3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Ngủ đủ vẫn thấy mệt? Chuyên gia chỉ ra 3 thói quen ăn uống giúp giảm mệt mỏi tới hơn 40%
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Nhiều người dù ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm vẫn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng và khó tập trung. Theo chuyên gia Nhật Bản, nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể và những thói quen ăn uống tưởng như vô hại.
Nhiều người làm mỗi ngày mà không biết: 3 thói quen buổi chiều đang âm thầm gây hại cho tim mạch
Bệnh thường gặp - 3 giờ trướcGĐXH - Tưởng chừng vô hại nhưng một số thói quen diễn ra vào cuối ngày có thể khiến trái tim phải chịu áp lực lớn hơn theo thời gian. Điều đáng nói là rất nhiều người vẫn duy trì chúng mà không hề hay biết.
Người phụ nữ 53 tuổi sốc nhiệt vì nắng nóng, xuất hiện triệu chứng giống đột quỵ
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Một phụ nữ 53 tuổi ở Phú Thọ bất ngờ xuất hiện các triệu chứng giống đột quỵ như méo miệng, nói khó, tê bì nửa người khi đang làm việc ngoài đồng dưới thời tiết nắng nóng gay gắt.
Mắc đái tháo đường, người phụ nữ 45 tuổi suýt gặp biến chứng nặng vì bệnh phụ khoa kéo dài
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Người phụ nữ 45 tuổi thiếu máu nặng, nguyên nhân thực sự xuất phát từ biến chứng nhiễm trùng nguy hiểm liên quan đến bệnh đái tháo đường kiểm soát kém kéo dài.
6 thói quen đơn giản giúp người trên 60 tuổi sống thọ
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Người sau tuổi 60 muốn sống thọ không chỉ cần chăm sóc sức khỏe mà còn phải xây dựng một lối sống cân bằng về cả thể chất lẫn tinh thần.
Người đàn ông phát hiện mắc ung thư thực quản thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Tiền sử hút thuốc lá và uống rượu bia kéo dài nhiều năm, ông B. phát hiện mắc ung thư thực quản sau khi xuất hiện triệu chứng nuốt nghẹn khi ăn uống.
Loại gia vị nhiều nhà để ngay cạnh bếp đang âm thầm sinh độc tố: Kiểm tra ngay trước khi quá muộn
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Nhiều người có thói quen để gia vị ngay cạnh bếp hoặc ngoài nhiệt độ phòng sau khi mở nắp để tiện sử dụng. Thế nhưng, chính điều này có thể khiến một số loại gia vị nhanh hỏng, giảm chất lượng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Sau tuổi 55, uống nước buổi sáng thế nào để giảm nguy cơ đột quỵ? 4 lưu ý nhiều người vẫn đang bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người tin rằng chỉ cần uống một cốc nước ngay sau khi thức dậy là đủ để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng sau tuổi 55, cách uống nước cũng quan trọng không kém lượng nước uống vào. Một số thói quen tưởng tốt lại có thể gây bất lợi cho hệ tim mạch.
6 thực phẩm giàu canxi và vitamin D nên ăn từ hôm nay để phòng ngừa loãng xương
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Loãng xương là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến ở phụ nữ sau mãn kinh. Việc bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D như sữa, cá béo, trứng, rau lá xanh và đậu nành có thể giúp duy trì mật độ xương, giảm nguy cơ gãy xương và hỗ trợ sức khỏe xương khớp lâu dài.
Người phụ nữ nhập viện vì sốt cao, khó thở, bác sĩ phát hiện biến chứng nguy hiểm từ đái tháo đường
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh có tiền sử đái tháo đường type 2, tăng huyết áp thừa nhận không tái khám định kỳ và tự sử dụng thuốc tại nhà, không mang theo thuốc đáng sử dụng...
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra chế độ ăn giúp làm chậm lão hóa từ tuổi trung niên trở đi
Bệnh thường gặpGĐXH - Bước sang tuổi trung niên, cơ thể không còn hoạt động với hiệu suất như thời trẻ. Quá trình lão hóa diễn ra âm thầm khiến nguy cơ mắc các bệnh mạn tính gia tăng. Theo chuyên gia dinh dưỡng, việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học dựa trên nguyên tắc "5 đủ, 3 giảm" có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, duy trì thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác ngày càng tăng.
