3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Nam thanh niên 31 tuổi nhập viện sau nhiều ngày tập gym: Bác sĩ cảnh báo hội chứng tiêu cơ vân nguy hiểm
Y tế - 2 giờ trướcGĐXH - Một nam thanh niên 31 tuổi ở Hà Nội phải nhập viện sau nhiều ngày tập gym cường độ cao liên tục. Bác sĩ xác định người bệnh mắc hội chứng tiêu cơ vân - tình trạng có thể gây suy thận cấp và nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời.
Ăn đủ protein quan trọng thế nào khi có tuổi?
Sống khỏe - 6 giờ trướcKhi nhắc đến dinh dưỡng tuổi trung niên, protein thường bị xem nhẹ so với các dưỡng chất khác, dù giữ vai trò nền tảng. Một chế độ ăn đủ đạm, nếu được duy trì hợp lý, có thể tạo ra khác biệt rõ rệt cho sức khỏe và diện mạo theo thời gian.
Chức năng thận kém: Đừng bỏ qua những dấu hiệu sớm
Sống khỏe - 7 giờ trướcTiểu đêm nhiều lần, tiểu bọt kéo dài hay mệt mỏi thường xuyên là những biểu hiện mà nhiều người dễ bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là những tín hiệu cảnh báo chức năng thận kém và đang suy giảm dần theo thời gian. Theo các chuyên gia, phát hiện sớm và chủ động bảo vệ thận từ giai đoạn đầu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc làm chậm tiến triển suy thận mạn.
Chuyên gia cảnh báo: Thực phẩm bẩn không chỉ là đồ ôi thiu, mà còn là những thứ nhiều người vẫn đang ăn mỗi ngày
Bệnh thường gặp - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng thực phẩm bẩn chỉ là thực phẩm ôi thiu, chứa hóa chất hoặc mất vệ sinh. Tuy nhiên, theo TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), những thực phẩm hợp pháp nhưng chứa quá nhiều đường, muối, chất béo cùng những thông tin dinh dưỡng sai lệch trên mạng xã hội cũng đang âm thầm đẩy hàng triệu người vào nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
11 thực phẩm giàu chất chống oxy hóa: 'lá chắn' tự nhiên giúp cơ thể trẻ lâu, khỏe bền vững
Bệnh thường gặp - 9 giờ trướcGĐXH - Trong nhịp sống hiện đại, cơ thể con người liên tục phải đối mặt với căng thẳng, ô nhiễm môi trường và chế độ ăn thiếu lành mạnh — những yếu tố âm thầm gây ra stress oxy hóa, dẫn đến lão hóa sớm và nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm. Tuy nhiên, ngay trong thực đơn hằng ngày lại có những “vị cứu tinh” tự nhiên giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào, tăng cường miễn dịch và duy trì sức khỏe bền vững. Dưới đây là 11 thực phẩm quen thuộc nhưng có khả năng tạo nên “hàng rào bảo vệ” cho cơ thể mà bạn không nên bỏ qua.
8 nguồn thực phẩm chứa ‘protein hoàn chỉnh’ tốt nhất cần cho cơ thể
Sống khỏe - 1 ngày trướcProtein (chất đạm) là một trong những thành phần dinh dưỡng thiết yếu nhất cần cho cơ thể. Tuy nhiên không phải nguồn protein nào cũng có giá trị sinh học như nhau. Đó là lý do chúng ta nên biết về khái niệm ‘protein hoàn chỉnh’.
Mệt mỏi, sụt cân tưởng do tuổi già, người phụ nữ 73 tuổi phát hiện cường giáp gây suy tim
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, tim đập nhanh và sụt 4 kg chỉ trong 1 tháng, bà Chuyên đi khám phát hiện mắc cường giáp biến chứng suy tim và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Người đàn ông nhập viện sau khi tắm, bác sĩ nhắc nhở có 3 thời điểm tắm tiềm ẩn nhiều rủi ro
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Một lúc sau khi tắm, ông xuất hiện cảm giác chóng mặt rồi bất tỉnh. Khi được phát hiện và đưa đến bệnh viện, các bác sĩ xác định ông bị nhồi máu não cấp.
33 tuổi mắc cùng lúc 5 bệnh chuyển hóa nguy hiểm, bác sĩ cảnh báo thói quen nhiều người trẻ mắc phải
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcGĐXH - Tăng cân nhanh, thường xuyên thèm đồ ngọt, anh B.Đ.A không ngờ bản thân đang mắc cùng lúc 5 bệnh lý chuyển hóa nguy hiểm.
Mỗi ngày ăn 2 quả trứng có tốt hơn ăn 1 quả không?
Sống khỏe - 2 ngày trướcĂn trứng mỗi ngày giúp cung cấp protein, hỗ trợ giảm cân và bảo vệ não bộ, thị lực. Tuy nhiên, liệu ăn 2 quả trứng có thực sự tốt và mang lại nhiều lợi ích vượt trội hơn ăn 1 quả?
Người đàn ông nhập viện sau khi tắm, bác sĩ nhắc nhở có 3 thời điểm tắm tiềm ẩn nhiều rủi ro
Bệnh thường gặpGĐXH - Một lúc sau khi tắm, ông xuất hiện cảm giác chóng mặt rồi bất tỉnh. Khi được phát hiện và đưa đến bệnh viện, các bác sĩ xác định ông bị nhồi máu não cấp.
