11 loại thực phẩm và đồ uống nên tránh khi mắc bệnh đái tháo đường

Bệnh đái tháo đường là một căn bệnh mạn tính đã trở thành đại dịch ở người lớn và trẻ em trên toàn thế giới. Bệnh đái tháo đường không được kiểm soát có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm bệnh tim, bệnh thận, mù lòa và các biến chứng khác.

Một số loại thực phẩm bạn nên tránh bao gồm chất béo không lành mạnh, đường lỏng, ngũ cốc chế biến và các loại thực phẩm khác có chứa carbs tinh chế. Tránh các loại thực phẩm làm tăng lượng đường trong máu của bạn và dẫn đến kháng insulin có thể giúp bạn khỏe mạnh và giảm nguy cơ mắc các biến chứng đái tháo đường trong tương lai.

1.Tại sao lượng carb lại ảnh hưởng xấu với người bệnh đái tháo đường?

Carb, protein và chất béo là những chất dinh dưỡng đa lượng cung cấp năng lượng cho cơ thể bạn. Trong số đó, carbs có ảnh hưởng lớn nhất đến lượng đường trong máu của bạn. Điều này là do chúng được phân hủy thành đường hoặc glucose và được hấp thụ vào máu.

Carbs bao gồm tinh bột, đường và chất xơ. Tuy nhiên, chất xơ không được tiêu hóa và thay vào đó được cơ thể hấp thụ theo cách tương tự như các loại carbs khác, vì vậy nó không làm tăng lượng đường trong máu của bạn.

Trừ đi chất xơ khỏi tổng lượng carbs trong một phần thức ăn sẽ cung cấp cho bạn hàm lượng carb thuần hoặc tiêu hóa được. Ví dụ, nếu một cốc rau trộn chứa 10g carbs và 4g chất xơ, thì lượng carb thực của nó là 6g.

Khi những người mắc bệnh đái tháo đường tiêu thụ quá nhiều carb cùng một lúc, lượng đường trong máu của họ có thể tăng lên mức cao nguy hiểm. Theo thời gian, nồng độ đường trong máu cao có thể làm hỏng các dây thần kinh và mạch máu của cơ thể, tạo tiền đề cho bệnh tim, bệnh thận và các tình trạng sức khỏe nghiêm trọng khác.

Duy trì một lượng carb thấp có thể giúp ngăn ngừa tăng đột biến lượng đường trong máu và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng của đái tháo đường. Do đó, điều quan trọng là phải tránh các loại thực phẩm và đồ uống được liệt kê dưới đây.

2. 11 loại thực phẩm và đồ uống người đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường nên tránh

2.1. Đồ uống có đường

Đồ uống có đường là lựa chọn đồ uống nguy hiểm nhất đối với những người mắc bệnh đái tháo đường. Lý do đầu tiên, đồ uống có đường rất giàu carbs, với một lon coca cỡ trung bình tầm 354ml cung cấp 38,5g carb từ đường.

Ngoài ra, những đồ uống này chứa nhiều đường fructose, có liên quan chặt chẽ đến tình trạng kháng insulin và bệnh đái tháo đường. Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy rằng tiêu thụ đồ uống có đường có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến bệnh đái tháo đường như gan nhiễm mỡ.

Hơn nữa, lượng đường fructose cao trong đồ uống có đường có thể dẫn đến những thay đổi trong quá trình trao đổi chất, thúc đẩy mỡ bụng và mức cholesterol và triglyceride có hại tiềm tàng.

Trong các nghiên cứu riêng biệt ở người lớn bị thừa cân và béo phì, tiêu thụ 25% calo từ đồ uống có nhiều đường fructose trong chế độ ăn kiêng duy trì cân nặng dẫn đến tăng kháng insulin và mỡ bụng, tỷ lệ trao đổi chất thấp hơn và các dấu hiệu sức khỏe tim mạch xấu hơn.

Để giúp kiểm soát lượng đường trong máu và ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh, hãy uống nước lọc, nước ngọt không đường hoặc trà đá không đường.

2.2. Chất béo chuyển hóa

Chất béo chuyển hóa là chất béo không bão hòa đã được thay đổi về mặt hóa học để tăng độ ổn định của chúng. Chất béo chuyển hóa nhân tạo cực kỳ không tốt cho sức khỏe.

Chất béo chuyển hóa được tìm thấy trong bơ thực vật, bơ đậu phộng, bánh mì phết, bánh kem. Hơn nữa, các nhà sản xuất thực phẩm thường thêm chúng vào bánh quy giòn, bánh nướng xốp và các loại bánh nướng khác để giúp kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm.

Mặc dù chất béo chuyển hóa không trực tiếp làm tăng lượng đường trong máu, nhưng chúng có liên quan đến việc gia tăng chứng viêm, kháng insulin và mỡ bụng, cũng như giảm mức cholesterol HDL (tốt) và suy giảm chức năng động mạch, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

Chất béo chuyển hóa nhân tạo đã bị cấm ở hầu hết các quốc gia và vào năm 2018, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đã cấm sử dụng dầu hydro hóa một phần - nguồn chính của chất béo chuyển hóa nhân tạo trong thực phẩm - trong hầu hết các thực phẩm chế biến. Điều này không có nghĩa là tất cả các loại thực phẩm ở Hoa Kỳ hiện nay đều không có chất béo chuyển hóa nhân tạo. Các nhà sản xuất không bắt buộc phải liệt kê chất béo chuyển hóa trên nhãn thông tin dinh dưỡng nếu một sản phẩm chứa dưới 0,5g chất béo chuyển hóa trên mỗi khẩu phần ăn.

Tốt nhất nên tránh bất kỳ sản phẩm nào có từ "hydro hóa một phần" trong danh sách thành phần của nó.

2.3. Bánh mì trắng, cơm và mì ống

Bánh mì trắng, cơm và mì ống là những thực phẩm chế biến sẵn, có lượng carb cao. Ăn bánh mì, bánh mì tròn và các loại thực phẩm làm từ bột tinh chế khác đã được chứng minh là làm tăng đáng kể lượng đường trong máu ở những người mắc đái tháo đường type 1 và type 2.

Một nghiên cứu cho thấy thực phẩm nhiều carb không chỉ làm tăng lượng đường trong máu mà còn làm giảm chức năng não ở những người mắc đái tháo đường type 1 và có kèm theo suy giảm trí nhớ.

Những thực phẩm chế biến sẵn này chứa ít chất xơ. Chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Việc thay thế những thực phẩm ít chất xơ này bằng những thực phẩm giàu chất xơ đã được chứng minh là làm giảm đáng kể lượng đường trong máu ở những người mắc bệnh đái tháo đường.

Hơn nữa, bổ sung thực phẩm giàu chất xơ cũng có thể giảm được lượng cholesterol trong máu. Tăng tiêu thụ chất xơ cũng cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột, điều này có thể dẫn đến cải thiện tình trạng kháng insulin.

2.4. Sữa chua vị trái cây

Sữa chua nguyên chất có thể là một lựa chọn tốt cho người đái tháo đường để kiểm soát bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, các loại sữa chua vị trái cây là một câu chuyện rất khác.

Sữa chua có hương vị thường được làm từ sữa không béo hoặc ít béo và chứa nhiều tinh bột và đường. Một khẩu phần tương đương 1 cốc (khoảng 245g) sữa chua hương trái cây có thể chứa gần 31g đường, có nghĩa là gần 61% lượng calo của nó đến từ đường.

Vì vậy người bệnh đái tháo đường nên chọn sữa chua nguyên chất để bổ sung lợi khuẩn và giúp kiểm soát đường huyết.

Hầu hết các loại ngũ cốc ăn sáng thường được chế biến kỹ lưỡng và chứa nhiều carbs. Chúng cung cấp rất ít protein - một chất dinh dưỡng có thể giúp bạn cảm thấy no và giữ được mức đường huyết ổn định trong ngày. Ngay cả một số loại ngũ cốc ăn sáng "lành mạnh" cũng không phải là lựa chọn tốt cho những người mắc bệnh đái tháo đường.

Để kiểm soát lượng đường trong máu và sự thèm ăn, hãy bỏ qua hầu hết các loại ngũ cốc và chọn một bữa sáng ít carb và giàu protein.

2.6. Đồ uống có hương vị cà phê

Uống cà phê có liên quan đế một số lợi ích sức khỏe, bao gồm giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, đồ uống có hương vị cà phê nên được xem như một món tráng miệng lỏng hơn là một loại đồ uống tốt cho sức khỏe.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng não của bạn không xử lý thức ăn lỏng và rắn giống nhau. Khi bạn uống calo, bạn không bù đắp bằng cách ăn ít hơn sau đó, có khả năng dẫn đến tăng cân.

Đồ uống có hương vị cà phê cũng chứa nhiều carbs. Để giữ lượng đường trong máu của bạn được kiểm soát và ngăn ngừa tăng cân, hãy chọn cà phê nguyên chất hoặc cà phê espresso với một thìa kem.

2.7. Mật ong chứa nhiều carb

Những người mắc bệnh đái tháo đường thường cố gắng giảm thiểu lượng đường trắng tiêu thụ, cũng như các món ăn vặt như kẹo, bánh quy và bánh ngọt.

Tuy nhiên, các dạng đường khác cũng có thể khiến lượng đường trong máu tăng đột biến. Chúng bao gồm đường nâu và các loại đường "tự nhiên" như mật ong.

Mặc dù những chất làm ngọt này không được chế biến nhiều nhưng chúng vẫn chứa nhiều carb hơn bạn nghĩ. Trong 1 muỗng canh đường trắng chứa 12,6g carb, 1 muỗng canh mật ong chứa tới 17,3g carb.

Trong một nghiên cứu, những người bị tiền đái tháo đường có sự gia tăng tương tự về lượng đường trong máu, insulin và các dấu hiệu viêm bất kể họ tiêu thụ 50g đường trắng hay mật ong.

2.8. Trái cây sấy khô

Trái cây là một nguồn tuyệt vời cung cấp một số vitamin và khoáng chất quan trọng, bao gồm cả vitamin C và kali.

Khi trái cây được sấy khô, quá trình này sẽ làm mất nước dẫn đến nồng độ các chất dinh dưỡng này thậm chí còn cao hơn và nguy hiểm hơn, hàm lượng đường của nó cũng trở nên cô đặc hơn.

Một cốc nho khoảng 151g chứa 27,3g carbs, bao gồm 1,4g chất xơ. Ngược lại, 1 cốc nho khô (khoảng 145g) chứa 115g carbs, 5,4g chất xơ. Do đó, nho khô chứa nhiều carbs gấp 4 lần nho tươi. Các loại trái cây khô khác có hàm lượng carbs cao hơn tương tự so với các loại trái cây tươi.

Khi bạn bị đái tháo đường, bạn không cần phải từ bỏ trái cây hoàn toàn. Nên tránh trái cây khô và chọn trái cây ít đường để kiểm soát lượng đường trong máu tối ưu.

2.9. Thức ăn nhẹ đóng gói

Bánh quy, bánh quy giòn và các loại thực phẩm đóng gói khác không phải là lựa chọn ăn vặt tốt đối với người bệnh đái tháo đường và người tiền đái tháo đường.

Chúng thường được làm bằng bột mì tinh chế và cung cấp ít chất dinh dưỡng, mặc dù chúng có nhiều carbs tiêu hóa nhanh có thể làm tăng nhanh lượng đường trong máu.

Dưới đây là số lượng carb cho 1 khẩu phần khoảng 28g của một số món ăn nhẹ phổ biến:

- Bánh quy giòn: 20,7g carbs, bao gồm 0,78g chất xơ.

- Bánh quy: 22,5g carbs, bao gồm 0,95g chất xơ.

Trên thực tế, một số loại thực phẩm này có thể chứa nhiều tinh bột hơn mức ghi trên nhãn dinh dưỡng của chúng có thể nhanh chóng làm tăng lượng đường trong máu của bạn. Một nghiên cứu cho thấy rằng thực phẩm ăn nhẹ cung cấp trung bình nhiều hơn 7,7% carbs so với các trạng thái trên nhãn.

Nếu bạn thấy đói giữa các bữa ăn và muốn ăn nhẹ, tốt nhất nên ăn các loại hạt hoặc một vài loại rau ít carb với một chút pho mát.

2.10. Nước hoa quả

Mặc dù nước ép trái cây thường được coi là một loại nước giải khát lành mạnh, nhưng tác động của nó đối với lượng đường trong máu cũng tương tự như nước soda và các loại đồ uống có đường khác. Tương tự như đồ uống có đường, nước ép trái cây chứa nhiều đường fructose. Fructose dẫn đến kháng insulin, béo phì và bệnh tim.

Điều này áp dụng cho nước trái cây 100% không đường, cũng như các loại có thêm đường. Trong một số trường hợp, nước ép trái cây còn chứa lượng đường cao hơn và nhiều carbs hơn soda. Ví dụ, 250ml soda và nước ép táo chứa 22g và 24g đường. Một cốc nước ép nho tương đương cung cấp 35g đường.

2.11. Khoai tây chiên

Khoai tây chiên là món ăn mà bạn có thể muốn tránh xa, đặc biệt nếu bạn bị đái tháo đường.

Bản thân khoai tây có hàm lượng carbs tương đối cao. Một củ khoai tây trung bình chứa 34,8g carbs, 2,4g chất xơ. Khi được chiên trong dầu thực vật, khoai tây có thể làm tăng lượng đường trong máu của bạn nhiều hơn.

Thực phẩm chiên ngập dầu đã được chứng minh là tạo ra một lượng lớn các hợp chất độc hại, chẳng hạn như các sản phẩm cuối cùng của glycation tiên tiến (AGEs) và aldehit. Các hợp chất này có thể thúc đẩy quá trình viêm, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và ung thư.