Bé gái 7 tuổi phát hiện tiền đái tháo đường từ dấu hiệu nhiều trẻ em Việt mắc phải
GĐXH - Bé gái 7 tuổi tại Hà Nội còn được phát hiện hàng loạt rối loạn chuyển hóa nguy hiểm như tiền đái tháo đường, kháng insulin và nguy cơ dậy thì sớm... bắt nguồn từ tình trạng béo phì.
Phát hiện tiền đái tháo đường, kháng insulin, nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ béo phì
Bé Trâm Anh (7 tuổi) nhập khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội với các triệu chứng ho nhiều, sốt nhẹ, khò khè, khó thở, SpO₂ giảm còn 94%.
Các bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm phế quản kèm suy hô hấp cấp và tiến hành điều trị tích cực bằng kháng sinh, chống viêm kết hợp hỗ trợ dinh dưỡng.
Tuy nhiên, trong quá trình điều trị, bác sĩ phát hiện trẻ có nhiều dấu hiệu bất thường ngoài bệnh lý hô hấp.
Bé có chỉ số BMI 24,5 – cao gấp khoảng 1,5 lần mức bình thường. Khám lâm sàng ghi nhận tuyến vú phát triển giai đoạn Tanner B2, vùng cổ và nách xuất hiện gai đen – dấu hiệu điển hình của tình trạng kháng insulin.
Nghi ngờ nguy cơ dậy thì sớm và bệnh lý nội tiết, bác sĩ chỉ định tầm soát chuyên sâu. Kết quả cho thấy: Tuổi xương tương đương trẻ 8,5 tuổi; nồng độ LH ở mức ranh giới, estradiol tăng nhẹ; gan nhiễm mỡ; kháng insulin nặng; test dung nạp đường máu ở mức tiền đái tháo đường
Bác sĩ chẩn đoán trẻ có nguy cơ cao tiến triển dậy thì sớm và mắc các rối loạn chuyển hóa do thừa mỡ.
Ảnh minh họa.
Béo phì tạo “vòng xoắn bệnh lý” nguy hiểm
Theo ThS.BS Đỗ Tiến Sơn, béo phì là mắt xích khởi đầu của chuỗi rối loạn nội tiết – chuyển hóa ở trẻ.
Khi mỡ dư thừa tích tụ, mô mỡ hoạt động như một “tuyến nội tiết”, tiết ra các chất như leptin và enzyme aromatase, làm tăng chuyển đổi hormone sinh dục, từ đó kích hoạt sớm quá trình dậy thì.
Song song, mỡ dư thừa làm giảm độ nhạy insulin, khiến tuyến tụy phải tăng tiết insulin để bù trừ. Tình trạng này kéo dài dẫn đến kháng insulin, tiền đái tháo đường và tăng nguy cơ phát triển thành đái tháo đường type 2.
Không chỉ vậy, tăng insulin máu còn kích thích buồng trứng và tuyến thượng thận sản xuất hormone sinh dục, khiến quá trình dậy thì diễn ra sớm hơn bình thường.
Hệ quả là trẻ vừa có nguy cơ thấp chiều cao khi trưởng thành, vừa đối mặt với các bệnh tim mạch và chuyển hóa nếu không can thiệp kịp thời.
Béo phì còn làm nặng bệnh hô hấp
Bác sĩ cho biết, trẻ béo phì thường có miễn dịch kém hơn, dễ mắc và dễ nặng hơn khi bị nhiễm trùng hô hấp.
Ở trường hợp của Trâm Anh, lượng mỡ tích tụ ở thành ngực và ổ bụng làm hạn chế sự giãn nở của lồng ngực, khiến trẻ khó thở hơn khi mắc bệnh.
Việc điều trị cũng cần điều chỉnh liều thuốc phù hợp, không chỉ dựa vào cân nặng thực tế để tránh nguy cơ quá liều.
Bé được theo dõi và điều trị theo hướng phối hợp giữa khoa Nhi, Nội tiết và Trung tâm Kiểm soát cân nặng & Điều trị béo phì với phác đồ cá thể hóa.
Mục tiêu không chỉ điều trị bệnh hô hấp mà còn kiểm soát cân nặng, theo dõi nội tiết và ngăn ngừa tiến triển bệnh chuyển hóa.
Sau 7 ngày điều trị, sức khỏe bé ổn định, hết sốt, giảm ho, không còn khó thở và được xuất viện.
Cảnh báo: Béo phì ở trẻ em đang gia tăng nhanh
Theo thống kê, trong 10 năm qua, tỷ lệ trẻ 5–19 tuổi thừa cân, béo phì tại Việt Nam đã tăng từ 8,5% lên khoảng 19%, riêng khu vực đô thị có thể lên tới 26%.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ chế độ ăn nhiều năng lượng, đồ uống có đường và lối sống ít vận động khi trẻ dành quá nhiều thời gian cho thiết bị điện tử.
Béo phì ở trẻ không chỉ ảnh hưởng ngoại hình mà còn làm tăng nguy cơ mắc hàng loạt bệnh mạn tính như rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, tiền đái tháo đường và đái tháo đường type 2.
Đáng lo ngại, nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi trẻ đi khám vì một bệnh lý khác.
Làm gì để phòng bệnh béo phì?
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý tình trạng thừa cân ở trẻ. Việc kiểm soát cân nặng nên được thực hiện sớm thông qua chế độ ăn hợp lý, tăng vận động và hạn chế đồ uống có đường.
Trẻ cần duy trì ít nhất 60 phút vận động mỗi ngày, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các rối loạn nội tiết – chuyển hóa, từ đó can thiệp kịp thời, tránh biến chứng lâu dài.
Tin liên quan
