2012, tất cả cơ sở khám, chữa bệnh hoạt động theo hình thức tổ chức bệnh viện, bao gồm bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, bệnh viện y học cổ truyền phải mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp. Tất cả cơ sở khám, chữa bệnh hoạt động theo hình thức khác thì lộ trình mua đến hết năm 2017. Tuy nhiên đến thời điểm này, số bệnh viện mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp vẫn còn rất ít.

Theo các báo cáo tính đến thời điểm cuối năm 2015, số lượng bệnh viện đã tham gia bảo hiểm trách nhiệm mới đạt khoảng gần 10%, gia hạn hợp đồng năm 2015 giảm so với năm 2014. Do bảo hiểm trách nhiệm là loại hình bảo hiểm mới, trong khi các doanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam mới tiếp cận lần đầu, lại mang tính đặc thù chuyên môn cao nên cần có thời gian thử nghiệm, triển khai từng bước đối với cả về nội dung tư vấn, hướng dẫn cho các doanh nghiệp bảo hiểm cũng như tuyên truyền nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của loại hình bảo hiểm này đối với các cơ sở khám, chữa bệnh và người hành nghề.

Một khảo sát nhanh của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh tại Hội thảo quốc gia “Tăng cường và bảo đảm an toàn người bệnh” với sự tham gia của đại diện 60 bệnh viện lớn trong cả nước vào tháng 11/2017 cho thấy, mới có khoảng 20% bệnh viện mua bảo hiểm trách nhiệm. Tuy nhiên, chưa bệnh viện nào có bệnh nhân được bồi thường do rủi ro trong điều trị.

Theo ông Nguyễn Trọng Khoa - Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh cho biết, quy định mua bảo hiểm trách nhiệm trong khám, chữa bệnh bao gồm: Bảo hiểm đối với tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh do sai sót chuyên môn kỹ thuật gây ra bởi lỗi sơ suất, bất cẩn của người hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh gây ra cho người bệnh; doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thường khi có khiếu nại của người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh gửi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; có tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh xảy ra đối với người bệnh.

Đại diện Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết: Qua ghi nhận từ báo cáo các bệnh viện gửi về, một số lý do, khó khăn chính của các đơn vị chưa thực hiện được đầy đủ quy định mua bảo hiểm này là vì: Đơn vị đã tham gia mua bảo hiểm năm trước nhưng chưa triển khai tham gia trong năm tiếp theo vì điều kiện thủ tục yêu cầu giải quyết rủi ro, bồi thường còn khó khăn. Ngoài ra, trong tỉnh chỉ có vài doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động và chủ yếu hướng đến các bảo hiểm ô tô, xe máy, sức khỏe, tài sản... chưa có doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm bảo hiểm trách nhiệm. Bên cạnh đó, các đơn vị cung cấp dịch vụ bảo hiểm trách nhiệm và các bệnh viện tự tìm hiểu, thỏa thuận, ký kết hợp đồng hay do cơ quan có thẩm quyền quyết định chỉ định thực hiện.

Thu Nguyên