3 tác dụng phụ đáng ngạc nhiên khi ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống, tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến một số tác hại. Hãy bổ sung chất xơ một cách hợp lý để tận hưởng tối đa lợi ích của nó.
Chất xơ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Chất xơ cần thiết cho đường tiêu hóa khỏe mạnh, hỗ trợ giảm cholesterol, bảo vệ tim mạch, tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột và kiểm soát cân nặng, huyết áp và lượng đường trong máu. Chất xơ cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và người ta đã chứng minh rằng nó có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Nghe có vẻ tuyệt vời nhưng điều đó có nghĩa là bạn nên ăn càng nhiều chất xơ càng tốt? Ăn quá nhiều chất xơ có hại không? Cùng tìm hiểu về những tác dụng phụ có thể xảy ra khi thường xuyên ăn quá nhiều chất xơ và cách khắc phục.
1. Ăn nhiều chất xơ có thể gây táo bón
Mọi người thường chỉ nghĩ rằng khi không cung cấp đủ chất xơ sẽ gây táo bón. Nhưng thực sự là, khi cơ thể nạp quá nhiều chất xơ (nhất là loại chất xơ hòa tan) mà không cung cấp đủ nước sẽ gây tác dụng ngược là tình trạng táo bón nặng hơn.
Ăn quá nhiều chất xơ mà không cung cấp đủ nước sẽ gây táo bón.
Khi muốn tăng lượng chất xơ hòa tan để giúp giảm cholesterol và cải thiện việc kiểm soát lượng đường trong máu cần lưu ý nên bổ sung chất xơ một cách từ từ để tránh bị đầy hơi. Đồng thời nên uống nhiều nước vì nước giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng và làm mềm phân.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kristi Ruth được chứng nhận tại Hoa Kỳ, tác giả cuốn sách "The Everything Mom's Guide to Prenatal Nutrition" (Hướng dẫn toàn diện về dinh dưỡng cho mẹ bầu) cho biết: Vì chất xơ hấp thụ nước từ ruột nên cần uống đủ nước để giúp cơ thể tiêu hóa chất xơ, giảm táo bón bằng cách tăng khối lượng phân. Nếu tăng lượng chất xơ cũng nên tăng lượng chất lỏng và đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.
2. Quá nhiều chất xơ cũng có thể gây tiêu chảy
Việc tiêu thụ quá nhiều chất xơ đột ngột hoặc không hợp lý có thể dẫn đến một số vấn đề tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây tiêu chảy, tích tụ ở đại tràng và kích thích tiêu hóa nhiều lần. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, phần lớn điều này không chỉ liên quan đến việc bạn ăn bao nhiêu mà còn liên quan đến loại thức ăn cụ thể.
Chuyên gia Ruth lý giải, nếu tăng lượng chất xơ quá nhanh, bạn có thể bị tiêu chảy. Điều này là do chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) làm mềm phân và có tác dụng nhuận tràng . Vì vậy, nên cân nhắc tăng dần lượng chất xơ ăn vào để hệ thống tiêu hóa có thời gian để điều chỉnh. Tốt nhất nên cố gắng đạt được sự cân bằng giữa chất xơ hòa tan và không hòa tan.
3. Khó chịu hoặc đầy hơi
Quá nhiều chất xơ cũng có thể nhanh chóng làm hỏng một ngày của bạn với cảm giác khó chịu ở dạ dày. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây tắc nghẽn đường ruột.
TS. Paulina Lee, chuyên gia dinh dưỡng chức năng nổi tiếng tại Hoa Kỳ cho biết: Việc vi khuẩn đường ruột của chúng ta tạo ra một số sản phẩm phụ là khí khi nó tiêu hóa thức ăn và chất xơ mà chúng ta tiêu thụ là điều bình thường. Nhưng khi lượng khí gây chướng bụng trở nên khó chịu, thì bạn cần phải đánh giá lại mức tiêu thụ chất xơ của mình. Để giải quyết vấn đề, nên nạp thêm chất lỏng, tập thể dục và thay đổi chế độ ăn uống giúp cơ thể quen với việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn.
Khi ăn nhiều chất xơ nên uống đủ nước và tập thể dục để cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
4. Nên ăn bao nhiêu chất xơ?
Chất xơ là thành phần cần thiết của bất kỳ chế độ ăn kiêng nào và có thể giúp đóng góp cho sức khỏe tổng thể. Lượng chất xơ cung cấp cho cơ thể mỗi ngày liên quan trực tiếp với sức khỏe đường ruột. Theo các khuyến cáo dinh dưỡng, phụ nữ nên tiêu thụ 21 - 25g chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới được khuyến khích tiêu thụ 30 - 38g mỗi ngày.
Cần lưu ý, không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thừa chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết người bổ sung từ 70g chất xơ mỗi ngày có nguy cơ gây hại đến sức khỏe.
5. Phân biệt chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan
Chất xơ có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật. Có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan.
| Đặc điểm | Chất xơ hòa tan | Chất xơ không hòa tan |
| Khả năng hòa tan | Hòa tan trong nước, tạo thành chất gel mềm | Không hòa tan trong nước |
| Nguồn thực phẩm | Yến mạch, trái cây (táo, cam, chuối), rau củ quả (bông cải xanh, cà rốt), đậu, đậu nành, đậu ngự, đậu tây, hạt,... | Ngũ cốc nguyên cám, khoai tây, các loại đậu, quả hạch, rau củ,... |
| Tác dụng | Hấp thụ độ ẩm, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm cholesterol, tạo cảm giác no lâu. | Không hấp thụ độ ẩm, nhưng bổ sung số lượng lớn vào phân và tăng tốc độ di chuyển thức ăn qua ruột. Chất xơ không hòa tan có thể có lợi cho chứng táo bón, tăng cường sức khỏe đường ruột. |
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng là điều quan trọng để duy trì sức khỏe đường ruột tốt. Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại chất xơ cần thiết.
Danh sách trái cây, rau và ngũ cốc có nhiều chất xơ (số gam/mỗi cốc khoảng 200g)
Hoa quả | Rau củ | Đậu và các loại hạt |
|---|---|---|
| Quả mâm xôi: 8g | Cải rổ: 8g | Đậu đen: 16,6g |
| Quả việt quất: 4g | Atiso: 7g | Đậu xanh: 12,5g |
| Quả anh đào: 3g | Bông cải xanh: 5g | Đậu thận: 11g |
| Dâu tây: 3g | Rau chân vịt: 4g | Đậu xanh: 9g |
| Mơ: 3g | Bí ngòi: 2g | Đậu Hà Lan: 4g |
| Đào: 2g | Đậu bắp: 4g | Quinoa: 5g |
| Mận: 2g | Măng tây: 4g | Bột yến mạch: 4g |
| Dưa lưới: 2g | Củ cải: 4g | Gạo lứt: 3g |
| Chuối: 5g | Cà chua: 2g | Gạo trắng: ~1g |
| Táo: 6g | Khoai lang: 3,75g | Hạt kê: 2g |
*Nguồn: Trung tâm Dữ liệu Thực phẩm Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA)
Nếu bạn gặp các vấn đề tiêu hóa sau khi tăng lượng chất xơ, hãy giảm lượng chất xơ hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Nhai kỹ thức ăn sẽ giúp phân hủy chất xơ một cách cơ học thành những mảnh nhỏ hơn, giúp chất xơ di chuyển qua đường tiêu hóa dễ dàng hơn.
Người sống không thọ thường có chung 5 đặc điểm này sau tuổi 60
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Không phải ai cũng sở hữu "gen trường thọ". Nhiều nghiên cứu cho thấy tuổi thọ chịu ảnh hưởng lớn từ thói quen sống hằng ngày. Những người cao tuổi có tuổi thọ ngắn hơn thường mang 5 điểm chung đáng chú ý
Tỉnh dậy sau hôn mê sâu vì nhồi máu cơ tim, người đàn ông thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Người đàn ông bị nhồi máu cơ tim có tiền sử lạm dụng rượu kéo dài và mắc tăng huyết áp nhưng không theo dõi, điều trị thường xuyên.
Sau tuổi 50, nên đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày để duy trì sức khỏe?
Sống khỏe - 19 giờ trướcĐi bộ là hình thức vận động đơn giản, phù hợp với hầu hết người trên 50 tuổi, nhưng không phải ai cũng biết nên đi bao nhiêu phút mỗi ngày để tốt cho sức khỏe.
3 việc nên làm mỗi ngày để ngăn ngừa loãng xương
Sống khỏe - 20 giờ trướcLoãng xương thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và thay đổi các thói quen không lành mạnh có thể giúp bảo vệ xương hiệu quả, giảm nguy cơ gãy xương khi tuổi cao.
Nâng tầm vị thế nghề điều dưỡng trong kỷ nguyên số: Vai trò đồng hành của truyền thông báo chí
Y tế - 20 giờ trướcGĐXH - Tọa đàm “Truyền thông báo chí với vai trò nâng cao vị thế nghề điều dưỡng trong kỷ nguyên mới” do Tạp chí Điều dưỡng Việt Nam tổ chức đã khẳng định vai trò trụ cột của lực lượng điều dưỡng trong hệ thống y tế hiện đại, đồng thời đưa ra những kiến nghị, giải pháp để cơ quan truyền thông nâng cao hình ảnh, chế độ đãi ngộ cho lực lượng điều dưỡng.
Đủ 'bộ tứ vàng' trong từng giọt WelKids ADEK, mẹ nuôi con khoẻ mạnh toàn diện
Sống khỏe - 21 giờ trướcCác công thức tích hợp không chỉ giúp ba mẹ tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tối ưu hiệu quả và hạn chế sai sót trong quá trình sử dụng so với việc phải dùng và ghi nhớ nhiều sản phẩm khác nhau cùng lúc.
Thanh niên 28 tuổi men gan tăng gấp 70 lần, bác sĩ phát hiện nguyên nhân bất ngờ
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Tưởng chỉ mắc cảm cúm thông thường, nam thanh niên 28 tuổi đi khám phát hiện mắc viêm gan A cấp, men gan tăng hơn 70 lần so với bình thường.
Người đàn ông 39 tuổi tiêu xương hàm, mất răng vì không nhổ răng khôn mọc lệch
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không nhổ răng khôn mọc lệch, nhiều năm sau ổ nhiễm trùng âm thầm phát triển, anh Quân bị tiêu xương hàm và bị phá hủy chiếc răng ăn nhai quan trọng bên cạnh.
Máu 'đặc' dễ làm tăng nguy cơ đột quỵ? Bác sĩ khuyên người trung niên nên ăn thường xuyên 4 thực phẩm này
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tình trạng máu lưu thông kém, mệt mỏi, chóng mặt hoặc tê bì tay chân là vấn đề khá phổ biến ở người trung niên và cao tuổi. Bên cạnh việc duy trì vận động và kiểm soát bệnh nền, chế độ ăn uống hợp lý với các thực phẩm giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và axit béo tốt có thể giúp hỗ trợ tuần hoàn máu, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Chuyên gia chia sẻ vai trò Synbiotic trong miễn dịch đầu đời của trẻ
Sống khỏe - 1 ngày trướcTP. Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 06 năm 2026 – Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Danone phối hợp cùng Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức Hội nghị Khoa học Toàn quốc 2026 với chủ đề “Xu hướng mới Synbiotic & Dinh dưỡng đầu đời hỗ trợ miễn dịch, não bộ và phát triển toàn diện ở trẻ nhỏ”.
Ăn gì để ngủ ngon? 8 thực phẩm có sẵn trong bếp giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn
Bệnh thường gặpGĐXH - Mất ngủ, khó ngủ hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm có thể khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, một số thực phẩm quen thuộc chứa melatonin, magie và tryptophan cũng được đánh giá là hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên hiệu quả.
