Ám ảnh bệnh tăng rất mạnh ở bé dưới 1 tuổi, sau cơn ho rũ rượi là tiếng thở rít, thậm chí ngừng thở

PGS.TS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, bệnh ho gà đang có xu hướng gia tăng.

Theo đó, năm 2018, có 700 trường hợp ho gà được ghi nhận, trong đó 86% là trẻ dưới một tuổi, hơn 27% không được tiêm chủng và 18% không tiêm chủng đủ mũi. Đặc biệt hơn 33% bệnh nhi là trẻ dưới 2 tháng tuổi chưa đến tuổi được tiêm chủng vaccine theo lịch.

6 tháng đầu năm 2019, đã có 130 bệnh nhi ho gà nhập viện được Viện này ghi nhận, tăng gần gấp 3 lần cùng kỳ năm 2018.

Chăm sóc bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2015 toàn cầu có hơn 142.000 ca mắc ho gà được báo cáo, khoảng 89.000 bé tử vong, nghĩa là tỷ lệ tử vong khoảng 63%. Tuy nhiên, số mắc bệnh trên thực tế cao hơn do chủ yếu dựa vào chẩn đoán lâm sàng.

Tại Việt Nam, vaccine phòng bệnh ho gà được triển khai trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ năm 1985. Tỷ lệ tiêm chủng 3 mũi vaccine này đạt trên 90% từ năm 1990 và duy trì ở hầu hết các năm. Tỷ lệ mắc bệnh ho gà đã giảm rõ rệt so với trước đây.

Ho gà là bệnh lây truyền qua đường hô hấp do tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết từ niêm mạc mũi, họng của người bệnh khi ho, hắt hơi. Khả năng lây lan của bệnh cao, nhất là đối với những trẻ sinh hoạt trong cùng một không gian khép kín như trong nhà, trường học…

Bệnh ho gà do vi khuẩn ho gà gây ra. Thời gian đầu mắc bệnh, trẻ thường xuất hiện những cơn ho nhẹ, sau đó ho nhiều hơn, hắt hơi, chảy nước mũi, sốt nhẹ.

Giai đoạn kịch phát, trẻ có cơn ho kéo dài, xuất hiện một cách tự nhiên hay do một kích thích nhỏ. Trẻ ho rũ rượi, đỏ mặt, thở rít (khi hít thở sẽ xuất hiện tiếng rít như tiếng rít cổ ở gà), nôn nhiều đờm, đặc quánh.

Đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có những cơn ngừng thở ngắn. Giữa các cơn ho, thông thường trẻ cảm thấy dễ chịu và có thể sinh hoạt bình thường.

Ngoài ra trong giai đoạn này còn thấy một số dấu hiệu như: chảy máu cam, xuất huyết kết mạc mắt hay bầm tím quanh mi mắt dưới.

Trẻ bị ho gà có kèm theo 1 trong các yếu tố sau, tiên lượng bệnh của trẻ sẽ nặng: Trẻ dưới 6 tháng, đặc biệt là trẻ dưới 3 tháng; Ăn uống kém, nôn nhiều; Cơn ngừng thở kéo dài; Co giật; Viêm phổi. Trẻ nhỏ mắc bệnh dễ bị suy hô hấp và có thể tử vong.

PGS.TS Dương Thị Hồng cho biết nguy cơ lây bệnh ho gà rất cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ chưa được tiêm chủng. Để phòng bệnh ho gà, cha mẹ cần đưa trẻ đi tiêm chủng vaccine có thành phần ho gà đầy đủ, đúng lịch, mũi đầu tiên được tiêm vào lúc trẻ 2 tháng tuổi.

Trẻ dưới một tuổi cần được tiêm đủ 3 mũi vaccine phòng bệnh ho gà lúc 2, 3 và 4 tháng tuổi (vaccine ho gà có trong thành phần vaccine 5 trong 1 phòng bệnh bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B - Hib) và tiêm nhắc lại lúc 18 tháng tuổi.

T.Nguyên