3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
7 loại rau người bệnh suy thận nên hạn chế, nhiều người Việt vẫn ăn mỗi ngày
Bệnh thường gặp - 3 giờ trướcGĐXH - Với người mắc suy thận, việc lựa chọn rau phù hợp và chế biến đúng cách là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh và hạn chế biến chứng.
5 loại rau gia vị tốt nhất giúp giảm viêm và tăng cường sức khỏe tim mạch
Sống khỏe - 6 giờ trướcViệc sử dụng các loại thảo mộc làm rau gia vị trong bữa ăn hàng ngày không chỉ nâng tầm hương vị mà còn là cách tự nhiên để cung cấp chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ trái tim và đẩy lùi các phản ứng viêm trong cơ thể.
Liên tiếp 2 người sốc phản vệ nguy kịch: Men gan tăng gấp 10 lần do truyền dịch tại nhà
Bệnh thường gặp - 18 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ đã nhiều lần cảnh báo việc truyền dịch, truyền đạm không có chỉ định và theo dõi y tế có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
4 loại rau nên ăn nhiều hơn để hỗ trợ gan khỏe mạnh
Sống khỏe - 23 giờ trướcChế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ và tăng cường chức năng gan. Thường xuyên ăn 4 loại rau thông dụng dưới đây sẽ giúp gan giải độc hiệu quả và ngăn ngừa các bệnh lý nguy hiểm.
Thực phẩm rất quen thuộc trên mâm cơm Việt nhưng ít ai biết đến 5 lợi ích sức khỏe đặc biệt này
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Mướp đắng là loại thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt. Không chỉ có vị thanh mát, loại quả này còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Theo các chuyên gia, canh mướp đắng khi kết hợp với các loại thịt như xương heo, thịt heo, thịt bò hoặc thịt gà không chỉ giúp món ăn thêm đậm đà mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể.
Cách chọn tinh bột thông minh không làm tăng đường huyết
Sống khỏe - 1 ngày trướcNgười bệnh đái tháo đường cần kiểm soát các thực phẩm giàu carbohydrate (chủ yếu là tinh bột) trong chế độ ăn uống nhưng không có nghĩa là phải cắt bỏ hoàn toàn. Bí quyết nằm ở việc chọn đúng loại và ăn đúng cách.
Nam kỹ sư sống lành mạnh bất ngờ suy thận ở tuổi 40: Bác sĩ chỉ ra thói quen nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Theo bác sĩ, nguyên nhân khiến nam kỹ sư bị suy thận đến từ một thói quen rất phổ biến ở nhiều người hiện nay: Ngủ quá ít trong thời gian dài.
Bác sĩ 'viện K' tiên phong thực hiện thành công gần 300 ca phẫu thuật nội soi bệnh phụ khoa bằng kỹ thuật mới
Sống khỏe - 1 ngày trướcCác thầy thuốc của Bệnh viện K đã thực hiện thành công gần 300 ca vNOTES - phẫu thuật nội soi qua hốc tự nhiên âm đạo từ các bệnh lý lành tính đến ung thư phụ khoa phức tạp, khẳng định tính an toàn và hiệu quả vượt trội...
Người phụ nữ 65 tuổi suýt vỡ nang gan, thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Phát hiện nang gan nhưng không tái khám, người phụ nữ 65 tuổi ở Hưng Yên bị xuất huyết, buộc phải phẫu thuật để tránh nguy cơ vỡ gây chảy máu ổ bụng.
3 lợi ích ít người biết của vỏ bưởi: Hỗ trợ hô hấp, giảm mỡ máu, hạn chế táo bón nếu dùng đúng cách
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ là phần thường bị bỏ đi sau khi ăn, vỏ bưởi thực tế chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe. Theo chia sẻ từ Ths.BS Nguyễn Vũ Bình, nếu sử dụng đúng cách, vỏ bưởi có thể hỗ trợ cải thiện hệ hô hấp, giúp giảm mỡ máu và hạn chế táo bón. Tuy nhiên, việc sử dụng cũng cần đúng liều lượng để tránh những ảnh hưởng không mong muốn.
Người phụ nữ mắc suy thận lúc tuổi già: Bác sĩ chỉ ra thói quen tưởng tốt, nhiều người Việt vẫn làm
Sống khỏeGĐXH - Suốt nhiều năm, người phụ nữ mắc bệnh suy thận đã duy trì thói quen tự bốc thuốc bắc về uống song song với thuốc điều trị bệnh nền.
