6 loại thực phẩm chuyên gia cảnh báo trẻ em ăn ít kẻo dậy thì sớm
Không phải ai cũng biết rằng chế độ ăn uống sai lầm, mất cân bằng có thể gây dậy thì sớm ở trẻ.
Tiến sĩ Wu Hanmeng là một trong những chuyên gia Nhi khoa đầu ngành tại Đài Loan (Trung Quốc), có nhiều nghiên cứu về dậy thì sớm và dinh dưỡng trẻ em. Ông chia sẻ rằng, xu hướng trẻ dậy thì sớm ngày càng gia tăng, trẻ hóa và thật sự là một tình trạng đáng báo động trong xã hội hiện đại.

Dậy thì sớm có thể ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe và tương lai của trẻ (Ảnh minh họa)
Dậy thì sớm chỉ tình trạng phát triển cơ thể và các đặc tính sinh dục sớm hơn bình thường. Cụ thể là trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Với các biểu hiện như sự phát triển nhanh chóng của xương và cơ bắp, thay đổi kích thước và hình dạng của cơ thể, phát triển khả năng sinh sản, sự thay đổi của vú, xuất hiện lông mu, thay đổi giọng nói…
Các nguyên nhân phổ biến gây dậy thì sớm
Về nguyên nhân gây ra tình trạng dậy thì sớm, Tiến sĩ Wu Hanmeng chỉ ra các yếu tố phổ biến như: di truyền, chế độ ăn uống, môi trường và tác động từ bệnh lý. Thậm chí, rất nhiều trường hợp dậy thì sớm không thể tìm ra nguyên nhân.
Nếu cha mẹ, người trong gia đình có tiền sử dậy thì sớm thì nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ cũng rất cao. Các bệnh lý như khối u trên buồng trứng, tuyến thượng thận, tuyến yên, não hay do các vấn đề về thần kinh trung ương, rối loạn hormone, chấn thương não có thể gây ra dậy thì sớm.
Với yếu tố môi trường, có thể là do hóa chất hoặc phụ gia hóa dẻo tiềm ẩn trong đồ chơi, đồ nhựa, văn phòng phẩm, các loại hóa chất diệt côn trùng, tinh dầu… Hoặc khi trẻ được tiếp xúc quá sớm với các nội dung khiêu dâm, liên quan đến tình dục. Thậm chí, ô nhiễm môi trường cũng được chứng minh là có tác động đến quá trình dậy thì sớm của trẻ.
Còn xét tới chế độ ăn uống, chúng có thể ảnh hưởng tới nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ theo rất nhiều cách. Ví dụ như ăn uống, bồi bổ quá mức hay lạm dụng thuốc, thực phẩm chức năng, dùng vitamin bừa bãi. Chế độ ăn uống mất cân bằng, ăn quá nhiều các thực phẩm ảnh hưởng tới hormone, dư lượng thuốc trừ sâu hoặc hóa chất trong thực phẩm…
6 thực phẩm nên ăn ít nếu không muốn dậy thì sớm
Tiến sĩ Wu Hanmeng nhấn mạnh, dậy thì sớm là một rối loạn bệnh lý chứ không chỉ là một vài bất thường về phát triển như các phụ huynh thường nghĩ. Nó ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe, sự phát triển thể chất, tâm lý, đời sống tình dục và tương lai sau này của trẻ. Vì vậy, việc phòng ngừa dậy thì sớm là rất quan trọng. Trong đó, chế độ ăn uống góp phần rất lớn vào giảm nguy cơ dậy thì sớm.
Ông nhắc nhở, có 6 thực phẩm trẻ nên ăn ít để giảm nguy cơ dậy thì sớm:
- Thực phẩm chiên rán: Những món ăn chiên rán với hương vị thơm ngon là lựa chọn hàng đầu của trẻ, vì chúng đã đánh đúng vào thị hiếu của trẻ nhỏ cũng như trẻ vị thành niên. Tuy nhiên thực phẩm chiên rán khi nấu ở nhiệt độ cao các món ăn như gà rán, khoai tây chiên... sẽ bị biến đổi chất, khi trẻ ăn vào có thể gây rối loạn nội tiết và dẫn đến cơ thể dậy thì sớm hơn.
- Rau củ trái mùa: Các loại rau củ trái mùa đều chứa các chất độc hại tồn dư trong các loại rau củ trái cây từ việc trồng rau quả trái mùa và sử dụng để ép trái cây phải chín. Bởi vậy sẽ tạo ra nguy cơ dậy thì sớm khi trẻ em ăn các loại rau củ này.
- Nội tạng động vật, thịt cổ gia cầm: Nếu gia cầm sử dụng tăng trọng, các chất này sẽ tích tụ nhiều nhất ở phần cổ và đầu. Vì vậy nên trẻ cần hạn chế ăn thịt ở vùng cổ gia cầm như gà, ngan, ngỗng... để tránh bị kích thích phát triển gây ra dậy thì sớm. Hay các món ăn từ nội tạng động vật sẽ khiến trẻ dễ bị béo phì, tăng cân và mắc các bệnh như mỡ nhiễm máu, gan nhiễm mỡ, dậy thì sớm…
- Thịt chế biến sẵn: Tiêu thụ quá nhiều thịt không tốt cho sự phát triển và sức khỏe của trẻ, đặc biệt là thịt chế biến sẵn. Bao gồm: xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói, thịt đóng hộp… Khi lạm dụng, ăn quá nhiều có thể thúc đẩy tăng trưởng và đẩy nhanh quá trình dậy thì. Ngoài ra còn có hại cho tim, thận… cùng nhiều nguy cơ sức khỏe khác.
- Thực phẩm nhiều đường: Bánh kẹo, nước ngọt là một trong những thực phẩm có chứa hàm lượng đường lớn (fructose hấp thu nhanh). Khi ăn vào cơ thể lập tức sẽ tạo ra mỡ dự trữ ở vùng bụng, đùi, bắp tay, và trong gan, tim… Đồng thời tác động lên não và cơ quan sinh dục gây dậy thì sớm ở trẻ. Nghiên cứu cho thấy uống quá nhiều nước ngọt có thể dẫn tới dung nạp quá nhiều glycemic - chất làm tăng sản sinh insulin và các hormone giới tính bên trong cơ thể, khiến trẻ dậy thì sớm.
- Các thực phẩm có chứa hoặc làm thay đổi hormone: Rối loạn hormone là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng dậy thì sớm. Vì vậy, trẻ nên tránh hoặc ăn ít những thực phẩm có chứa hoặc có thể gây ra thay đổi lớn về hormone. Ví dụ như các sản phẩm từ đậu nành, sữa ong chúa chiết xuất nhau thai… Bởi chúng có thể sản sinh ra axit béo không bão hòa giống estrogen, có thể gây dậy thì sớm. Hay phao câu gà, tinh hoàn gà, da gà… cũng có hàm lượng hormone cao hơn các phần khác của con gà, không nên ăn nhiều.
Ngoài ra, Tiến sĩ Wu Hanmeng cũng nhắc nhở thêm rằng cha mẹ không nên lạm dụng thực phẩm chức năng, vitamin để tránh con dậy thì sớm. Khi phát hiện con có các dấu hiệu dậy thì sớm đã kể trên, không được chủ quan mà cần nhờ ngay tới sự hỗ trợ của bác sĩ để có hướng can thiệp, điều trị kịp thời.
Loại hạt giàu protein, giúp hạ đường huyết, ngừa ung thư, giá lại rẻ bèo bán đầy chợ Việt
Đừng vội uống magie khi mất ngủ, chuột rút: Bác sĩ chỉ ra 3 thứ phụ nữ sau 40 tuổi thiếu nhiều hơn
Bệnh thường gặp - 18 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cứ mất ngủ, tim đập nhanh hay chuột rút là nghĩ ngay đến thiếu magie. Nhưng theo bác sĩ, phụ nữ sau 40 tuổi thường thiếu omega 3, estrogen và glutathione nhiều hơn. Trước khi bổ sung magie theo trào lưu, hãy hiểu rõ cơ thể mình đang thực sự cần gì.
Ám ảnh giảm cân bằng ức gà: Sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt
Sống khỏe - 2 ngày trướcGĐXH - Nhiều người coi ức gà là "vị cứu tinh" duy nhất trong thực đơn giảm cân mà quên mất rằng, việc cắt giảm tinh bột triệt để và ăn uống lệch lạc có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa. TS. Lê Thị Hương Giang (Bệnh viện 198) cảnh báo: Giảm cân không phải là "cuộc chiến" với một món ăn, mà là nghệ thuật của sự cân bằng.
Chuyên gia chỉ ra: Loại thịt này ít béo, giàu dinh dưỡng, là lựa chọn thông minh cho cả nhà
Bệnh thường gặp - 5 ngày trướcGĐXH - Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, thịt thăn là phần thịt nạc mềm, ít mỡ, chứa hàm lượng chất béo bão hòa thấp hơn nhiều phần thịt khác, đồng thời cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất thiết yếu. Nhờ đặc tính dễ chế biến, giữ được vị ngọt tự nhiên và hỗ trợ sức khỏe tim mạch cũng như sức khỏe tổng thể, thịt thăn được xem là lựa chọn thông minh trong thực đơn hằng ngày của mỗi gia đình.
Thực phẩm rất quen thuộc trong ngày lễ Tết nhưng cần ăn đúng cách để tránh tăng cân
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Giò bò là món ăn truyền thống quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, thường xuất hiện trên mâm cỗ ngày lễ, Tết và cả trong bữa ăn thường ngày. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, dù có giá trị dinh dưỡng cao, giò bò vẫn cần được tiêu thụ với lượng hợp lý để tránh nguy cơ dư thừa năng lượng và tăng cân.
Chuyên gia nhắc nhở: Loại thịt mang tiếng 'đại bổ' nhưng không phải ai cũng được ăn
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Trong dân gian Việt Nam, thịt cóc từ lâu được xem là món ăn bồi bổ dành cho người ốm yếu, trẻ còi cọc hay người cao tuổi. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích được truyền miệng, thịt cóc cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu chế biến không đúng cách. Việc sử dụng thực phẩm này đòi hỏi sự thận trọng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Nên ăn gì trước khi uống rượu? 5 món 'cứu cánh' giúp giảm say, bảo vệ dạ dày ngày Tết
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Trước khi uống rượu bia, bạn nên ăn trứng, cơm hoặc bánh mì, các loại hạt, rau xanh và cá giàu omega-3. Những thực phẩm này giúp làm chậm hấp thu cồn, giảm say và bảo vệ dạ dày – đặc biệt quan trọng trong dịp Tết khi tần suất tiệc tùng tăng cao.
Ung thư đại trực tràng ở người trẻ tăng 45%, chuyên gia cảnh báo 7 nhóm thực phẩm nên hạn chế
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcMột trong những nguyên nhân gây nên ung thư đại trực tràng đó là dinh dưỡng.
9 thực phẩm không nên để tủ lạnh dịp Tết: Cứ tưởng giữ tươi lâu, ai ngờ lại làm mất sạch dinh dưỡng
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Tủ lạnh không phải “cứu tinh” của mọi loại thực phẩm. Có ít nhất 9 thực phẩm không nên để trong tủ lạnh gồm: bánh mì, khoai tây, hành tây, tỏi, cà chua, chuối, mật ong, cà phê và dưa hấu chưa cắt. Việc bảo quản sai cách, đặc biệt trong dịp Tết tích trữ nhiều đồ ăn, có thể khiến thực phẩm mất dinh dưỡng, biến đổi hương vị và nhanh hỏng hơn bạn nghĩ.
Món bánh gói lá chuối quen thuộc của miền Trung: Ăn tưởng nhẹ bụng, hóa ra giàu dinh dưỡng hơn nhiều người nghĩ
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Không cầu kỳ như nhiều món ăn truyền thống khác, bánh nậm chinh phục người ăn bằng lớp vỏ mềm mịn, nhân tôm thịt đậm đà và hương thơm dịu nhẹ từ lá chuối. Ít ai biết rằng, đằng sau vẻ ngoài giản dị ấy là sự kết hợp khá hài hòa giữa tinh bột, protein và các vi chất thiết yếu, mang lại giá trị dinh dưỡng đáng chú ý nếu ăn đúng cách.
Loại củ này được ví như 'kho' dưỡng chất thu nhỏ: vừa chống viêm, vừa bổ não, còn giúp ổn định đường huyết
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc, khoai từ (củ từ) còn được xem là 'kho' dưỡng chất tự nhiên nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe. Từ khả năng chống viêm, hỗ trợ ổn định đường huyết đến tác dụng với não bộ và nội tiết nữ, khoai từ đang ngày càng được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao.
Đừng vội uống magie khi mất ngủ, chuột rút: Bác sĩ chỉ ra 3 thứ phụ nữ sau 40 tuổi thiếu nhiều hơn
Bệnh thường gặpGĐXH - Nhiều người cứ mất ngủ, tim đập nhanh hay chuột rút là nghĩ ngay đến thiếu magie. Nhưng theo bác sĩ, phụ nữ sau 40 tuổi thường thiếu omega 3, estrogen và glutathione nhiều hơn. Trước khi bổ sung magie theo trào lưu, hãy hiểu rõ cơ thể mình đang thực sự cần gì.