5 năm xa nhà, 5 cái cái Tết nhớ thương

Cộng đồng Người Việt đón Tết tại Ấn Độ

Khác biệt Tết ­do khác biệt văn hóa

Trưởng thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ Bùi Trung Thướng đưa gia đình sang Ấn Độ công tác từ năm 2013, tính đến nay đã 5 cái Tết xa quê. Ông Bùi Trung Thướng chia sẻ: “Sống xa quê, tôi đặc biệt nhớ những dịp lễ Tết cổ truyền. Dù hàng năm tôi có những chuyến công tác về Việt Nam nhưng chưa lần nào được đón Tết tại quê nhà. Tết cổ truyền của Việt Nam là dịp thiêng liêng mà ai đi xa cũng nhớ về nhưng không phải muốn về là được. Vì Tết của người Việt và người Ấn không trùng nhau nên những ngày này các con không được nghỉ, có năm các con còn phải đi thi đúng mùng 1 Tết. Vì thế sắp xếp thời gian để về Việt Nam dịp Tết rất khó”.

Ông Bùi Trung Thướng cũng cho biết thêm, hàng năm người Ấn Độ có rất nhiều ngày lễ Tết, lễ nào cũng lớn. Ấn Độ là quốc gia có nhiều tôn giáo nên họ quan niệm tất cả các ngày lễ lớn của các đạo đều là ngày lễ quốc gia. Trong số đó, đạo Hindu chiếm đa số khoảng 60-70% dân số nên “Lễ hội ánh sáng” hàng năm vào ngày 1/10 âm lịch với Ấn Độ cũng giống như ngày Tết cổ truyền của Việt Nam. Cả đất nước cũng trang hoàng nhà cửa, đường xá, giăng đèn nhấp nháy, bắn pháo hoa, cùng chúc tụng và lì xì nhau. Và vào những ngày này, cán bộ nhân viên Sứ quán các nước tại đây đều được nghỉ đón lễ.

Bà Đoàn Thị Hoa - vợ của Trưởng thương vụ Bùi Trung Thướng chia sẻ, dù Tết bên đó lớn nhưng vẫn thích không khí Tết ở Việt Nam. Bà Hoa nhớ lại thời kỳ đầu mới sang Ấn Độ: “Thời gian đầu mới sang một đất nước lạ, không gian khác, văn hóa khác, con người khác nên rất nhớ nhà. Hơn nữa, thời điểm ấy công nghệ chưa phát triển như bây giờ, gọi điện về Việt Nam cũng rất khó khăn vì cước đường dài quốc tế khá tốn kém. Không liên lạc thường xuyên được nên càng thấy nhớ nhà hơn. Nhưng bây giờ, xa quê cũng quen rồi, khoa học công nghệ phát triển, ai cũng dùng smartphone nên việc liên lạc bằng video qua Facebook, Zalo… cũng rút ngắn khoảng cách. Cảm giác được nhìn thấy nhau khi nói chuyện cũng gần gũi, ấm áp hơn”.

Tết 2015 - Sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ

“So với năm đầu sang Ấn Độ, bây giờ gia đình tôi đã dần thích nghi được rồi, từ không gian văn hóa đến con người nơi đây. Duy chỉ có ẩm thực Ấn Độ là chúng tôi không “theo” được. Mặc dù ẩm thực rất phong phú nhưng do cách chế biến của người Ấn và người Việt khác nhau nên đồ ăn rất khác. Phần lớn không ăn được vì đồ cay nóng, vị rất nồng, nặng mùi…”, bà Hoa tâm sự.

Dù ở Ấn Độ đã 5 năm nhưng gia đình Trưởng thương vụ Bùi Trung Thướng vẫn giữ thói quen ăn uống Việt Nam. Vì thế, cứ có chuyến công tác về nước, hoặc có đoàn công tác nước ngoài sang là gia đình ông lại nhờ gửi đồ Việt. Đó là những gia vị thuần Việt như bột canh, mì tôm, nem rán, miến, nước mắm… Do cộng đồng người Việt ở Ấn Độ không quá đông nên không có chợ người Việt. Mặc dù đồ Việt ở Ấn Độ không phải khó mua nhưng hầu hết đều là hàng nhập khẩu từ Thái Lan nên không đúng hương vị Việt Nam.

Bà Hoa kể lại: “Vài năm trước khi quan hệ Việt - Ấn chưa được như bây giờ, các đoàn, doanh nghiệp qua lại rất ít, để gửi sang được vài gói bột canh, mấy gói mì tôm đã là mừng lắm rồi. Nhưng hiện tại, quan hệ hai nước ngày càng phát triển nên các nhu cầu cần thiết trong cuộc sống ngày càng đầy đủ hơn. Đặc biệt là Tết Việt Nam ở Ấn Độ ngày càng mang “hương vị” quê nhà”.

Vẫn đảm bảo nét cổ truyền Tết Việt

Gia đình Trưởng thương vụ Bùi Trung Thướng gói bánh chưng tại nhà

Theo chia sẻ của ông Bùi Trung Thướng, những ngày cuối năm công việc rất bận rộn, đón các đoàn công tác, các thương nhân nên hầu như không có nhiều thời gian chuẩn bị Tết. Mọi công tác chuẩn bị cho ngày Tết cổ truyền, Đại sứ quán đều “nhờ” đến bàn tay các chị em.

Được biết, hàng năm vào khoảng 20-23 tháng Chạp, Đại sứ quán đều tổ chức gói bánh chưng, làm Tết cộng đồng cho toàn thể các gia đình thuộc Đại sứ quán và bà con Việt kiều sinh sống tại Ấn Độ. Ở Sứ quán thường gói khoảng 150 chiếc bánh chưng, trong đó có 100 bánh mặn, 50 chục bánh chay. Vì trong số những người Việt tại Ấn Độ còn có rất nhiều tăng ni và những người ăn chay nữa.

Với số lượng bánh chưng nhiều như thế nên hầu như năm nào cũng phải nấu bằng 4-5 nồi to. Điều đặc biệt là đều nấu trên bếp ga công nghiệp chứ không nấu củi như ở Việt Nam. Sau đó mọi người trong Sứ quán và cộng đồng cũng phân công nhau thức, trông coi nồi bánh và kể chuyện quê nhà rôm rả. Còn trẻ con nô đùa xung quanh.

Sau đó, Đại sứ sẽ tặng cho 25 gia đình trong Sứ quán mỗi nhà 2 chiếc bánh, rồi biếu một số Việt kiều lâu năm, còn lại sẽ bóc tại buổi sum họp cộng đồng để mọi người cùng thưởng thức và chung vui đón Tết. Ngoài ra, việc chuẩn bị Tết không thể thiếu cành đào, cây quất. Bà Hoa hài hước kể: “Cây quất ở Ấn Độ rất nhiều nhưng hoa đào thì hiếm. Cả khu chỉ có một cây đào rất to ở rìa đường gần Đại sứ quán hoặc một vài cây trong công viên. hàng năm các gia đình đều qua đây “xin” một cành về chơi Tết, hoặc nhiều khi mang cành cây khô về dùng hoa đào lụa từ Việt Nam mang sang để trang trí”.

Đó là Tết ở Sứ quán, còn với gia đình ông bà Trưởng thương vụ, để có được không khí Tết cổ truyền như Việt Nam, bà Hoa cũng chuẩn bị làm đủ các món truyền thống như thịt nấu đông, nem rán, giò mỡ, dưa hành… Đặc biệt là dịp cuối năm, không thể thiếu bữa cơm tất niên. Vào ngày này, gia đình bà Hoa thường mời các du học sinh Việt Nam tại Ấn Độ đến nhà ăn Tết. Ông bà hiểu cảm giác các bạn trẻ khi xa quê sẽ thiếu thốn, trống vắng như thế nào nên cố gắng tạo không khí cho các em đón Tết vui vẻ, yên tâm học hành.

Và vào đêm 30 Tết, cả gia đình làm mâm cơm cúng Giao thừa. Bà Hoa chia sẻ: “Vài năm trước ngày ngày tôi cũng thắp hương bằng xôi, gà nhưng bây giờ thờ Phật nên tôi chỉ thắp hương xôi gấc - gấc cũng được chuyển từ Việt Nam sang, bánh chưng chay và mâm ngũ quả”.

Do múi giờ bên Ấn Độ chậm hơn một tiếng rưỡi so với Việt Nam, nên từ 8h tối 30 Tết đến thời điểm Giao thừa Việt Nam là khoảng 10h30 giờ Ấn, tất cả các gia đình trong Sứ quán đều quây quần bên nhau ăn những món ăn mang đặc trưng hương vị Tết như mứt sen, hoa quả… và sẽ hát karaoke đến Giao thừa. Sau đó chúc Tết và mừng tuổi nhau rồi mới chia tay về gia đình đón Tết.

Và từ nhiều năm nay, cứ 10h sáng mùng 1 Tết, cả Sứ quán tập trung cùng các tăng ni sinh dự một khoá lễ cầu an tại ngôi chùa thờ Phật ở Thủ đô New Delhi. Sau đó, cả đoàn lại cùng nhau đi chúc Tết từng nhà, mừng tuổi cho trẻ con, người già…

Nếu con cái không phải thi ở trường thì thường ngày mùng 1 Tết, các gia đình Việt Nam tại Ấn độ đều tự ý cho con nghỉ Tết. Vì thế, gia đình Trưởng thương vụ mấy năm nay giữ thói quen, chiều mùng 1 hoặc mùng 2 sẽ cùng nhau đến Bồ Đề Đạo Tràng (nơi Đức Phật đắc đạo) và ngôi chùa Việt Nam cách Thủ đô New Delhi khoảng 1.000km để lễ đầu năm. Đây là ngôi chùa mang đặc trưng “rất Việt Nam”, từ ngay lối vào đã có những hàng tre, khóm trúc, tháp bút… và thường ở lại 2 ngày rồi mới trở về.

Tết xa quê là thế, nên gia đình ông Bùi Trung Thướng rất mong sẽ thu xếp được công việc để về Việt Nam đón Tết quê hương!

Mai Phạm