3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Bác sĩ cảnh báo: Đừng tưởng chỉ là nhiệt miệng, vết loét nhỏ trên lưỡi có thể là ung thư lưỡi giai đoạn sớm!
Bệnh thường gặp - 2 giờ trướcGĐXH - Một vết loét nhỏ trong miệng thường bị xem nhẹ và quy về “nhiệt miệng”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia răng hàm mặt, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu sớm của các bệnh lý nghiêm trọng hơn, trong đó có ung thư lưỡi. Nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị hiệu quả và kịp thời.
Chăm sóc sức khỏe não bộ trong nhịp sống hiện đại cùng hoạt huyết dưỡng não Traphaco
Sống khỏe - 4 giờ trướcĐau đầu, khó ngủ, kém tập trung hoặc thường xuyên mệt mỏi tinh thần đang dần trở thành tình trạng phổ biến ở nhiều độ tuổi.
Người đàn ông 31 tuổi có nguy cơ xơ gan, ung thư gan thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Mắc viêm gan B từ lâu nhưng không hay biết, đi khám bác sĩ đã ghi nhận dấu hiệu xơ hóa gan, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan nếu không điều trị kịp thời.
Bí quyết sống thọ: Muốn sống lâu, đừng xem nhẹ thói quen này trước khi đi ngủ
Sống khỏe - 17 giờ trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở chế độ ăn uống hay tập luyện mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giấc ngủ.
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra chế độ ăn giúp làm chậm lão hóa từ tuổi trung niên trở đi
Bệnh thường gặp - 20 giờ trướcGĐXH - Bước sang tuổi trung niên, cơ thể không còn hoạt động với hiệu suất như thời trẻ. Quá trình lão hóa diễn ra âm thầm khiến nguy cơ mắc các bệnh mạn tính gia tăng. Theo chuyên gia dinh dưỡng, việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học dựa trên nguyên tắc "5 đủ, 3 giảm" có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, duy trì thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác ngày càng tăng.
6 thói quen làm hỏng mắt nhanh hơn cả nhìn điện thoại, rất nhiều người đang mắc mỗi ngày
Sống khỏe - 22 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng điện thoại là "thủ phạm số một" khiến mắt khô, mỏi và giảm thị lực. Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa cho biết có những thói quen tưởng vô hại nhưng lại gây tổn thương mắt nghiêm trọng hơn, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt nếu kéo dài.
Vinmec lập 'hat-trick' lần thứ ba nhận chứng nhận Trung tâm Xuất sắc toàn cầu trong lĩnh vực Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng
Sống khỏe - 23 giờ trướcNgày 4/6/2026, Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng Vinmec Times City chính thức nhận chứng nhận AirwaysCARE Center of Excellence (Trung tâm Xuất sắc trong điều trị Hen phế quản và Dị ứng đường thở), đánh dấu cột mốc lần thứ ba liên tiếp được các mạng lưới chuyên môn quốc tế hàng đầu thế giới trao chứng nhận là Trung tâm Xuất sắc.
Người phụ nữ 63 tuổi phát hiện ung thư dạ dày từ dấu hiệu nhiều người Việt thường bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chỉ với dấu hiệu rối loạn đại tiện nhẹ kéo dài, bà P.T.R. (63 tuổi) đi khám và bất ngờ phát hiện mắc ung thư dạ dày dạng biểu mô tế bào nhẫn, một thể bệnh nguy hiểm thường diễn tiến âm thầm.
Tại sao viêm họng dễ tái phát và biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Sống khỏe - 1 ngày trướcViêm họng là tình trạng phổ biến, có thể gặp ở nhiều độ tuổi và thường có xu hướng tái phát nhiều lần. Nếu không nhận diện đúng nguyên nhân và chủ động phòng ngừa, tình trạng này có thể kéo dài, ảnh hưởng đến giọng nói và sinh hoạt hằng ngày.
Vì sao nắng nóng kéo dài làm tăng nguy cơ suy thận cấp?
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nắng nóng kéo dài không chỉ gây mệt mỏi, kiệt sức mà còn có thể dẫn đến suy thận cấp - một tình trạng nguy hiểm đe dọa sức khỏe và tính mạng. Các chuyên gia khuyến cáo người lao động ngoài trời cần đặc biệt chú ý bổ sung nước, điện giải và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể.
6 thói quen làm hỏng mắt nhanh hơn cả nhìn điện thoại, rất nhiều người đang mắc mỗi ngày
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người cho rằng điện thoại là "thủ phạm số một" khiến mắt khô, mỏi và giảm thị lực. Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa cho biết có những thói quen tưởng vô hại nhưng lại gây tổn thương mắt nghiêm trọng hơn, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt nếu kéo dài.
