XKLĐ năm 2007: Người lao động nên chọn thị trường nào? - Kỳ 2

>> Kỳ 1: Đài Loan - mảnh đất màu cho lao động bình dân

Vì sao vậy? Phóng viên Báo GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Quỳnh - Phó Cục trưởng Cục quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTB và XH).

Kỳ 2: Tự ký hợp đồng cá nhân đi lao động nước ngoài - tại sao không?

Nhà nước cho phép lao động đi ra nước ngoài làm việc theo hình thức ký hợp đồng cá nhân, xin ông cho biết hình thức này là như thế nào?

- Đó là khi người lao động bằng hình thức này, hình thức nọ (đi du lịch chẳng hạn) có được hợp đồng cá nhân với một chủ sử dụng ở một nước nào đó, thì nhà nước sẵn sàng chấp nhận và tạo điều kiện để họ xuất cảnh.

Cho đến nay, có bao nhiêu lao động có được hợp đồng cá nhân dạng này, thưa ông?

- Chúng tôi không nắm được con số này. 

Được biết, hiện có một số lao động giúp việc gia đình người Việt Nam đã có được hợp đồng cá nhân sang Đài Loan làm việc. Ông có thể nói rõ hơn về vấn đề này?

- Đúng là hiện nay có một số lao động giúp việc gia đình có được những hợp đồng cá nhân dạng này. Tuy nhiên, những lao động đó thực ra là đã từng làm việc tại Đài Loan trong lĩnh vực khán hộ công và giúp việc gia đình. Sau khi hết thời hạn hợp đồng  trở về nước, những lao động này được chủ sử dụng người Đài Loan có nhu cầu tiếp nhận lại. Ngoài số lao động này, mặc dù quy định cho phép người lao động có thể tự ký hợp đồng cá nhân với phía Đài Loan nhưng cho đến nay, chưa có một lao động giúp việc nào nào đi được theo con đường này.

Vì sao người lao động khó tự đi lao động xuất khẩu theo hợp đồng cá nhân, thưa ông?

- Trong thời đại thông tin ngày nay, có một cách tìm việc thông thường nhất, đó là: người lao động có thể lên mạng tìm kiếm thông tin của nhà tuyển dụng và nhà tuyển dụng thì đăng thông tin tuyển lao động. Hoặc ngược lại, người lao động cũng có thể đăng thông tin về nhu cầu tìm việc và nhà tuyển dụng có thể dựa vào đó để tuyển lao động...

Tuy nhiên, thực tế điều này đã không diễn ra đối với lĩnh vực XKLĐ sang Đài Loan. Bởi một thực tế là không có chủ sử dụng Đài Loan nào đăng thông báo tuyển dụng lao động Việt Nam trên mạng. Vì thế người lao động có muốn cũng không tìm được thông tin nào dạng này (với điều kiện lao động phải thành thạo tiếng Anh hoặc tiếng Trung và biết sử dụng internet).

Đó là chưa kể lao động của ta không ai dám đi ra nước ngoài làm việc chỉ thông qua một mẩu tin trên  mạng. Ai đảm bảo cho họ có công ăn việc làm! Ai đảm bảo cho họ về tư cách pháp nhân? Và còn rất nhiều thứ mà khoảng cách địa lý không cho phép họ tiến hành một điều tra chắc chắn nào về phía nhà tuyển dụng. Hơn nữa, phía Đài Loan cũng không có thói quen tuyển lao động trực tiếp. Thường là họ thông qua Cty môi giới để phía môi giới đảm bảo nguồn lao động theo yêu cầu của họ. Ngoài ra, luật pháp Việt Nam cũng không cho  phép chủ sử dụng nước ngoài sang tuyển lao động tại Việt Nam.

Thưa ông, với các quốc gia khác, người lao động có thể “kiếm” được những hợp đồng cá nhân đi làm việc ở nước ngoài không?

- Như tôi đã nói, điều đó phụ thuộc vào người lao động khi ra nước ngoài bằng việc đi du lịch hoặc đi học...Còn nếu chỉ ở Việt Nam mà không có một mối quan hệ nào với chủ sử dụng của các nước thì chắc chắn sẽ rất khó có được những hợp đồng dạng này.

Theo ông thì những lao động giúp việc gia đình được trở lại làm việc tại Đài Loan, họ sẽ có những thuận lợi gì?

- Thứ nhất là họ sẽ không mất phí đi ban đầu. Thứ hai là họ đã thông thuộc đường đi lối lại, phong tục tập quán cũng như công việc của mình.

Kế hoạch đối với thị trường Đài Loan trong thời gian tới là gì, thưa ông?

- Năm nay, Cục sẽ tiếp tục hướng các doanh nghiệp ta khai thác đơn hàng thuộc lĩnh vực công nhân nhà máy, chăm sóc người bệnh, trại dưỡng lão... Đẩy mạnh hình thức tuyển dụng trực tiếp giữa chủ sử dụng lao động Đài Loan và người lao động. Hướng các doanh nghiệp lựa chọn và chỉ hợp tác với những doanh nghiệp của Đài Loan được đánh giá xếp hạng cao (loại A), không hợp tác với những doanh nghiệp của Đài Loan xếp thứ hạng kém được Ủy ban lao động Đài Loan cảnh báo. Chuẩn bị tốt các điều kiện đưa lao động giúp việc gia đình và chăm sóc người bệnh tại gia đình sang Đài Loan làm việc khi phía Đài Loan mở cửa.

Xin cảm ơn ông!

Hưng Võ