3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Không phải thuốc bổ: 10 thực phẩm quen thuộc có thể âm thầm kéo dài tuổi thọ mỗi ngày
Sống khỏe - 9 phút trướcGĐXH - Không phải thực phẩm đắt tiền hay chế độ ăn khắt khe, chính những món ăn quen thuộc lại đang quyết định bạn sống khỏe hay nhanh lão hóa. Dưới đây là 10 thực phẩm được giới khoa học đánh giá cao trong việc hỗ trợ kéo dài tuổi thọ.
Tưởng khỏe mạnh vì ít ốm đau, người đàn ông bất ngờ xuất huyết não nguy kịch: Thừa nhận có 2 thói quen độc hại
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ cảnh báo nguyên nhân gây xuất huyết não là hậu quả của việc lạm dụng rượu bia, hút thuốc lào kéo dài và không kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Loại củ quen thuộc được ví như 'thực phẩm trường thọ', tốt cho tim mạch nhưng không phải ai cũng nên ăn
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Khoai sọ nếu sử dụng đúng cách, loại củ này có thể hỗ trợ tim mạch, tiêu hóa, chống lão hóa và góp phần kéo dài tuổi thọ.
Người đàn ông đi cấp cứu với thanh xà beng đâm xuyên đùi
Y tế - 16 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình lao động, bệnh nhân bị thanh xà beng dài khoảng 1,5 mét đâm xuyên vùng đùi dẫn đến sốc chấn thương nguy kịch.
Người đàn ông 49 tuổi nhồi máu cơ tim cấp vì dấu hiệu nhiều người Việt đang chủ quan
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Không thừa cân, chỉ số BMI vẫn trong giới hạn bình thường, tuy nhiên anh Hoàng có vòng eo lớn khiến mỡ nội tạng tích tụ âm thầm nhiều năm, dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp.
Đau bụng tưởng viêm ruột thừa, thanh niên 28 tuổi phát hiện bệnh chỉ gặp ở khoảng 2% dân số
Y tế - 18 giờ trướcGĐXH - Một cơn đau bụng âm ỉ kéo dài gần một ngày tưởng chừng chỉ là viêm ruột thừa đã đưa nam thanh niên 28 tuổi đến bệnh viện và phát hiện một dị tật bẩm sinh hiếm gặp tồn tại âm thầm suốt nhiều năm mà không hề hay biết.
Nutifood và Bệnh viện Quân y 175 hợp tác xây dựng nền tảng nghiên cứu khoa học cho các giải pháp dinh dưỡng Việt
Sống khỏe - 20 giờ trướcNgày 20/6/2026, Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh dưỡng Nutifood và Bệnh viện Quân y 175 chính thức ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU), đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược phát triển của hai đơn vị, trong đó tập trung đẩy mạnh các giải pháp dinh dưỡng dựa trên nghiên cứu khoa học và bằng chứng lâm sàng.
Điều trị xơ gan nhiều năm, bác sĩ phát hiện nguyên nhân thực sự là một dạng ung thư máu hiếm gặp
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Tưởng mắc xơ gan tiến triển, người đàn ông 71 tuổi bất ngờ được chẩn đoán mắc một dạng ung thư máu hiếm gặp sau khi bác sĩ phát hiện dấu hiệu lách to bất thường.
Thói quen làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày không phải ăn cay, mà là 4 việc nhiều người làm mỗi ngày
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng ăn cay là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh dạ dày, thậm chí ung thư dạ dày. Tuy nhiên, các chuyên gia tiêu hóa cho biết điều đáng lo ngại hơn lại là những thói quen sinh hoạt kéo dài nhiều năm, âm thầm làm tổn thương niêm mạc dạ dày và làm tăng nguy cơ bệnh tật.
Ở ngưỡng tuổi 50, nên tạo ngay 7 thói quen ăn uống này là 'chìa khóa vàng' để sống thọ
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Việc chủ động xây dựng những thói quen ăn uống khoa học ở ngưỡng tuổi 50 chính là chiếc chìa khóa vàng để kéo dài tuổi thọ, bảo vệ hệ xương khớp và giữ cho trí tuệ luôn minh mẫn.
Ăn gì để ngủ ngon? 8 thực phẩm có sẵn trong bếp giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn
Bệnh thường gặpGĐXH - Mất ngủ, khó ngủ hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm có thể khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, một số thực phẩm quen thuộc chứa melatonin, magie và tryptophan cũng được đánh giá là hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên hiệu quả.
