Vỡ đập, lộ ra hàng chục tỷ đồng sai phạm

Phê duyệt xong tổng dự toán thì ... công trình hỏng!

Tháng 2/2004 dự án hồ chứa nước thuỷ lợi - thuỷ điện Cửa Đạt được khởi công một cách rầm rộ. Đây cũng là công trình trọng điểm được Chính phủ giao cho Bộ NN&PTNT làm chủ đầu tư. Có ba nhà thầu liên danh làm công trình gồm Tổng Cty xuất nhập khẩu xây dựng Việt Nam (VINACONEX), Tổng Cty xây dựng Sông Đà (Bộ Xây dựng), Tổng Cty cơ điện xây dựng nông nghiệp và thuỷ lợi, Tổng Cty 4 (Bộ NN&PTNT). Ban điều hành được lập do VINACONEX làm trưởng ban. Tính đến cuối tháng 8/2007 tức là trước khi đập vỡ 2 tháng, khối lượng đắp đập đã hoàn thành được trên 50% và đã giải ngân được 1.657 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo kết quả thanh tra thì công trình này đã sai phạm từ khâu lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo đó, trong quá trình thiết kế kỹ thuật -  thiết kế bản vẽ thi công, có sự điều chỉnh về kỹ thuật và đơn giá. Do đó, Bộ NN&PTNT và Ban quản lý dự án thuỷ lợi 406 (Ban 3) đã giao cho Cty tư vấn xây dựng thuỷ lợi Việt Nam (HEC) lập báo cáo điều chỉnh dự án đầu tư và tổng mức đầu tư tương ứng với mặt bằng quý II/2006 với số tiền là gần 4.905 tỷ đồng. Tổng chi phí để lập báo cáo nghiên cứu khả thi là gần 10 tỷ 39 triệu đồng, trong đó riêng chi phí cho việc khảo sát địa hình sông Mã, tính toán thuỷ lực, khảo sát địa chất... hết 2,857 tỷ đồng, lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến năng lượng hết gần 880 triệu đồng.

Bên cạnh đó, dự án này đã thi công trước khi được phê duyệt tổng dự toán. Điều này là trái với Nghị định 15 (ngày 7/2/2005 của Chính phủ). Không những thế, việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến năng lượng thuộc dự án công trình thuỷ điện, lại được tính vào công trình đầu mối thuỷ lợi, với số tiền gần 880 triệu đồng nêu trên, cũng không đúng.

Trách nhiệm của Bộ NN&PTNT ở đâu?

Trong số các hạng mục thi công thuộc dự án Hồ chứa nước Cửa Đạt, hạng mục 2 đập phụ Dốc Cáy và Hón Con, là những hạng mục có nhiều vấn đề nhất. Đập phụ Hón Con do Tổng Công ty Sông Đà thi công. Tuy nhiên, ngay việc khảo sát thiết kế đã có sai phạm, khi một số thông số thiết kế kỹ thuật đã bị thay đổi. Cụ thể, theo đề cương được duyệt, số lượng hố khoan tại hạng mục này là 58 hố, tổng chiều sâu là 2.100m. Nhưng khi thực hiện, số hố khoan chỉ còn 49 hố, tổng chiều sâu 1.952m, (lệch 9 hố). Ngoài ra, các cao độ đỉnh đập, chiều cao đập, chiều dài đập cũng bị thay đổi so với nghiên cứu khả thi, điều này trái với Nghị định 16 của Chính phủ được ban hành năm 2005. Trong quá trình thi công hạng mục Hón Con, ngày 3/2/2007, tư vấn thiết kế đã yêu cầu bóc bỏ toàn bộ 6.755,16 m3 đất đã đắp từ mùa khô trước, việc này không những không đúng với tiêu chuẩn ngành, mà còn gây thất thoát, lãng phí. Trách nhiệm ở đây được xác định thuộc về Ban 3, Bộ NN&PTNT và HEC.

Đối với hạng mục Dốc Cáy, việc thiết kế bản vẽ thi công đập phụ và tuynen cũng có sai khác so với hồ sơ thiết kế và địa hình tự nhiên, nhưng vẫn được phê duyệt, dẫn đến tiến độ thi công hạng mục tuynen- khu đập phụ Dốc Cáy bị kéo dài, đến nay mới hoàn thành được trên 74% khối lượng, trong khi kế hoạch yêu cầu hoàn thành vào ngày 31/12/2007. Đối với việc thực hiện thi công, Ban 3 có trách nhiệm trong việc thanh toán sai số học, sai cấp đất, trị giá trên 123 triệu đồng và thanh toán không đúng mã định mức lớp đất đá, làm tăng chi phí dự án lên hơn 2 tỷ 432 triệu đồng.

Chưa hết, Cơ quan Thanh tra còn phát hiện khối lượng công việc giao cho nhà thầu phụ vượt quá quy định. Trong đó, VINACONEX ký hợp đồng với Ban 3 là 993 tỷ 476 triệu đồng, sau đó giao cho nhà thầu phụ trị giá 471 tỷ 439 triệu đồng. Tổng Công ty xây dựng thuỷ lợi 4 ký hợp đồng với chủ đầu tư 1.088 tỷ 920 triệu đồng, rồi giao cho nhà thầu phụ trị giá 474 tỷ 680 triệu đồng... Tất cả những hợp đồng này đều trái với Nghị định 16, trách nhiệm được xác định thuộc về Ban 3 và các nhà thầu.

Đập thì cũng đã vỡ, phải làm lại, sai phạm thì cũng đã được chỉ ra. Công trình chắc chắn phải hoàn thành, nhưng điều dư luận quan tâm là trách nhiệm của từng cá nhân, cơ quan liên quan thì không thể bỏ qua được. 

 NT