3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
WelKids® ADEK: Mảnh ghép quan trọng trong 3 nguyên tắc vàng nuôi dưỡng trẻ 1000 ngày đầu đời
Sống khỏe - 34 phút trướcChăm sóc đúng cách trong giai đoạn 1000 ngày đầu đời sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và tăng cường đề kháng từ sớm.
Người đàn ông 43 tuổi đau cổ, tê tay suốt 2 năm vì bệnh lý nhiều người Việt dễ bỏ qua
Sống khỏe - 1 giờ trướcGĐXH - Đau cổ, tê tay kéo dài, người đàn ông 43 tuổi đi khám phát hiện nguyên nhân xuất phát từ thoát vị đĩa đệm cột sống cổ chèn ép thần kinh.
Sau tuổi 50, đứng dậy đi lại 5 phút mỗi giờ có thể mang lại khác biệt lớn cho sức khỏe
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Ngồi làm việc liên tục nhiều giờ được xem là một trong những thói quen gây hại sức khỏe phổ biến nhất hiện nay. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy chỉ cần đứng dậy đi bộ 5 phút mỗi giờ cũng có thể giúp giảm đáng kể tác động tiêu cực của việc ngồi lâu, đồng thời cải thiện tâm trạng và giảm mệt mỏi.
Nước luộc thịt có nên dùng để nấu canh? Chuyên gia chỉ ra lợi ích và những lưu ý quan trọng
Bệnh thường gặp - 15 giờ trướcGĐXH - Nước luộc thịt thường được tận dụng để nấu canh nhờ vị ngọt tự nhiên và hương thơm hấp dẫn. Song, giá trị dinh dưỡng thực sự của loại nước này ra sao, có tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng?
Bé gái 12 tuổi gãy hai xương cẳng chân khi chơi patin, bác sĩ cảnh báo nguy cơ chấn thương dịp hè
Mẹ và bé - 17 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ cảnh báo, mùa hè là thời điểm gia tăng tai nạn thương tích ở trẻ em, trong đó chấn thương khi tham gia các môn thể thao như trượt patin, đá bóng hay bơi lội khá phổ biến.
Người đàn ông 50 tuổi suy thận cấp sau khi ăn hàu sống nhiễm "vi khuẩn ăn thịt người"
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Một người đàn ông 50 tuổi phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy thận cấp và phải lọc máu khẩn cấp sau khi ăn hàu sống nhiễm vi khuẩn Vibrio vulnificus.
Người phụ nữ 49 tuổi suy đa tạng vì sốt mò: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu nhỏ trên da có thể cứu sống người bệnh
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH – Theo các bác sĩ, khi mắc sốt mò, bệnh nhân sẽ có các dấu hiệu như: Sốt, đau đầu, đau mỏi khắp người, phát ban, sưng các hạch, tổn thương đa cơ quan, đặc biệt là vết loét ngoài da do mò đốt (dấu hiệu đặc trưng của sốt mò).
Phẫu thuật nội soi toàn bộ không cần cưa xương ức, cô gái 23 tuổi hồi phục sau chưa đầy 24 giờ
Y tế - 19 giờ trướcGĐXH - Ca phẫu thuật đã đánh dấu một bước tiến quan trọng của nền y học Việt Nam khi các bác sĩ tại Cơ sở Linh Đàm – Bệnh viện Đại học Y Dược ĐHQGHN thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi toàn bộ dưới tuần hoàn ngoài cơ thể để vá lỗ thông liên nhĩ cho một bệnh nhân nữ 23 tuổi.
Người đàn ông 30 tuổi khát nước, tiểu nhiều, đi khám phát hiện đường huyết tăng vọt vì tiểu đường type 1
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Thường xuyên khát nước, tiểu nhiều và sụt cân nhanh, anh Tân (30 tuổi) đi khám phát hiện mắc tiểu đường type 1, đã xuất hiện nguy cơ biến chứng cấp nguy hiểm.
Nam sinh 16 tuổi bị xơ gan giai đoạn cuối được hồi sinh nhờ ca ghép gan kỳ diệu
Sống khỏe - 22 giờ trướcGĐXH - Bệnh nhân được chẩn đoán mắc xơ gan do đột biến gen di truyền từ năm 2016. Em được theo dõi và điều trị nhiều năm tại Bệnh viện Nhi Trung ương trước khi chuyển sang Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để ghép gan.
Nghiên cứu 70 năm của Harvard: Người sống thọ không phải vì tập thể dục nhiều, mà nhờ 4 thói quen này
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người tin rằng tập thể dục càng nhiều càng sống lâu. Tuy nhiên, một nghiên cứu kéo dài hơn 70 năm của Đại học Harvard cho thấy tuổi thọ không phụ thuộc chủ yếu vào cường độ vận động mà nằm ở 4 thói quen sống tưởng chừng rất bình thường mỗi ngày.
