Vụ 'Xá lợi tóc Đức Phật': Kỷ luật Đại đức Thích Trúc Thái Minh trụ trì chùa Ba Vàng

Như Báo Sức khỏe và Đời sống đã đưa tin, gần 1 tháng qua câu chuyện về xá lợi tóc của Đức Phật hơn 2.600 năm tuổi ở chùa Ba Vàng (TP. Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh) tự chuyển động đã gây xôn xao dư luận. Điều đáng nói, sự việc diễn ra đúng dịp nhà chùa kính mừng 765 năm Phật hoàng Trần Nhân Tông đản sinh.

Trước sự việc này, dư luận nghi ngờ  nguồn gốc và tính chân thực của vật thể được chùa Ba Vàng gọi là " xá-lợi tóc Đức Phật ", "bảo vật quốc gia thiêng liêng" của Myanmar. Cùng với đó, một số cơ quan báo chí đã quan tâm phản ánh.

Liên quan đến sự việc trên, mới đây Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) vừa ban hành Thông báo kết luận về việc xử lý kỷ luật Đại đức Thích Trúc Thái Minh về các sai phạm xảy ra tại chùa Ba Vàng.

Theo đó, ngày 22/12/2023, chùa Ba Vàng tổ chức lễ kỷ niệm 765 ngày đản sinh của Đức vua Phật hoàng Trần Nhân Tông. Sau đó, từ ngày 23-37/12/2023, chùa Ba Vàng tổ chức cho các phật tử và nhân dân chiêm bái "Xá lợi tóc Phật" tại chùa được truyền thông trên các trang điện tử của chùa Ba Vàng và Đại đức Thích Trúc Thái Minh giới thiệu đây là "Xá lợi tóc Đức Phật từ 2.600 năm", bảo vật của chùa Parami và bảo tàng xá lợi Phật Parami, Yangon, Myanmar.

Sự kiện tổ chức chiêm bái và truyền thông về " Xá lợi tóc Đức Phật " tại chùa Ba Vàng đã bị dư luận xã hội phê phán, tạo ra nhiều thông tin trái chiều, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của Phật giáo và uy tín của GHPGVN.

Ban Tôn giáo Chính phủ và UBND tỉnh Quảng Ninh kết luận, Đại đức Thích Trúc Thái Minh-Trụ trì chùa Ba Vàng đã vi phạm Luật tín ngưỡng, tôn giáo trong việc đăng ký nội dung chiêm bái "Xá lợi tóc Đức Phật" tại chùa Ba Vàng, và vi phạm về việc mời người nước ngoài tham gia sự kiện không thông báo.

Đại đức Thích Trúc Thái Minh nhiều lần xuất cảnh hoạt động tôn giáo ở nước ngoài không báo cáo với Giáo hội và cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo. Việc làm của chùa Ba Vàng đã gây mất niềm tin của xã hội đối với Phật giáo, làm ảnh hưởng đến trật tự xã hội và uy tín của GHPGVN.

Ngày 13/1/2024, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự họp tại Thiền viện Quảng Đức (Quận 3, TP. Hồ Chí Minh) dưới sự trụ trì của Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự đã cho ý kiến về sự việc này như sau:

Xá lợi Phật là niềm tin của Phật giáo, là niềm tin tôn giáo; Xá lợi Phật là có thật... và hiện nay Xá lợi Phật là bảo vật của một số nước châu Á có niềm tin Phật giáo. Việc tôn thờ Xá lợi Phật niềm tin được thực hành trong đời sống tôn giáo của cộng đồng phật tử thế giới.

Sự việc Đại đức Thích Trúc Thái Minh-Trụ trì chùa Ba Vàng đã tổ chức chiêm bái "Xá lợi tóc Đức Phật" do Thượng tọa U Wepulla, trụ trì tu viện Parami và bảo tàng xá lợi Phật Parami (còn gọi là tu viện Thone Wain hoặc Parmee Kyaung, địa chỉ tại đường Thone Wain, khối 5, thị trấn Nam Okkalapa, Yangon, Myanmar) rước sang chùa Ba Vàng để Phật tử chiêm bái trong tuần lễ kỷ niệm 765 năm ngày đản sinh của Đức vua Phật hoàng Trần Nhân Tông không báo cáo với Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh và Hội đồng Trị sự GHPGVN; không tổ chức chu đáo, truyền thông không được kiểm chứng gây mất niềm tin của xã hội đối với Phật giáo, suy giảm uy tín của GHPGVN là vi phạm khoản 2, Điều 82 chương XIII Hiến chương GHPGVN sửa đổi lần thứ VII.

Đại đức Thích Trúc Thái Minh xuất cảnh ra nước ngoài hoạt động, giao lưu tôn giáo mà không báo cáo Giáo hội và mời Chư Tăng khách nước ngoài tham dự lễ tại chùa Ba Vàng không báo cáo xin phép Giáo hội các cấp là vi phạm Điều 76, Điều 79 chương XIV Quy chế hoạt động Ban Tăng sự Trung ương GHPGVN nhiệm kỳ IX (2022-2027).

Căn cứ Điều 82, chương XIII Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam sửa đổi lần thứ VII; Căn cứ khoản 2, Điều 71, chương XIII Quy chế hoạt động Ban Tăng sự Trung ương GHPGVN nhiệm kỳ IX (2022-2027), tập thể Ban Thường trực Hội đồng Trị sự quyết định kỷ luật cảnh cáo Đại đức Thích Trúc Thái Minh, sám hối Ban Thường trực Hội đồng Trị sự và thông báo tới các Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố.

Đại đức Thích Trúc Thái Minh phải cam kết hứa nếu tiếp tục để xảy ra những sai phạm tương tự làm mất niềm tin của xã hội đối với Phật giáo, ảnh hưởng đến uy tín của GHPGVN thì sẽ bị tần suất, tước quyền trụ trì; Chùa Ba Vàng sẽ không được tổ chức các sự kiện giao lưu quốc tế trong một năm. Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh tăng cường biện pháp giám sát chặt chẽ hoạt động tôn giáo và truyền thông của chùa Ba Vàng, của Đại đức Thích Trúc Thái Minh.