Việt Nam tiến bộ tiếng Anh nhanh nhất thế giới: Dù bất cập vẫn vượt nhiều nước châu Âu

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ theo đánh giá của EF, song việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam vẫn bộc lộ nhiều bất cập (Ảnh: Thí sinh tham gia tìm hiểu du học tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh ĐH, CĐ 2014 tại Hà Nội). Ảnh: Q.Anh

Hơn nhiều nước châu Âu

Tổ chức giáo dục quốc tế Education Forst (EF) vừa công bố chỉ số thông thạo Anh ngữ của Việt Nam năm 2014. Theo đó, Việt Nam xếp hạng ở mức độ thông thạo thuộc nhóm thấp (điểm số EF EPI 51.57), đứng thứ 33/63 nước tham gia xếp hạng. Mặc dù thứ hạng của Việt Nam chỉ ở mức giữa, nhưng lại gây nhiều ngạc nhiên khi vẫn xếp trên rất nhiều quốc gia như: Trung Quốc, Brazil, Thái Lan, Nga, Ucraina, Thổ Nhĩ Kỳ...

Chỉ số thông thạo Anh ngữ của EF xếp hạng tổng cộng 63 quốc gia và vùng lãnh thổ. EF sử dụng dữ liệu thu thập được từ bài kiểm tra của 750.000 người từ 18 tuổi trở lên tham gia. Mặc dù chỉ mang tính tham khảo cho người học, cho các nhà hoạch định chính sách nhưng xếp ở vị trí 33 có thể được coi là dấu hiệu đáng mừng cho giáo dục Việt Nam khi trình độ tiếng Anh của người dân ngày càng được cải thiện.

Đánh giá về kết quả khảo sát, ông Minh Trần - Giám đốc Nghiên cứu và hợp tác học thuật của EF cho rằng: “Mức độ thông thạo Anh ngữ của Việt Nam vẫn còn thấp, nhưng trình độ kỹ năng đã cải thiện nhanh chóng trong 7 năm trở lại đây. Kết quả này cho thấy những nỗ lực của Việt Nam trong những năm qua, nhất là từ khi đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 - 2020 được triển khai. Một nguyên nhân nữa là do số năm đào tạo tiếng Anh tăng lên, người dân được tiếp cận nhiều hơn với Internet để trau dồi thêm khả năng tiếng Anh”.

Giải thích lý do Việt Nam xếp trên Thái Lan, ông Anders Lundholm - Giám đốc Điều hành EF tại Việt Nam cho biết: “Theo tôi, cách đánh giá dựa trên kết quả các bài kiểm tra, phân tích dữ liệu chứ không thể bằng cảm quan cá nhân. Những thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM hay những nơi phát triển du lịch, tỷ lệ người sử dụng tốt tiếng Anh là rất cao. Tuy nhiên, điều tôi nhận thấy cái khó khăn lớn nhất ở Việt Nam hiện nay đó là tình trạng giáo viên thiếu tài liệu, thiếu thời gian để có thể dạy tốt hơn”.

Dạy và học còn nhiều bất cập

Mặc dù Việt Nam đã có nhiều tiến bộ trong những năm qua, song vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém trong việc dạy và học tiếng Anh hiện nay. PGS.TS Nguyễn Văn Độ - Trưởng khoa Ngoại ngữ (ĐH Thăng Long) cho rằng, trình độ tiếng Anh của Việt Nam chưa phát triển tương xứng, mặc dù đã được đầu tư, định hướng rất cụ thể. Hiện tượng học sinh, sinh viên ra trường chóng quên khả năng tiếng Anh do không được thường xuyên trau dồi, vận dụng.

PGS.TS Nguyễn Văn Độ chia sẻ thêm: “Vị trí của Việt Nam như thế là quá “khiêm tốn”, đáng lẽ ra vị trí của chúng ta ở cao hơn. Nếu không có quyết sách rõ ràng thì rất khó đạt được các mục tiêu như mong muốn. Bản thân ĐH Thăng Long cũng thành lập Ban Đề án phát triển ngoại ngữ của trường tới năm 2020. Trường tăng cường số tiết học ngoại ngữ, tổ chức các hoạt động giao lưu, hợp tác với nước ngoài để sinh viên tiếp cận, tự trải nghiệm giao tiếp, học tập. Sinh viên cũng phải học văn hóa để biết được cách ứng xử khi giao tiếp ngoại ngữ”.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh - Viện Khoa học giáo dục Việt Nam - cho rằng, tình trạng của môn tiếng Anh tại Việt Nam là do học sinh và giáo viên đang chịu nhiều thách thức, đó là sự thiếu tài liệu, thiếu thông tin, trang thiết bị bổ trợ... Để cải thiện, theo bà Ánh: “Khâu đào tạo giáo viên ngoại ngữ phải đạt chuẩn, các trường học cần được trang bị phương pháp dạy học hiện đại hỗ trợ giáo viên và học sinh. Hiện tại, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cũng đang nghiên cứu đưa công nghệ trợ giúp người học tiếng Anh, bước đầu thu được kết quả được khá thành công”.

Theo nhiều chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, kết quả khảo sát của EF chỉ mang diện hẹp, không thể phủ kín được biểu đồ giáo dục ngoại ngữ (cụ thể là môn tiếng Anh) ở Việt Nam, ngoại ngữ đang phát triển chủ yếu ở khu vực thành phố. Để đề án Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 - 2020 đạt được những mục tiêu đề ra, cần có những nỗ lực hơn nữa trong đào tạo giáo viên, đầu tư cơ sở hạ tầng và có một chương trình ngoại ngữ chuẩn.

Quang Anh