3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Đau đầu, nổi bóng nước tưởng côn trùng cắn, người đàn ông suýt mù mắt vì zona thần kinh
Sống khỏe - 1 giờ trướcGĐXH - Chỉ từ một cơn đau đầu thoáng qua và vài nốt ban đỏ trên da, một người đàn ông 54 tuổi suýt phải đối mặt với nguy cơ mù lòa do biến chứng nặng của zona thần kinh.
Rụng tóc mất kiểm soát ở tuổi 20, cô gái đi khám phát hiện nguyên nhân bất ngờ
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Rụng tóc kéo dài gần một năm, nghĩ nguyên nhân do căng thẳng công việc. Tuy nhiên, chị Tâm đi khám phát hiện nồng độ hormone androgen của chị tăng gấp 2 lần bình thường, khiến nang tóc teo nhỏ và tóc rụng ngày càng nhiều.
Muốn sống khỏe sau tuổi 65, nên chú ý 5 dấu hiệu này của cơ thể
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Nhiều người lớn tuổi vẫn thường nghĩ: "Già rồi thì mệt là chuyện bình thường". Chính suy nghĩ ấy khiến không ít người bỏ qua những dấu hiệu quan trọng, để rồi đến khi phát hiện bệnh thì đã ở giai đoạn muộn.
Người phụ nữ 38 tuổi suy tuyến thượng thận cấp, nguyên nhân từ loại thuốc nhiều người dùng mỗi ngày
Sống khỏe - 6 giờ trướcGĐXH - Sau thời gian dùng thuốc xịt mũi, chị Nhiên nhập viện trong tình trạng da nhợt nhạt, thở nhanh, khó thở, đau đầu dữ dội, tiêu chảy nặng, được chẩn đoán bị suy tuyến thượng thận cấp.
Nhổ răng khôn giá bao nhiêu? Cập nhật bảng giá và quy trình nhổ răng khôn không đau tại Nha khoa Nhân Tâm
Sống khỏe - 9 giờ trướcRăng khôn mọc lệch, mọc ngầm là nỗi ám ảnh của không ít người trưởng thành: đau nhức âm ỉ, sưng lợi, thậm chí ảnh hưởng đến răng số 7 bên cạnh.
Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm Hiệu trưởng và 4 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược
Y tế - 22 giờ trướcGĐXH - Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố các quyết định về công tác cán bộ tại Trường Đại học Y Dược, trong đó GS.TS.TTND Lê Ngọc Thành được ký hợp đồng thực hiện công việc Hiệu trưởng theo quy định mới của Chính phủ. Đây cũng là trường hợp đầu tiên tại một trường đại học công lập áp dụng cơ chế này.
Đau đầu một tuần không khỏi, người phụ nữ 73 tuổi nhập viện phát hiện đột quỵ do vỡ túi phình mạch não
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Đau đầu kéo dài suốt một tuần nhưng nghĩ là bệnh thông thường nên tự uống thuốc, đi khám phát hiện người bệnh bị đột quỵ xuất huyết do vỡ túi phình mạch não.
Mỡ lợn hay dầu ăn tốt hơn? Chuyên gia chỉ ra cách dùng đúng để không gây hại sức khỏe
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Không ít người cho rằng mỡ lợn là "thực phẩm vàng" nên bỏ hẳn dầu ăn, trong khi số khác lại tuyệt đối tránh mỡ động vật vì lo tăng cholesterol. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cả hai quan điểm đều thiếu cân bằng. Điều quan trọng không phải chọn mỡ hay dầu, mà là sử dụng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Uống thuốc nam trên mạng, người đàn ông 68 tuổi nhập viện vì suy thận mạn tiến triển nặng
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tin lời quảng cáo trên mạng, ông Hùng mua thuốc nam uống để điều trị suy thận mạn giai đoạn 3A. Hậu quả phải nhập viện vì chức năng thận suy giảm, bệnh tiến triển đến giai đoạn 4.
Khám thiếu máu, người phụ nữ 52 tuổi phát hiện ung thư dạ dày đã di căn xương
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chỉ vì tình trạng mệt mỏi kéo dài và thiếu máu rất nặng, bà Hương đi khám thì bất ngờ phát hiện ung thư dạ dày đã di căn đến nhiều vị trí ở hệ xương dù trước đó không có biểu hiện điển hình.
Khám thiếu máu, người phụ nữ 52 tuổi phát hiện ung thư dạ dày đã di căn xương
Sống khỏeGĐXH - Chỉ vì tình trạng mệt mỏi kéo dài và thiếu máu rất nặng, bà Hương đi khám thì bất ngờ phát hiện ung thư dạ dày đã di căn đến nhiều vị trí ở hệ xương dù trước đó không có biểu hiện điển hình.
