Vụ ngân hàng đua nhau tăng lãi suất: Người dân chọn "mặt" gửi tiền

Thay vào đó là tâm lý lo ngại những ngân hàng thương mại (NHTM) có quy mô nhỏ sẽ “đắm thuyền” vì khả năng huy động lãi suất yếu. Tuy nhiên, theo ý kiến của các chuyên gia kinh tế thì sự việc sẽ không quá tệ so với việc lãi suất liên tục bị đẩy lên, khiến thị trường tiền tệ trở nên hỗn loạn.

Chọn “mặt” gửi tiền

Thay vì ồ ạt tìm đến những ngân hàng có mức lãi suất hấp dẫn để gửi tiền, nhiều khách hàng đã điềm tĩnh hơn và bắt đầu chọn “mặt” gửi tiền. Bà Nguyễn Lan Hương, GĐ Cty TNHH Khải Minh nói:

“Cách đây 5- 7 ngày tiền thu về, tôi thường chọn những ngân hàng có lãi suất cao nhất để gửi. Vì với mức lãi suất như 14,2% hay 14,4% tôi gửi ở Ngân hàng Techcombank và Ngân hàng Đông Á, thì với vài trăm triệu ngồi không tôi cũng thu về được khoản lãi lớn. Nhưng bây giờ với mức “trần” lãi suất mà Ngân hàng Nhà nước đưa thì tôi lại chọn những ngân hàng có uy tín để nguồn vốn của mình được đảm bảo hơn”.

Không chỉ riêng bà Hương mà khá nhiều người được hỏi đều cho rằng họ bắt đầu “kén” chỗ cho khoản tiền gửi của mình. Về điều này, ông Lê Văn Hinh, chuyên gia ngành tài chính ngân hàng, phân tích:

 “Việc chọn ngân hàng uy tín để gửi tiền là cách ứng xử thông minh của khách hàng. Vì ai cũng muốn khả năng sinh lời cao cho nguồn vốn của mình, nhưng khi khả năng sinh lời ấy được đặt ra là như nhau thì chắc chắn khách hàng sẽ tìm đến những địa chỉ mà họ cho đó là uy tín nhất”.

Ngân hàng không đủ năng lực có thể bị đào thải

Trước diễn biến trên, phần lớn các chuyên gia đều cho rằng, việc đưa ra mức lãi suất “trần” là cần thiết để tránh thị trường tiền tệ trở nên hỗn loạn vì cuộc đua lãi suất. Khi đưa ra mức lãi trần không quá 12%, Ngân hàng Nhà nước đã tính đến việc gặp khó khăn trong huy động vốn đối với những NHTM có quy mô nhỏ. Do đó, để tháo gỡ khó khăn vốn đối với một số thành viên, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các ngân hàng thương mại nhà nước tích cực tham gia nghiệp vụ thị trường mở và các kênh tái cấp vốn khác để đảm bảo khả năng thanh toán, hỗ trợ vốn cho các ngân hàng thương mại trên thị trường liên ngân hàng; lãi suất tối đa cũng được khống chế bằng lãi suất nghiệp vụ thị trường mở tại phiên giao dịch gần nhất cộng 1%/năm.

Tuy nhiên, theo ý kiến của một số chuyên gia trong ngành thì sự hỗ trợ tháo gỡ của Ngân hàng Nhà nước sẽ không thể bao hết những khó khăn mà nhiều NHTM gặp phải. Trong khi đó, một số nguồn tin đề cập đến con số ít nhất có 6 ngân hàng trong hệ thống đang gặp khó khăn về thanh khoản. Và khi lãi suất bị kéo về theo chỉ đạo, khó khăn này sẽ lớn hơn, trong khi thời hạn mua tín phiếu bắt buộc đang gần kề. Những ngân hàng này đang lâm vào tình thế khó xử, vừa chịu tác động từ chủ trương thắt chặt kinh doanh tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, vừa không thể tạo cạnh tranh vượt trội để tăng năng lực huy động.

Theo TS. Vũ Thành Tự Anh, Phó tổng giám đốc Chương trình giảng dạy kinh tế Fullbright cho biết: “Cùng với “trần” lãi suất 12% nói trên, Ngân hàng Nhà nước không thông tin cụ thể về chế tài xử lý đối với những trường hợp không thực hiện nghiêm túc sẽ như thế nào. Điều này rất có thể sẽ là kẽ hở khiến nhiều ngân hàng “lách” trần lãi suất, thực hiện những chiêu hút vốn mới hiệu quả như: Chương trình huy động hấp dẫn ở hình thức khuyến mại, thưởng lãi suất hấp dẫn... Và rất có thể trị giá giải thưởng này sẽ tương đương với mức gửi tiền với lãi suất hấp dẫn như thời gian vừa qua”.

ThS. Lê Văn Hinh thì lại cho rằng, với việc áp dụng ngay “trần” lãi suất sẽ khiến những NHTM có quy mô nhỏ gặp khó. Nhưng đây sẽ là thời điểm để khách hàng nhìn thấu được khả năng của các ngân hàng để chọn “mặt” gửi tiền ở nơi tốt nhất. Những ngân hàng không đủ năng lực rất có thể sẽ bị đào thải trong thời gian tới.

Một số chuyên gia kinh tế khác lại cho rằng, Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng các công cụ khác như lãi suất cơ bản hay cung tín dụng... để làm nhẹ cuộc đua lãi suất vừa qua, chứ không nhất thiết phải đưa ra mức trần lãi suất. Cũng có ý kiến cho rằng, Ngân hàng Nhà nước không áp trần lãi suất thì lãi suất huy động cũng sẽ giảm trong vòng một tháng tới, bởi các ngân hàng khó có thể “cắn răng” chịu lỗ khi chi phí tăng cao.

Mai Hạnh