3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Việt Nam có một đặc sản siêu dinh dưỡng, được xem là 'viagra tự nhiên', tốt cho tim mạch
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Tu hài là loại hải sản quý hiếm, giàu dinh dưỡng mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Đặc biệt, tu hài được xem là "viagra tự nhiên" rất tốt cho nam giới.
Người đàn ông 47 tuổi ở Hà Nội được cứu sống ngoạn mục sau ngừng tim 50 phút
Sống khỏe - 6 giờ trướcGĐXH - Ngừng tim sau 50 phút, rơi vào hôn mê sâu và suy đa tạng, người đàn ông 47 tuổi ở Hà Nội được các bác sĩ Bệnh viện E cứu sống.
Loại rau quen thuộc trên mâm cơm người Việt có thể nuôi lớn tế bào ung thư nếu ăn sai cách
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Việc tiêu thụ thường xuyên hoặc chế biến rau củ muối chua không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ hình thành và phát triển tế bào ung thư, đặc biệt ở dạ dày và gan.
Đang chơi tennis, người đàn ông 53 tuổi phát hiện nguy cơ suy thận từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 10 giờ trướcGĐXH - Bất ngờ đau dữ dội khi chơi thể thao, người đàn ông đi khám phát hiện nhồi máu thận, bệnh có thể dẫn đến suy thận cấp và hoại tử thận nếu không được xử lý kịp thời.
Mỹ đánh giá loại rau 'tốt nhất thế giới' hiện bán đầy chợ Việt: Ăn đúng cách để ngừa đột quỵ và ổn định đường huyết
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Rau xà lách nếu sử dụng đúng cách, loại rau này có thể ngừa đột quỵ, ổn định đường huyết và bảo vệ tim mạch hiệu quả.
4 đồ ăn vặt âm thầm gây tắc nghẽn mạch máu, dù nam hay nữ cũng nên tránh xa
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Nhiều người vẫn thắc mắc tại sao dù còn trẻ, không hút thuốc nhưng vẫn mắc các bệnh về tim mạch, huyết áp. Câu trả lời thường nằm ở những thói quen ăn uống tích tụ qua năm tháng.
Chuyên gia cảnh báo thói quen hằng ngày tăng nguy cơ suy thận, người Việt tuyệt đối không chủ quan
Sống khỏe - 17 giờ trướcGĐXH - Uống ít nước tưởng chừng vô hại nhưng có thể âm thầm làm suy giảm chức năng thận, nhiễm trùng tiết niệu tái diễn, lâu dài có thể làm tăng nguy cơ suy thận.
8 cuộc đời được viết tiếp nhờ tạng hiến của một nam sinh: Một mùa xuân của hy vọng
Y tế - 18 giờ trướcGiữa tận cùng đau thương, họ vẫn quyết định lựa chọn trao đi để sự ra đi của người thân không trở thành kết thúc, mà là sự tiếp nối của những cuộc đời khác.
Người phụ nữ 56 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư nội mạc tử cung từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Chủ quan với tình trạng ra máu âm đạo kéo dài, người phụ nữ 56 tuổi chỉ đi khám khi cơ thể choáng váng, mất ngủ. Kết quả chẩn đoán khiến chị bất ngờ: ung thư nội mạc tử cung.
Loại cá 'nuôi lớn' tế bào ung thư, ngon đến mấy người Việt cũng không nên ăn nhiều
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chuyên gia cảnh báo việc tiêu thụ thường xuyên các loại cá lớn có thể tổn thương tế bào và nguy cơ tế bào ung thư khi phơi nhiễm kéo dài.
Loại cá 'nuôi lớn' tế bào ung thư, ngon đến mấy người Việt cũng không nên ăn nhiều
Sống khỏeGĐXH - Chuyên gia cảnh báo việc tiêu thụ thường xuyên các loại cá lớn có thể tổn thương tế bào và nguy cơ tế bào ung thư khi phơi nhiễm kéo dài.