5 biện pháp tại nhà giúp cải thiện chứng ngứa 'vùng kín'

Ngứa 'vùng kín' (ngứa âm hộ, âm đạo) là vấn đề tế nhị nhưng tương đối phổ biến mà hầu như phụ nữ nào cũng từng trải qua ít nhất một lần. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như kích ứng hóa chất, thay đổi nội tiết tố hoặc mất cân bằng hệ vi sinh.

Dưới đây là một số phương pháp an toàn giúp kiểm soát và cải thiện chứng ngứa 'vùng kín' chị em có thể tham khảo thực hiện tại nhà.

1. Thay đổi thói quen vệ sinh 'vùng kín'

Vệ sinh đúng cách là bước nền tảng để vùng kín tự phục hồi và duy trì sự cân bằng. Chị em nên chú ý giữ thói quen làm sạch 'vùng kín' đúng cách:

• Chỉ rửa bằng nước sạch hoặc dung dịch dịu nhẹ: Sử dụng nước ấm sạch để rửa vùng ngoài. Nếu dùng dung dịch vệ sinh, hãy chọn loại không mùi, không chứa cồn và có độ pH cân bằng.
• Nguyên tắc lau từ trước ra sau: Sau khi đi vệ sinh, luôn dùng giấy mềm lau từ hướng âm đạo vòng ra sau hậu môn. Thói quen này giúp ngăn chặn vi khuẩn từ hậu môn xâm nhập vào đường sinh dục.
• Tuyệt đối không thụt rửa âm đạo: Âm đạo có cơ chế tự làm sạch tự nhiên. Việc xịt nước mạnh hoặc bơm các dung dịch vào sâu bên trong sẽ rửa trôi các vi khuẩn có lợi, làm thay đổi môi trường pH và khiến tình trạng ngứa, viêm trở nên tồi tệ hơn.

2. Mặc đồ lót và trang phục thoáng mát

Môi trường ẩm ướt, bí bách là điều kiện lý tưởng cho nấm men và vi khuẩn có hại sinh sôi, gây ngứa ngáy âm hộ, âm đạo. Chị em nên chú ý lựa chọn trang phục và đồ lót an toàn cho cơ quan nhạy cảm này.

• Ưu tiên chất liệu cotton: Chọn quần lót làm từ 100% cotton ở phần đáy. Cotton có khả năng thấm hút mồ hôi tốt và cho phép da "thở".
• Tránh mặc đồ quá chật: Hạn chế mặc quần jean bó sát, quần legging hoặc đồ lót có chất liệu ren, nilon pha trong thời gian dài.
• Thay đồ ướt ngay lập tức: Hãy thay đồ bơi hoặc quần áo tập thể dục đẫm mồ hôi ngay sau khi sử dụng để giữ vùng kín luôn khô ráo.

3. Chườm mát để làm dịu cơn ngứa

Nếu cơn ngứa bùng phát dữ dội kèm theo sưng nhẹ, chườm lạnh là một biện pháp giảm đau, giảm ngứa vật lý tức thời và an toàn. Bọc một túi đá viên hoặc miếng gạc lạnh vào một chiếc khăn sạch, mềm. Áp nhẹ lên vùng bị ngứa trong khoảng 5 - 10 phút, không để lâu hơn.

Lưu ý: Tuyệt đối không chườm đá trực tiếp lên da vùng kín vì có thể gây bỏng lạnh vùng da nhạy cảm này.

4. Bổ sung men vi sinh (probiotics)

Chị em nên ăn thực phẩm chứa men vi sinh hoặc bổ sung men vi sinh có thể thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột, điều này cũng có thể có lợi cho sức khỏe âm đạo. Nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ giữa hệ vi sinh vật đường ruột và hệ vi sinh vật âm đạo. Trên thực tế, các thử nghiệm trên người đã chứng minh một số loại men vi sinh cụ thể có khả năng chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn ở đường âm đạo và đường tiết niệu.

Ăn sữa chua và men vi sinh có thể giúp cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo cũng như hệ vi khuẩn đường ruột. Tuy nhiên hãy tránh các loại sữa chua có hàm lượng đường cao sẽ làm mất đi lợi ích của chúng do có chứa đường. Các nguồn men vi sinh hữu ích khác bao gồm một số thực phẩm và đồ uống lên men như dưa chua, dưa cải bắp, kim chi, sữa bơ, phô mai tươi, kombucha và kefir.

5. Loại bỏ các sản phẩm gây kích ứng

Nhiều trường hợp ngứa âm hộ chỉ đơn giản là phản ứng dị ứng của da với các hóa chất tiếp xúc hàng ngày. Chị em cần theo dõi và ghi lại những phản ứng của cơ thể đối với một số tác nhân có khả năng gây kích ứng và nên tạm ngưng sử dụng khi thấy dấu hiệu bất thường, ví dụ:

• Băng vệ sinh, miếng lót hàng ngày có mùi thơm.
• Giấy vệ sinh có tẩm hương liệu hoặc thuốc nhuộm màu.
• Quần lót chất liệu pha nhiều nilon hoặc có nhiều ren.
• Nước xả vải có mùi quá nồng dùng để giặt đồ lót.
• Xà phòng tắm, sữa tắm có chất tẩy rửa mạnh.

6. Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Một âm đạo khỏe mạnh thường tiết ra một lượng dịch tiết tối thiểu, đây là phản ứng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu phụ nữ gặp bất kỳ thay đổi nào về mùi, màu sắc và cảm giác khó chịu ở âm đạo, đau vùng chậu hoặc kích ứng âm hộ, ngứa hoặc rát thì cần phải được xử lý ngay.

Các biện pháp tại nhà chỉ phù hợp với tình trạng ngứa nhẹ, do kích ứng sinh hoạt. Chị em nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để thăm khám nếu chứng ngứa không thuyên giảm sau vài ngày áp dụng các cách trên, hoặc đi kèm với các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Khí hư (huyết trắng) ra nhiều, có màu sắc bất thường (vàng, xanh, xám) hoặc đóng thành từng mảng như bã đậu.
• Vùng kín tiết ra mùi hôi tanh khó chịu.
• Âm hộ sưng đỏ, xuất hiện mụn nước, vết loét hoặc mụn thịt.
• Cảm thấy đau buốt khi đi tiểu hoặc đau rát khi quan hệ tình dục.
• Ngứa lan rộng hoặc kèm theo sốt, đau vùng chậu.

Dù cơn ngứa có khó chịu đến đâu, cần cố gắng không dùng tay gãi. Vùng da âm hộ rất mỏng manh. Việc gãi mạnh sẽ tạo ra các vết xước siêu nhỏ, khiến da bị tổn thương, đau rát và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến nhiễm trùng thứ phát.