Xu hướng mua kịch bản nước ngoài: Đạo diễn Việt đã thực sự “cao tay”?

Đạo diễn Khải Anh có “cao tay” với phim Việt hóa mới “Ngày ấy mình đã yêu”? (ảnh VTV cung cấp).

Hấp dẫn nhưng vẫn xa lạ với thực tế

Cũng như các bộ phim Việt hóa khác, ê-kíp làm phim “Ngày ấy mình đã yêu” khẳng định rằng, xem phim, bất cứ người phụ nữ nào cũng sẽ thấy hình ảnh của mình trong đó. Bởi phim khai thác rất nhiều khía cạnh tâm lý của phụ nữ, đặc biệt là những người đang đứng trước tình yêu, hôn nhân và những bí mật quá khứ. Đây cũng là bộ phim mà phụ nữ có cơ hội khám phá nội tâm của đàn ông, để thấy với đàn ông cái gì họ không hiểu được chính là cái họ khao khát muốn có bằng được. Sự khai thác tâm lý đa chiều đã khiến cho các câu chuyện tình yêu của Hạ, của Sol dẫu lãng mạn nhưng vẫn không hề xa rời thực tế và mỗi người xem đều có thể rút ra những bài học của riêng mình…

Cùng thời điểm này, một bộ phim Việt hóa từ “Cô dâu triệu phú” và “Cô dâu bạc triệu” của Trung Quốc là “Cả một đời ân oán” đang được công chiếu trên VTV3 và gần như “đè bẹp” tất cả các phim Việt chiếu cùng thời điểm. Tuy nhiên, dẫu rất kịch tính, hấp dẫn nhưng so với bản gốc thì sự Việt hóa vẫn còn vẫn nhiều những kẽ hở về tính logic và tạo hình tâm lý nhân vật.

Ở bản gốc, phim chỉ xây dựng một tuyến mẹ chồng - nàng dâu (dâu cả, dâu thứ) để rồi mọi mâu thuẫn, kịch tính đều xoay quanh trục quan hệ này. Nhưng ở bản Việt hóa “Cả một đời ân oán”, hai đạo diễn Vũ Trường Khoa và Trọng Trinh đã sáng tạo thêm một “phiên bản” mẹ chồng - nàng dâu nữa là bà Mai (người vợ không chính thức của ông Quang, chủ tập đoàn Vũ gia) với Diệu (vợ Phong). Khác với bản gốc, người yêu cũ của nàng dâu cả cũng đồng thời là anh chồng, khiến cho mối quan hệ gia đình của câu chuyện trở nên rắc rối và vô cùng tréo ngoe.

Suốt phần 1 của phim, Diệu là người đứng đằng sau tất cả những âm mưu nhưng cuối cùng, hậu quả gánh chịu luôn luôn là Phong, Dung và bà Mai. Từ đó dẫn đến cái chết vô cùng “lãng xẹt” của ông Quang khi để ông bị tai nạn giao thông trong lúc đã đuổi kịp bà Mai đang bỏ về quê.

Ở phần 2, sự vô lý vẫn chưa phải đã hết. Trong phim, nhân vật Phong được xây dựng là một người thông minh, giỏi giang, quá hiểu con người gian giảo của Diệu nhưng khi trở về sau 20 năm sống ở nước ngoài, anh tiếp tục bị Diệu “dắt mũi”. Vì muốn lôi kéo anh trở lại bên mình, Diệu đã cho Phong biết cô gái đang sống với cô chính là con gái ruột của anh. Khán giả thắc mắc, ở những tập cuối của phim, cặp đôi này đã không còn tình cảm với nhau, Diệu cũng thường xuyên bỏ về nhà dì sống thì họ lấy đâu ra cơ hội để “gần gũi”? Và một người đã “đi guốc trong bụng” Diệu như Phong lại không biết đi thử AND? Lấy lý do “không muốn làm con bé bị tổn thương bằng cách đi thử AND xem ra không thuyết phục, bởi chỉ cần một sợi tóc là đủ biết huyết thống thực sự của mình mà không cần phải đưa cô con gái đi thử trực tiếp. Giá như đạo diễn tìm một lý do khác thuyết phục hơn, chẳng hạn như, Phong vẫn đi thử AND nhưng kết quả đã bị làm sai lệch, do có sự tác động, dàn xếp của Diệu...

Tính cách nhân vật ở bản Việt cũng được xây dựng hoàn toàn một chiều. Tốt toàn tập và xấu đến tận cùng. Hơn nữa, cái tốt của nhân vật như Dung, Đăng vì diễn chưa tới nên nhân vật bị lệch sang hướng nhu nhược, thiếu cá tính. Là nhân vật chính nhưng Dung không tạo được dấu ấn đậm nét, yêu không đặng mà ghét cũng không xong. Trong khi đó, ở bản gốc, “cô dâu bạc triệu” dẫu thường xuyên bị chèn ép, bất công vì bản tính hiền lành, tốt bụng nhưng vẫn bộc lộ hình ảnh người phụ nữ đầy bản lĩnh và lạc quan, luôn giữ niềm tin vào cuộc sống. Nhờ sự nhân văn, bao dung của cô mà người chồng từ chỗ lạnh nhạt, thờ ơ với cô đã thay đổi. Qua những sóng gió, tình cảm của họ đã được hóa giải mà trở nên sâu đậm hơn.

Việt hóa vẫn còn nhiều “sạn”

Tương tự với phim “Người phán xử”, ở những tập đầu, khán giả đã khá “choáng” vì quá nhiều cảnh bạo lực, sex. Tuy nhiên, các đạo diễn cho biết, đã bỏ đi rất nhiều so với bản gốc. Nhưng vì đó là đặc tả thế giới tội phạm nên vẫn cần phải có. Trong phim, nhân vật ông trùm được khắc họa đậm nét, đa chiều, luôn coi trọng giá trị gia đình nên đã gây ra phản ứng ngược là được yêu thích hơn cả nhân vật chính diện.

Với “Sống chung với mẹ chồng” cũng vậy, theo nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã: “Sự quyết liệt thái quá của mẹ chồng và con dâu có thể khiến người ta kinh sợ. Việc mua kịch bản nước ngoài khiến cho ê-kíp thực hiện được nâng cao tay nghề, lĩnh hội được kỹ thuật xây dựng kịch tính nhưng cái thách thức cũng rất cận kề, đó là trình độ Việt hóa. Vì đó là câu chuyện của người nước ngoài với những nguyên tắc sống, tâm sinh lý của dân tộc khác, điều kiện sống của một xã hội khác... Vì vậy, để người xem Việt Nam chấp nhận đây là câu chuyện của chính họ thật không dễ dàng. Bà mẹ chồng của bản gốc là sự ác nghiệt đến tận cùng lý trí của người đàn bà Trung Quốc không giống với kiểu mềm mại mà thâm thúy của người phụ nữ Việt. Tôi chắc một bà mẹ chồng người Việt sẽ không "tận cùng kỳ lý" như bà Phương trong câu chuyện này hoặc có cũng không để lộ tâm địa của mình như ta đã thấy. Còn trong “Người phán xử”, cách bộc lộ tham vọng của người con trai (nhân vật Phan Hải) cũng không hạ cấp như thế. Ta có thể thấy, ở Việt Nam, hầu hết những thiếu gia có cha mẹ là xã hội đen như trong phim lại khá ẩn mình và tàn độc một cách kín đáo hơn rất nhiều. Cũng trong phim này, dễ nhận thấy lực lượng chức năng khá thụ động, khiến cho nhân vật ông trùm được yêu thích là điều rất đáng lo ngại”.

Khi “Người phán xử” có cái kết là ông trùm bị bắt, đứa cháu nội chứng kiến cảnh ông nội bị cho tray vào còng số 8 và chạy theo chiếc xe thùng áp tải cũng đã gây nên rất nhiều tranh cãi về sự thiếu nhạy cảm của đạo diễn. Bởi điều này vừa không đúng với thực tế, vừa gây nên sự phản cảm, đi ngược lại với giá trị nhân văn mà bất cứ một bộ phim nào cũng cần phải hướng đến. Bản thân đạo diễn sau đó cũng đã cảm thấy tiếc vì không lường hết được phản ứng của khán giả khi khai thác chi tiết này.

Với “Sống chung với mẹ chồng” cũng vậy, việc làm thêm 2 tập cuối để phim có cái kết ấm áp hơn lại trở nên khiên cưỡng và thể hiện sự “non tay” của đạo diễn khá rõ. Nó cho thấy, việc Việt hóa là không khó nhưng để khán giả thực sự thấy đó là câu chuyện của Việt Nam với những tính cách gần gũi đặc trưng mang tính bản sắc của người Việt là điều không hề dễ dàng.

Minh Nhật