Ăn nhiều protein vì sợ mất cơ có gây hại cho thận không?

Trào lưu cắt giảm tinh bột, tăng protein nạc vì sợ mất cơ

Hiện nay có rất nhiều người ở tuổi trung niên tiết chế ăn uống, giảm tối đa tinh bột và protein , tăng lượng rau củ quả nhưng một "trào lưu truyền miệng" về dinh dưỡng đã khiến họ thay đổi quan niệm này. Mọi người khuyến khích nhau, hạn chế ăn cơm trắng, tăng rau xanh và ăn nhiều đạm nạc từ trứng, thịt, cá… Xu hướng này đa số là từ những thông tin truyền miệng, thực tế rất ít người thực hành dinh dưỡng theo hướng dẫn của chuyên gia hay khuyến nghị của cơ quan y tế.

Tham khảo những thông tin được đăng tải trên Tạp chí Y khoa của Cleveland Clinic:

Chế độ ăn giàu protein dường như đang phổ biến khắp mọi nơi hiện nay. Từ chế độ ăn Keto và Paleo đến các kế hoạch ăn uống giúp tăng cơ bắp, protein luôn chiếm vị trí trung tâm. Các hướng dẫn dinh dưỡng mới ở Hoa Kỳ thậm chí còn tăng cường khuyến nghị về lượng protein cần thiết. Tuy nhiên, có những băn khoăn về về xu hướng này, liệu lượng protein quá nhiều có an toàn cho thận không?

TS.BS chuyên khoa thận Juan Calle của Cleveland Clinic (Hoa Kỳ) giải thích về cách protein ảnh hưởng đến sức khỏe thận và khi nào nó có thể trở thành vấn đề nghiêm trọng.

Protein ảnh hưởng đến thận như thế nào?

Thận đóng vai trò như hệ thống lọc của cơ thể. Chúng loại bỏ chất thải, acid dư thừa và chất lỏng ra khỏi cơ thể. Ăn quá nhiều protein sẽ khiến thận phải làm việc nhiều hơn do làm tăng lượng acid và chất thải.

TS. Calle cho biết, tuy cơ thể cần protein nhưng quá nhiều protein sẽ gây thêm áp lực lên thận trong việc lọc và xử lý tất cả các chất đó.

Khối lượng công việc tăng thêm của thận rất quan trọng, nhất là với những người cao tuổi. Chức năng của thận kém dần đi theo thời gian và việc bổ sung quá nhiều protein có thể gây thêm căng thẳng cho thận.

Ngoài ra, chế độ ăn giàu protein cũng có thể làm tăng tình trạng viêm nhiễm và stress oxy hóa trong cơ thể. Điều này có thể khiến thận và các cơ quan thiết yếu khác khó hoạt động tối ưu.

Tiêu thụ bao nhiêu protein mỗi ngày là đủ?

Các khuyến nghị dinh dưỡng mới đây của Hoa Kỳ đã nhấn mạnh hơn vào lượng protein cần thiết hàng ngày. Cụ thể như sau:

Hướng dẫn chế độ ăn uống năm 2025 - 2030 dành cho người Mỹ khuyến nghị người trưởng thành nên ăn từ 1,2 - 1,6 g protein mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày . Con số này cao hơn từ 50% đến 100% so với tiêu chuẩn cũ là 0,8 g.

Một người có trong lượng khoảng 68 kg cần ăn từ 82 g đến 108 g protein mỗi ngày và theo chuyên gia, điều đó là phù hợp với hầu hết những người khỏe mạnh.

Tuy nhiên, đối với những người mắc bệnh thận, điều đáng nói là rất nhiều người chưa phát hiện mình mắc bệnh thận thì việc ăn nhiều protein như vậy, sẽ tạo thêm gánh nặng cho thận vốn đã không hoạt động tốt. Do đó, chuyên gia Calle khuyến cáo nên ăn ở mức thấp hơn so với các hướng dẫn đó.

Bổ sung thêm protein có tốt không?

Những người có tình trạng thận khỏe mạnh, việc tăng lượng protein thường không sao, đặc biệt với vận động viên đang tập luyện với nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt. Tuy nhiên, việc ăn quá nhiều có thể gây rủi ro, do đó duy trì sự cân bằng trong chế độ ăn uống là tốt nhất.

Để có một chế độ ăn khoa học, phù hợp, hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn.

Có nên uống bột protein?

Với nhóm người như vận động viên, bổ sung thêm bột protein có khả năng thúc đẩy tăng trưởng cơ bắp. Thực phẩm bổ sung này cũng được khuyến nghị cho những người suy dinh dưỡng và cần thêm năng lượng.

Trong hầu hết các trường hợp khác, không cần thiết phải bổ sung bột protein vào chế độ ăn uống. Theo TS. Calle: " Không nên bổ sung nó vào chế độ ăn uống nếu không có lý do chính đáng. Nó có thể mang lại nhiều tác hại hơn là lợi ích. "

Protein động vật hay thực vật tốt hơn?

Về ảnh hưởng đối với thận, không phải tất cả các loại protein đều giống nhau. Loại protein có nguồn gốc từ động vật (như các sản phẩm từ thịt) có xu hướng tạo ra nhiều acid hơn mà thận phải loại bỏ khỏi cơ thể. Điều đó làm tăng gánh nặng và áp lực lên thận khi chúng hoạt động. Ngược lại, protein thực vật thường dễ tiêu hóa hơn đối với cơ thể và thận.

Nếu bạn sử dụng bột protein như một loại thực phẩm bổ sung, các nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng. Bột protein làm từ các thành phần thực vật sẽ nhẹ nhàng hơn cho thận so với bột protein làm từ protein động vật.

Dấu hiệu cho thấy bạn đang ăn quá nhiều protein

Ở giai đoạn đầu, bệnh thận thường không có triệu chứng, vì vậy không phải lúc nào cũng dễ dàng nhận biết liệu bạn có đang gây quá tải cho các cơ quan thiết yếu này hay không. Nhiều người cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh ngay cả khi tổn thương ngày càng trầm trọng.

Thông thường, mọi người chỉ phát hiện ra các vấn đề về thận sau khi có kết quả bất thường trong xét nghiệm máu hoặc nước tiểu định kỳ. Những dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn có thể bao gồm:

Sưng phù ở chân, đặc biệt là vào buổi sáng, hoặc khuôn mặt trông tròn hơn. " Cả hai đều có thể là dấu hiệu của sự tích tụ dịch do chức năng thận suy giảm " - bác sĩ Calle cho biết.

Những thay đổi đột ngột trong thói quen đi tiểu , bao gồm tần suất đi tiểu và lượng nước tiểu (có thể tăng hoặc giảm). Nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt trong một thời gian cũng có thể là dấu hiệu của tổn thương thận. Mệt mỏi do độc tố tích tụ ngày càng nhiều trong cơ thể, bạn trở nên uể oải hơn và thiếu năng lượng.