Vụ án Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh và đồng phạm: Trách nhiệm người đứng đầu và những diễn biến bất ngờ

Các bị cáo tại phiên tòa. Ảnh: TTXVN

Ông Thăng nghẹn ngào xin cho cấp dưới

Trong quá trình HĐXX xét hỏi, ông Đinh La Thăng đã nhận trách nhiệm về mình đối với những sai phạm đã xảy ra. Ông Thăng cũng nghẹn ngào khi nói lời đề nghị HĐXX đánh giá lại thiệt hại của vụ án từ các hành vi của mình mà xem xét cho những bị cáo là cấp dưới của ông thời kỳ đó.

Một vấn đề khác đang xảy ra tranh luận giữa các luật sư và giám định viên là quyết định giám định thiệt hại đối với PVN khi tạm ứng cho Tổng Công ty Xây lắp dầu khí (PVC) tiền nhưng bị PVC sử dụng sai mục đích. Trả lời luật sư về kết luận giám định, ông Đinh La Thăng khẳng định, khi nhận kết luận giám định thì ông không có thời gian để nghiên cứu kỹ vì đang ở trong trại giam.

Trước đó, luật sư bào chữa cho ông Đinh La Thăng đã thẩm vấn giám định viên xác định thiệt hại của hành vi cố ý làm trái của các bị cáo. Theo luật sư, bản kết luận giám định này xác định số tiền 1.115 tỉ đồng mà PVC được tạm ứng rồi mang đi trả nợ và đầu tư (sử dụng không đúng mục đích) đã được thu hồi toàn bộ tiền gốc.

Bản kết luận giám định của đại diện giám định viên Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch - Đầu tư khẳng định, thời gian chiếm dụng số tiền của PVC này đã khiến cho số tiền không phát huy được tác dụng tối đa đối với doanh nghiệp. Do đó, kết luận giám định đã tính thiệt hại trên cơ sở tiền lãi huy động vốn do ngân hàng huy động tại thời điểm đó (tương đương 15%/năm).

Luật sư Nguyễn Huy Thiệp đặt câu hỏi với bị cáo Nguyễn Xuân Sơn (Phó Tổng Giám đốc phụ trách kế toán - tài chính của PVN) về số tiền trước khi chuyển cho PVC để trong tài khoản nào. Ông Sơn khẳng định, tiền này để trong tài khoản thanh toán chứ không phải tài khoản tiền gửi. Ông Sơn cũng khẳng định, tài khoản tiền gửi thanh toán thì lãi suất thấp hơn rất nhiều so với lãi suất tài khoản tiền gửi. Cụ thể, ông Sơn cho biết, lãi suất với đồng đô la Mỹ là khoảng 0,2%, còn tiền Việt Nam là 2%. Trong khi đó, lãi suất tiền gửi là từ 12% trở lên.

Luật sư cũng hỏi bị cáo Sơn về kết luận của giám định viên, việc tài khoản thanh toán có được coi là tài khoản tiền gửi không, có phù hợp với tư duy kinh doanh không. Ông Sơn nói kết luận như vậy không đúng bản chất về kinh tế.

Trong khi đó, giám định viên khẳng định việc tính toán mức lãi suất này là dựa trên nhiều căn cứ khác nhau, trong đó mức lãi suất thiệt hại là mức lãi suất trung bình. Trả lời luật sư Phạm Công Hùng về cơ sở pháp lý tính thiệt hại, giám định viên nói dựa vào Luật Doanh nghiệp.

Diễn biến bất ngờ

Ngày 10/1, phiên tòa xét xử vụ án tham ô, cố ý làm trái tại PVN và PVC tiếp tục phần xét hỏi bị cáo Đinh La Thăng (nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị PVN), Trịnh Xuân Thanh (nguyên Tổng Giám đốc PVC) và 20 đồng phạm liên quan đến việc ký hợp đồng số 33 khiến PVN thiệt hại 119 tỉ đồng.

Theo cáo trạng truy tố, thực hiện chỉ đạo của ông Đinh La Thăng, ngày 28/2/2011, ông Vũ Huy Quang (nguyên Tổng Giám đốc PVPower) và Vũ Đức Thuận (nguyên Tổng Giám đốc PVC) đã ký hợp đồng số 33 của dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2. Hợp đồng chỉ có 8 trang giấy A4 gồm 10 điều. Cáo trạng cho rằng, việc chọn nhà thầu và ký hợp đồng EPC số 33 nêu trên là làm trái Điều 41, Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng.

Cáo trạng cũng xác định, hợp đồng EPC số 33 được lập, ký không đúng quy định pháp luật. Ban Quản lý dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 báo cáo PVN đang đàm phán và chưa đi đến thống nhất tỷ lệ tạm ứng hợp đồng với PVC. Nhưng theo đề nghị của PVC, PVN đã căn cứ hợp đồng này, tạm ứng hơn 6 triệu USD và hơn 1.300 tỉ đồng cho PVC trái quy định.

Trả lời câu hỏi của luật sư Nguyễn Thị Hoài Linh (bào chữa cho bị cáo Nguyễn Quốc Khánh, nguyên Phó Tổng Giám đốc PVN), ông Vũ Huy Quang khẳng định, PVN đã có đến 3 văn bản đốc thúc PVPower phải ký hợp đồng số 33 trước ngày 28/1/2011. Cụ thể, ông Quang cho rằng, hợp đồng số 33 chỉ nhằm khởi công đúng tiến độ, ngoài ra không có mục đích nào khác. Luật sư hỏi hợp đồng này có giá trị pháp lý không, ông Quang đáp: “Hoàn toàn không có giá trị pháp lý”.

Lý giải về việc buộc phải ký hợp đồng chưa đủ điều kiện, ông Quang nói, do sức ép của Tập đoàn PVN rất lớn, ông Nguyễn Quốc Khánh liên tục gửi văn bản yêu cầu hoàn thiện để ký hợp đồng. Theo ông Quang, sau đó PVPower cũng đều có văn bản phản hồi rõ là chưa đủ điều kiện, nhưng văn bản của PVN đều chỉ đạo phải hoàn tất công việc để ký hợp đồng theo đúng tiến độ.

Về phía ông Nguyễn Quốc Khánh, khi được luật sư hỏi, vì lý do gì, những sai phạm của hợp đồng EPC số 33 đã không được báo cáo lên Ban Tổng Giám đốc một cách kịp thời, mà bị che đậy suốt một thời gian dài? Ai phải chịu trách nhiệm trong việc chậm trễ báo cáo này? Ông Khánh trình bày, hợp đồng do PVPower (nhà đầu tư) ký trực tiếp với Tổng thầu là PVC. Hợp đồng được ký kết dựa trên văn bản ủy quyền của Hội đồng quản trị PVN ủy quyền cho Hội đồng quản trị của PVPower thực hiện. Nhận thức về trách nhiệm cá nhân, ông Khanh nói: “Bị cáo cũng nhận thấy mình có lỗi và có phần trách nhiệm. Bị cáo hết sức hối hận!”.

Cuối giờ chiều 10/1, HĐXX tạm nghỉ.

Nhóm PV (tổng hợp)