Ấm tình người sau lũ dữ

Những tiếng khóc ai oán vang cả núi rừng. Ảnh: NGỌC HƯNG

Tan hoang bản nghèo

Dọc con sông Luồng lên xã vùng biên Na Mèo, thác lũ vẫn gào thét bên tai. Để tiếp cận, tiếp tế được lương thực cho bà con Sa Ná, cách duy nhất là phải vượt lũ sông Luồng. Để tiếp cận được bà con Sa Ná, thay vì đi theo con đường bê tông trước khi lũ cuốn bay thì giờ đây mọi người phải leo đồi, lội suối Son mất chừng hơn 2km… mới đến được bản. Trước mắt chúng tôi, dọc con suối là những khối cây cổ thụ đổ gãy nằm ngổn ngang, những tấm tôn, cột gỗ rải rác mọi nơi.

Ngay từ đầu bản đã đậm mùi rêu củi, mùi nhựa cây và cả mùi tanh của xác động vật lẫn đâu đó trong các đống đổ nát. Thê lương, tiêu điều và xơ xác… có lẽ không có từ ngữ nào để lột tả hết được những đau thương, mất mát mà người dân Sa Ná đang phải trải qua.

Trong đống hoang tàn ngổn ngang đó, anh Hà Văn Vân - người còn sống sót trong gia đình có tới 6 người bị lũ cuốn trôi gần như kiệt sức, ngồi thất thần bên mon đá giữa dòng suối Son. Anh cầu mong phép màu kỳ diệu, nhưng nó không xảy ra với anh khi tối 6/8, lực lượng chức năng đã tìm thấy thi thể cháu Hà Văn Quỳnh (10 tuổi, con trai anh). Anh Vân ngất lịm bên thi thể con. Theo bà con Sa Ná, anh Vân vừa rời bản đi theo bố vợ làm phụ hồ được một ngày công. Mùng 2 anh đi thì mùng 3 thác lũ đổ về cuốn trôi bố mẹ già, chị gái, vợ con… Bây giờ trong gia đình chỉ còn một mình anh, không nhà không cửa, không người thân.

Cách đó không xa, chị Vi Thị Hợp gào thét, ngất lên ngất xuống bên đống đổ nát: "Cả đời chúng tôi sống bên dòng suối Son. Suối Son cho nước để sống và rồi giờ đây chính nó đã cướp đi tất cả của chúng tôi". Sáng hôm 3/8, hai cơn nước lũ lớn ập đến bản Sa Ná, ngôi nhà sàn của chị Hợp cũng như gần 30 căn nhà khác đã bị lũ cuốn phăng. "Chưa đầy 30 phút, mạng người, công sức, tiền của, của người dân Sa Ná bị dòng nước lũ cuốn trôi. Không biết chúng tôi sẽ sống tiếp sao đây?", chị Hợp khóc than.

Người dân Sa Ná đang phải trải qua thời kỳ khó khăn sau trận lũ quét.

Dưới chân dãy núi Luốc Mu, Sa Ná là nơi sinh sống của hơn 70 hộ người dân tộc Thái với 3 khu dân cư. Bao nhiêu năm qua, ngày họ lên nương, lên rẫy, tối quây quần đầm ấm bên bữa cơm gia đình. Hơn nửa đời người sống bên suối Son, ông Hà Văn Tom (chú ruột của anh Vân) chưa bao giờ phải chứng kiến suối Son dữ dằn như thế. Chỉ một cơn thịnh nộ của nó đã biến bản Sa Ná trở nên hoang tàn, xơ xác. Giờ đây, giữa đại ngàn là những tiếng khóc ai oán, nỉ non. Ông Tom bảo, nhà sập có thể dựng lại, lúa gạo trôi có trồng lại được nhưng con người bị lũ cuốn đi rồi không biết sống chết ra sao khiến tim ông ứa máu. Với ông Tom, không biết đến bao giờ, ông mới quên được hình ảnh 6 người thân của ông bị lũ cuốn đi. Cảm giác đau đớn, bất lực khi nhìn thấy người thân bị lũ cuốn đi mà không thể cứu khiến ông luôn trăn trở, dằn vặt.

Ngồi ủ rũ dưới nền nhà, đến bây giờ ông Lò Văn Thiêm vẫn không tin là con gái Lò Thị Quản đã bị lũ cuốn đi. Ông Thiêm bảo, chắc con ông đi đâu đấy thôi. Khi lũ đến, con ông cũng chạy lũ cùng gia đình nhưng giờ vẫn không chịu xuất hiện. "Lũ lên nhanh, mạnh khiến những người đàn ông khỏe mạnh trong bản cũng không thể chạy nổi. Con gái tôi là người mạnh mẽ, khỏe mạnh, chắc cháu đang bấu víu ở đâu đấy thôi. Mong rằng cơ quan chức năng sẽ tìm được cháu", ông Thiêm mong mỏi.

Những tấm lòng sẻ chia

Bộ đội giúp người dân dựng lại nhà.

Để tiếp cận, tiếp tế được lương thực cho bà con Sa Ná, chính quyền cũng như lực lượng chức năng phải phụ thuộc vào 4 sợi dây cáp treo, một bè mảng. Không có gì là đảm bảo an toàn khi mà lũ dữ vẫn gầm gào thách thức nhưng không một ai ái ngại chuyện lên bè vượt lũ đến với bà con. Sáng 6/8, chính quyền địa phương xã Na Mèo đã huy động 2 máy xúc, lực lượng vũ trang điều động trên 200 cán bộ, chiến sĩ tiếp tục hành quân về Sa Ná giúp dân. Cùng với đó, lực lượng thanh niên, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị quân đội, công an, dân quân địa phương đã tổ chức thành nhiều mũi đi dọc sông suối mong tìm được người bị nạn. Ngoài ra, các lực lượng quân y, y tế dịa phương cũng được bố trí túc trực chăm sóc sức khỏe, phòng trừ dịch bệnh sau lũ. Để đảm bảo nguồn nước phục vụ lâu dài cho bà con và lực lượng làm nhiệm vụ, một đường ống nước tự chảy cũng đã khẩn trương được lắp đặt dẫn nước từ đỉnh núi về bản.

Ông Phạm Văn Tiệu - Chủ tịch UBND xã Na Mèo, huyện Quan Sơn cho biết, những ngày sau lũ, đặc biệt sau khi tiếp cận được bản Sa Ná đã có nhiều đoàn hỗ trợ, nhiều tổ chức đến thăm hỏi, động viên các gia đình có người thiệt mạng, người hiện còn mất tích. Đã có khoảng hơn 1.000 người thuộc nhiều lực lượng đang nỗ lực tham gia tìm kiếm những người mất tích. Bên cạnh đó, huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn (nước bạn Lào) cũng đã có đề xuất giúp đỡ tìm kiếm cứu nạn, xác minh danh tính người mất tích từ huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Hôm 4/8, đoàn công tác Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng do Đại tá Phạm Xuân Diệu dẫn đầu đã trao hỗ trợ 5 tấn gạo, trị giá 100 triệu đồng cho bà vùng lũ Na Mèo. Đồng thời, Bộ đội biên phòng tỉnh Thanh Hóa cũng đã chuẩn bị 2 tấn gạo sẵn sàng ứng cứu cho nhân dân các bản bị cô lập.

Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam hỗ trợ nhân dân vùng lũ huyện Quan Sơn 100 thùng hàng gia đình và 126 triệu đồng tiền mặt. Trong đó, mỗi hộ gia đình có người chết, mất tích và nhà trôi, sập hoàn toàn là 3 triệu đồng, tổng giá trị 200 triệu đồng; Hội Chữ thập đỏ tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ 50 suất bao gồm 1 triệu đồng tiền mặt và 200 phần quà cho các gia đình có nhà bị sập, trôi hoàn toàn, người chết và mất tích. Nhằm kịp thời ứng cứu nhu yếu phẩm cho người dân vùng lũ, tỉnh Thanh Hóa đã cấp hỗ trợ 2.860 thùng mì tôm, 39 thùng lương khô, 519 thùng nước uống.

Thông qua Văn phòng Báo Gia đình & Xã hội tại Thanh Hóa, một số đơn vị, nhà hảo tâm đã hỗ trợ 21 hộ bị cuốn trôi nhà cửa số tiền 1.000.000 đồng/hộ; 10 hộ bị sập nhà được hỗ trợ 500.000 đồng/hộ. Tổng số tiền 26 triệu đồng. Ngày 6/8, chúng tôi đã trao tận tay cho những gia đình bị thiệt hại, góp một phần nào để họ sớm ổn định đời sống.

Trong đau thương này Chủ tịch UBND huyện Quan Sơn Vũ Văn Đạt đã nhận anh Hà Văn Vân làm em kết nghĩa, với hy vọng anh tìm được một chỗ dựa về tinh thần để vượt qua đau thương. Ông Đạt chia Thương và đau lắm! Chỉ hi vọng Vân và bà con Sa Ná vượt qua cơn khủng hoảng. Để mọi việc nguôi ngoai, mình sẽ đưa cậu ấy về, tìm cho một công việc phù hợp và tính chuyện lâu dài!".

Để giúp người dân Sa Ná sớm lấy lại thăng bằng sau thảm họa, huyện Quan Sơn cũng huy động tổng lực về con người và vật chất tham gia tìm kiếm nạn nhân mất tích, giúp đỡ bà con dựng lại nhà, ông Đạt giấu những giọt nước mắt đang trực tràn ra khỏi khóe mắt, cho biết.

Chia tay Sa Ná, sau lưng là những nỗi đau của người dân nơi đây. Các lực lượng chức năng, người dân vẫn đang miệt mài tìm kiếm người mất tích, những đoàn cứu trợ vẫn nối đuôi nhau ngược biên lên chia sẻ, chung tay mong xoa dịu đi những nỗi đau.

Ám ảnh tiếng khóc nghẹn của người dân vùng lũ, 12 người vẫn chưa trở về nhà: "Con tôi còn nhưng bố mẹ bị nước cuốn cả rồi"

Ngọc Hưng