Vọng phu xứ Nghệ
Sự kiện:
Bài dự thi "Chúng con luôn bên mẹ"
Giadinh.net - Nhân vật trong bài viết này, bà Cao Thị Vân ở làng Xuân Nho, xã Diễn Lộc, Diễn Châu, Nghệ An, đã có một mối tình đẹp thời con gái trong chiến tranh.
Lời thề định mệnh
“Chúng tôi gặp nhau, yêu nhau cũng tình cờ thôi, tình yêu ngày ấy không dữ dội, quyết liệt như bọn trẻ bây giờ, nhưng đằm thắm, sâu lắng lắm”. Bà Vân bắt đầu kể lại chuyện tình của mình như thế.
Sinh năm 1948, 15 tuổi bà Vân đã chịu cảnh mồ côi cha, 16 tuổi bà tham gia dân quân, rồi tham gia chiến dịch đào đắp kênh Sơn Tịnh. Trở về địa phương, bà được tin tưởng bầu làm trung đội phó dân quân, thư ký đội sản xuất và là thành viên của Hội đồng nhân dân xã.
Công việc của một người cán bộ địa phương đã giúp bà gặp và đem lòng yêu người lính pháo cao xạ Phạm Khắc Vượng quê ở Thạch Thịnh, Thạch Thành, Thanh Hóa, về huấn luyện pháo 37 ly tại quê mình.
Gần nhau không được bao lâu, đôi trẻ đã phải ngậm ngùi nói lời ly biệt, đó là lần đơn vị pháo phòng không của anh Vượng phải chuyển ra Diễn Phúc bảo vệ cầu Đò Đao, rồi lần lữa, yêu cầu của cuộc chiến ngày càng khốc liệt buộc anh phải rời xa Diễn Châu, đến Hoàng Mai, xã Quỳnh Thiện (huyện Quỳnh Lưu) vào năm 1967 để tiếp tục làm nhiệm vụ của một người lính pháo cao xạ.
Năm 1968 sau rất nhiều lần lỡ hẹn, anh Vượng về lại làng Xuân Nho, tìm gặp cô thôn nữ của lòng mình trong những ngày phép ngắn ngủi, để chuẩn bị cho một cuộc hành quân, rời xa quê hương xứ Nghệ.
Chỉ có 2 ngày phép, đi bên nhau, chàng lính trẻ như đã dự cảm một sự chia xa đằng đẵng, còn cô thôn nữ Xuân Nho lại đang nung nấu trong mình một quyết định táo bạo. Ngày hôm sau, cô nói với anh Vượng: “Chúng mình kết hôn anh nhé”. Câu nói đột ngột phát ra từ miệng người con gái mình yêu khiến cho anh lính pháo cao xạ không khỏi bàng hoàng nhưng cũng sướng vui tột độ. Trấn tĩnh lại một chút, anh từ chối, bởi anh biết một người lính sắp hành quân vào chiến trường không thể hẹn ngày về... Vậy nhưng trước sự kiên quyết của người con gái, chàng lính trẻ đã đồng ý.
Cha mẹ cô gái một mực phản đối, nhưng trước sự quyết liệt của con, ông bà đành phải chấp nhận.
Nói là cưới nhau, nhưng đám cưới của họ đơn giản, thậm chí là kín đáo nữa. Trước ngày anh Vượng ra đi, họ cùng nhau đến Ủy ban xã, xin với chính quyền địa phương được đăng ký kết hôn. Dù vẫn có nhiều điều băn khoăn, nhưng khi biết được câu chuyện của họ, anh cán bộ địa phương cũng cảm thông mà làm thủ tục cho đôi trẻ một cách nhanh chóng.
Trên giấy tờ đã là vợ chồng, nhưng họ chưa được một ngày hưởng niềm vui đôi lứa.
 Bà Cao Thị Vân. |
Chiến tranh, cách trở, nhưng cứ trước mỗi đợt chuyển quân, anh Vượng đều dành thời gian biên thư cho vợ mình ở chốn quê xa. Không phải cánh thư nào cũng đều đến được tay người nhận. Có những thời gian, cả 2 tháng trời bà Vân không nhận được một lá thư nào của chồng mình. Rồi có khi bà lại nhận được cùng lúc 2 lá thư, được viết ở 2 chiến trường, 2 điểm dừng chân khác nhau.
Anh Vượng còn gửi tặng vợ chiếc lược được làm bằng mảnh rocket, trên có khắc chữ kỷ niệm và đôi bồ câu. Hai năm xa cách người chồng chưa một lần chung chăn gối, năm 1970 một tin như sét đánh dội đến bên tai cô thôn nữ Cao Thị Vân: Anh Vượng, chồng cô đã hi sinh.
Bà Vân nhớ lại, lúc đó bà vẫn đang làm việc ở xã, nghe tin anh hy sinh mà người cứ quay cuồng, choáng váng, không còn tin đó là sự thật. “Anh ấy hy sinh ở phía Tây, cây số 18, đường 18a, xã Phan Đình Phùng, Lệ Thủy, Quảng Bình”. 39 năm kể từ nhận được giấy báo tử của anh, đến nay bà Vân vẫn nói lại địa chỉ nơi anh hy sinh một cách rành rọt.
Hành trình đòi được làm vợ
Mấy tháng sau ngày chồng mất, bà Vân hầu như không ra khỏi nhà, tinh thần và thể xác suy giảm tột độ. Thời điểm đó, bà vẫn còn giữ chức Phó ban văn nghệ của xã, nhưng một thời gian dài bà vẫn không thể cất nổi tiếng hát. Người làng đồn ngược, đồn xuôi, không biết cô Vân mắc bệnh gì mà nằm liệt ở nhà đi thế(?). Họ đâu biết được rằng, trên giấy tờ, người lính vừa hi sinh nọ đã là chồng của bà rồi. Điều này chỉ có chị Vân, bố mẹ của Vân, anh Vượng và người cán bộ làm thủ tục đăng ký kết hôn cho anh chị là biết mà thôi.
Khi chồng mất, bà Vân lúc đó mới bước sang tuổi 22, cái tuổi xuân thì của một đời người con gái. Nhiều người đánh tiếng xa gần, xin bà về làm vợ. Nhưng kệ, bà vẫn một mực chối từ. Nhiều người độc miệng còn nói “kênh kiệu cho lắm vào, đến khi thành bà cô, chết già không ai lấy cho mà xem”. Họ đâu biết rằng, khi thắp hương trên bàn thờ của chồng, bà Vân đã một lần nữa nhắc lại lời thề trước lúc anh ra đi, và nguyện suốt đời ở vậy thờ chồng.
Ngày hòa bình lập lại, theo chính sách ưu đãi của Nhà nước và cũng là để “danh chính ngôn thuận” được thông báo với dân làng mình là vợ hợp pháp của anh Phạm Khắc Vượng, bà đưa giấy kết hôn của mình ra chính quyền địa phương, xin được thờ anh với tư cách một người vợ. Không khó lắm, bà được công nhận là vợ liệt sĩ Phạm Khắc Vượng.
Nhưng thói đời vốn thế, nhiều người hẹp bụng thấy tự nhiên bà được làm vợ liệt sĩ, được hưởng chế độ này, chế độ nọ thì đem lòng ghen ghét, có người còn cho rằng bà dùng tiền để “đâm đút” cán bộ nên mới được thế. Lần lượt những đơn thư kiện cáo được gửi đến cơ quan chức năng. Bà bị gọi lên gọi xuống, nhưng lần nào cũng vậy, bà đều đưa ra tờ giấy đăng ký kết hôn được viết từ năm 1968, có dấu đỏ hẳn hoi của chính quyền địa phương. Gia đình bên anh Vượng ở Thanh Hóa dù rằng chỉ biết đến con dâu sau ngày anh Vượng hy sinh, nhưng tất cả đều thừa nhận đó là vợ hợp pháp của anh.
Lý lẽ là vậy. Nhưng ít lâu sau, chế độ vợ liệt sĩ của bà bỗng bị cắt hoàn toàn?
“Biết thế, khi lấy anh, tôi không làm kín đáo, để bây giờ lại rối rắm thế này. Những người trước kia đặt điều cho tôi “thấy người hy sinh, bắt quàng lấy chế độ”, lại càng được thể mà rao lời cay độc” - Bà Vân buồn rầu nói.
Thương người chị dâu chính chuyên thờ chồng, nhiều lần em trai anh Vượng đã ngược xuôi đến Nghệ An, rồi lại về Thanh Hóa chỉ với một tâm nguyện “Em không làm được chế độ vợ liệt sĩ cho chị là em có tội với anh lắm”.
Ngôi nhà nhỏ nằm hẻo lánh ở thôn Xuân Nho giờ đây càng thêm quạnh vắng. Chủ nhân của nó, bà Vân vẫn đang phải đơn chiếc một mình chống chọi với bệnh tật và nỗi lo cơm áo, bên cạnh đó là niềm đau đáu khôn nguôi, biết bao giờ lại được mạnh chân, mạnh tay để đi tìm lại mộ chồng, rồi được thắp hương lên trên nấm mộ mà khấn rằng: “Cả đời này, em chỉ làm vợ anh mà thôi, bất kể ngoài đời, nhiều người không công nhận điều đó, em vẫn là vợ của anh – liệt sĩ Phạm Khắc Vượng”.
Hồ Viết Thịnh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Sắc vóc đời thực của 3 mỹ nhân đóng phim 'Hẹn em ngày nhật thực'
Giải trí - 2 giờ trướcÍt ai biết, có tới ba mỹ nhân bước ra từ các đấu trường nhan sắc lớn của Việt Nam cùng hội ngộ trong dự án này.
Quỳnh Kool từng áp lực đến mức suýt bỏ nghề diễn
Giải trí - 14 giờ trướcGĐXH - Diễn viên Quỳnh Kool đã có những thời điểm chông chênh, muốn bỏ cuộc trước khi khẳng định bản thân với nghề diễn.
Hòa Minzy và màn ứng xử 'vừa lòng người hỏi, đẹp lòng người thương' tại giải Cống hiến
Giải trí - 14 giờ trướcGĐXH - Câu trả lời của ca sĩ Hòa Minzy tại lễ trao giải Cống hiến đã gây ấn tượng mạnh với fan và ý trung nhân. Nữ ca sĩ khéo léo cân bằng giữa sự nghiệp và tình yêu, khiến cư dân mạng không ngớt lời khen ngợi.
Nhiều đạo diễn gạo cội tranh tài tại Liên hoan phim Cannes 2026
Giải trí - 15 giờ trướcGĐXH - Ban tổ chức Liên hoan phim Cannes 2026 vừa công bố danh sách phim chính thức, với sự trở lại của nhiều đạo diễn tên tuổi của điện ảnh thế giới.
Tình trạng mẹ của Kasim Hoàng Vũ
Giải trí - 18 giờ trướcGĐXH - Mới đây, vợ cũ Bằng Kiều tiết lộ tình trạng mẹ của Kasim Hoàng Vũ sau gần 2 tháng con trai qua đời.
Johnny Trí Nguyễn sau 8 năm 'mất tích' trở lại mạnh mẽ với diện mạo mới
Câu chuyện văn hóa - 18 giờ trướcGĐXH - Johnny Trí Nguyễn đã có sự trở lại gây ấn tượng trong phim điện ảnh sắp ra mắt vào dịp mùng 2/9. Trong bộ phim này, anh vào vai tướng quân quyền lực.
Subeo - con trai Hồ Ngọc Hà có bạn gái, thái độ của mẹ gây chú ý
Giải trí - 22 giờ trướcGĐXH - Subeo năm nay tròn 16 tuổi và cậu bé đã công khai bạn gái trong một sự kiện của mẹ. Trước việc, con trai có bạn gái sớm, Hồ Ngọc Hà có chia sẻ đặc biệt
Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung trình làng tác phẩm âm nhạc hoài niệm tháng Tư
Giải trí - 22 giờ trướcGĐXH - Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã trình làng tác phẩm "Ám ảnh tháng Tư" - một bản nhạc không chỉ về mùa hoa, mà còn là một nén tâm hương bằng âm thanh gửi vào cõi nhớ.
Phim 'Tận hiến' sắp lên sóng VTV3 có gì hấp dẫn?
Xem - nghe - đọc - 1 ngày trướcGĐXH - Bộ phim "Tận hiến" tái hiện chân thật hành trình chiến đấu thầm lặng của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam trên đất Lào trong giai đoạn 1957-1977.
Con út quấy khóc khi ăn, Tuấn Hưng 'bật' chế độ nghiêm khắc
Giải trí - 1 ngày trướcGĐXH - Khác xa với hình ảnh nam ca sĩ lãng tử trên sân khấu, Tuấn Hưng trong tập 2 của 'Mẹ vắng nhà ba là siêu nhân 2026' phải liên tục bật "mood" nghiêm khắc với cậu út Sâm.
NSND Nguyễn Hải: Vợ tôi từng được mệnh danh là 'Thẩm Thuý Hằng' của Khoá 1 Sân khấu - Điện ảnh
Giải tríGĐXH - NSND Nguyễn Hải kể rằng vợ ông - bà Lê Thúy Hằng từng được bạn bè gọi là "Thẩm Thuý Hằng" của Khoá 1 Sân khấu - Điện ảnh.
