3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Người đàn ông 67 tuổi bất ngờ ngừng tim sau 15 phút đi vệ sinh vì biến chứng đái tháo đường
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Người đàn ông mắc đái tháo đường và tăng huyết áp nhiều năm bất ngờ ngừng tuần hoàn sau khi tự đi vệ sinh.
2 chỉ số bất thường trên phiếu khám sức khỏe có thể là tín hiệu sớm của nguy cơ đột quỵ
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Người phụ nữ 57 tuổi đều đặn khám sức khỏe hằng năm nhưng vẫn bất ngờ bị đột quỵ nhẹ sau vài tháng. Khi xem lại hồ sơ xét nghiệm, bác sĩ phát hiện 2 chỉ số từng tăng bất thường nhưng đã không được chú ý đúng mức.
Từ châu Phi về, nhiều người nguy kịch do mắc căn bệnh này
Y tế - 7 giờ trướcGĐXH - Các bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi toàn thân và có tiền sử sinh sống, lao động tại các quốc gia châu Phi.
21 tuổi đã nhận chỉ định lọc máu vì suy thận giai đoạn cuối, sự thật sau đó khiến thanh niên vỡ òa
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Sau quá trình hội chẩn và theo dõi sát sao, các bác sĩ xác định người bệnh không mắc suy thận mạn giai đoạn cuối như chẩn đoán ban đầu mà bị suy thận cấp do hội chứng thận hư.
Người đàn ông phát hiện ung thư tụy từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Đau âm ỉ vùng thượng vị kéo dài và nhiều lần tái phát viêm tụy cấp, người đàn ông đi khám thì phát hiện một tổn thương tiền ung thư tụy có nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Gắp con đỉa sống dài 12cm trong đường thở bệnh nhi 8 tuổi
Y tế - 19 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi vừa gắp thành công con đỉa sống trong đường thở của bệnh nhi 8 tuổi.
Bí quyết sống thọ: Đi bộ theo cách này để tăng tuổi thọ, khỏe mạnh khi về già
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy việc duy trì đi bộ mỗi ngày có thể giúp tăng tuổi thọ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và duy trì thể trạng khỏe mạnh khi về già.
Cơ thể đang 'báo động' vì gan thận yếu? 4 thực phẩm này có thể là thứ bạn đang thiếu
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Cơ thể thường xuyên nổi mụn, nóng trong, tiểu buốt hay mệt mỏi có thể là dấu hiệu gan và thận đang hoạt động quá tải. Thay vì tìm đến các phương pháp detox phức tạp, nhiều chuyên gia khuyến nghị bổ sung những thực phẩm tự nhiên giúp hỗ trợ quá trình thải độc của cơ thể. Dưới đây là 4 “siêu thực phẩm” quen thuộc nhưng lại có khả năng giúp gan và thận hoạt động hiệu quả hơn, từ đó cải thiện sức khỏe tổng thể một cách rõ rệt.
Hồ Ngọc Hà đồng hành cùng MSD Việt Nam lan tỏa thông điệp 'Chủ động không chủ quan - An tâm giữ trọn khoảnh khắc yêu thương'
Sống khỏe - 1 ngày trướcTrong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các nỗ lực giảm gánh nặng bệnh tật liên quan đến HPV. Bộ Y tế mới đây chính thức đưa bệnh do virus HPV (Human Papillomavirus) vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng từ ngày 1/7/2026.
Một dấu hiệu xuất hiện lúc 2 giờ sáng báo động đột quỵ nguy hiểm, người đàn ông may mắn thoát di chứng
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người đàn ông 60 tuổi đang khỏe mạnh bất ngờ giảm ý thức, sùi bọt mép lúc rạng sáng. Bác sĩ xác định đây là dấu hiệu của cơn đột quỵ nhồi máu não nguy hiểm.
Cô gái 29 tuổi suy thận cấp vì thói quen nhiều người Việt mắc phải trong những ngày nắng nóng
Sống khỏeGĐXH - Chị Hà (29 tuổi) nhập viện trong tình trạng kiệt sức, buồn nôn, tiểu ít sau nhiều ngày làm việc ngoài trời nắng nóng. Các bác sĩ xác định người bệnh bị suy thận cấp do mất nước kéo dài.
