Bác sĩ cứu người, vậy khi máu liên tục đổ trên bệnh án thì ai cứu họ?

Không an toàn

Thế nhưng, nhân viên y tế của chúng ta có thật sự được an toàn để thực hiện sứ mệnh cứu người hay không? Sao lại có nghịch lý "cứu người bị người đánh" tồn tại dai dẳng như vậy? Các cơ quan chức năng "bó tay" rồi chăng?

Sau rất nhiều vụ hành hung nhân viên y tế, thậm chí có những vụ việc diễn tiến như phim hành động, nỗi ám ảnh lớn nhất khi chúng ta xem lại trích xuất camera bệnh viện vẫn là những bóng áo trắng yếu đuối giơ tay lên đầu che chắn những thanh gỗ, ghế đẩu… hay bất kỳ “dụng cụ gây án” khác. Và... "nhiều bảo vệ thì đứng như trời trồng" như cách nói của TS Nguyễn Huy Quang - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) trong cuộc chia sẻ với PV Báo Gia đình & Xã hội nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2.

"Thống kê" chưa đầy đủ của Bộ Y tế cho thấy, từ năm 2010 đến đầu năm 2017 có 22 vụ bạo hành cán bộ y tế, trung bình 3 vụ/năm. Nhưng một thống kê khác của ngành Công an, năm 2017 xảy ra 25 vụ bác sĩ bị hành hung gây thương tích tại các cơ sở y tế.

Một thống kê khác của ngành Công an, năm 2017 xảy ra 25 vụ bác sĩ bị hành hung gây thương tích tại các cơ sở y tế. Ảnh minh hoạ: Báo Lao động

Ngày 11/4 tại Tây Ninh, người nhà bệnh nhân sau khi dùng ma tuý tổng hợp đã tấn công bác sỹ đang điều trị cho bố nuôi. Tiếp đó, ngày 16/4, tại BVĐK huyện Thạch Thất (Hà Nội), BS Lê Quang Dương bị bố bệnh nhi đập cốc thuỷ tinh vào đầu gây chấn thương, chảy máu.

Cũng trong tháng 4/2017, sinh viên thực tập tại BVĐK Thái Nguyên bị người nhà bệnh nhân đấm liên tiếp vào mặt khi đang chuyển bệnh nhân bị tai nạn đi chiếu chụp.

Đúng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10/2017, chị Trần Thị Thanh Hải, Phó trưởng trạm Y tế xã Hương Lâm, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh đang trong ca trực bị chém nhiều nhát vào người, khiến chị bị đa chấn thương.

3 ngày sau, BS Trần Thanh Sơn đang làm nhiệm vụ cấp cứu tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới (Quảng Bình) đã bị người nhà bệnh nhân xông vào đánh, khiến BS Sơn bị bất tỉnh, chảy máu vùng mặt và phải cấp cứu/

Tối ngày 25/12, BS Đỗ Chính Nghĩa – Trung tâm cấp cứu 115 Thái Bình trong khi làm nhiệm vụ cấp cứu bệnh nhân vụ tai nạn giao thông tại huyện Đông Hưng – tỉnh Thái Bình đã bị người nhà bệnh nhân đấm liên tục vào mắt làm gãy xương sống mũi, xước giác mạc, chấn thương sưng nề mặt vùng mắt trái, vùng trán.

Mới đây nhất, ngày 20/2 (mùng 5 Tết), hai bác sỹ Phạm Hải Ninh và Hoàng Đức Trung của Bệnh viện Sản Nhi Yên Bái sau khi mổ đẻ thành công cho một sản phụ đã bị chính chồng sản phụ này hành hung dã man, chấn thương đầu, có bác sĩ bị khâu tới 20 mũi.

Đánh giá về vấn đề này, TS Nguyễn Huy Quang khẳng định, các vụ tấn công hành hung bác sĩ đang diễn ra với tần suất dày hơn, tính chất côn đồ, manh động, diễn tiến phức tạp hơn, với các loại hung khí khác nhau, có loại còn có thể dễ gây ra thương tích, tử vong.

“Môi trường làm việc của đội ngũ y bác sĩ hiện nay không còn an toàn” – TS Quang khẳng định và nói rằng nhân viên y tế, các bác sĩ đang tập trung cứu chữa cho người bệnh, giành giật từng giây sự sống cho bệnh nhân thì còn “đeo đẳng” thêm nỗi lo nữa là làm thế nào để đảm bảo an toàn cho chính mình.

Tiếp tục đơn độc?

Thực tế là các cơ quan chức năng cũng đã có vào cuộc. Mới đây nhất, tại buổi thăm, làm việc tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) nhân kỷ niệm 63 năm ngày Thầy thuốc Việt Nam vào chiều 24/2, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu chính quyền các địa phương, ngành chức năng có biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp xâm phạm nhân phẩm, tính mạng, sức khỏe của thầy thuốc và nhân viên y tế.

Các cơ quan chức năng, nhất là ngành công an điều tra, xử lý nghiêm những hành động gây thương tích cho các cán bộ ngành y tế; đặc biệt, một số vụ như vừa xảy ra ở Yên Bái. Thực tế thì ngày 26/2, Công an TP Yên Bái đã quyết định khởi tố vụ án hình sự vụ đánh bác sĩ trọng thương ở Bệnh viện Sản nhi Yên Bái.

Nhưng dường như bấy nhiêu vẫn chưa đủ, vẫn còn tồn tại những kẻ thích gây hấn và tự cho mình cái quyền được đánh đập, lăng mạ các bác sĩ, y tá – những người đang cứu người thân của họ. Thậm chí, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến từng xót xa: "Ngành y tế quá đơn độc trong việc chống lại bạo hành bệnh viện".

Nhiều người cho rằng, những vụ bạo hành bác sĩ gây ra bởi những người "manh động", nhận thức hạn chế. Nhưng vẫn có những vụ, người cầm ghế phang vào đầu nữ bác sĩ là người học vấn cao, có vị trí trong xã hội.

Gõ cụm từ “hành hung bác sĩ” trên google, cho hơn 2 triệu kết quả chỉ trong 0,54 giây. Hành hung bác sĩ trở thành một vấn đề đầy trăn trở của lãnh đạo bệnh viện và ngành Y. Nhưng làm thế nào để bảo vệ sự an toàn cho bác sĩ? Ngoài việc chăm sóc bệnh nhân thật tốt, trong tình huống “bí” quá thì phải biết phòng thân và… tạm lánh, thậm chí là… bỏ chạy.

Một lớp học võ tại Bệnh viện Chợ Rẫy năm 2017. Ảnh: Báo Thanh niên

Năm 2016, tại một bệnh viện lớn ở TP HCM, một nam điều dưỡng viên biết võ đã tổ chức lớp dạy võ cho cán bộ y tế trong viện, vừa để rèn luyện sức khoẻ, vừa để… phòng thân trước tình huống khẩn cấp. Tin này, hay thì có hay, nhưng nghe ra cũng rất xót xa. Môi trường y tế sao lại bất an đến vậy?

Không ít người đặt câu hỏi, tại sao bác sĩ không chống trả? Trước ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, tôi cũng đem câu hỏi này hỏi chuyện một vị bác sĩ trưởng khoa Cấp cứu tại Bệnh viện tuyến Trung ương – nơi có xác suất cao nhất để chứng kiến những xung đột giữa người nhà bệnh nhân hoặc bệnh nhân với thầy thuốc. Anh chỉ mỉm cười và bảo, mỗi sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội như anh ra trường đều đã tuyên thề: Đặt lợi ích sức khỏe của người dân lên trên lợi ích của riêng mình; và: Không làm điều gì tổn hại đến uy tín nghề nghiệp.

Vì lời thề Hyppocrates, vì uy tín nghề nghiệp, các cán bộ y tế khi chứng kiến hay trải nghiệm thực tế bị bạo hành, ngoài "dơ đầu chịu báng", họ có được "tạm lánh" hay không? Luật quy định bệnh nhân có quyền từ chối bác sĩ , thì bác sĩ cũng có quyền từ chối điều trị cho bệnh nhân, trừ khi đó là trường hợp tối cấp và bệnh nhân không có lựa chọn thay thế.

Và để bảo vệ cho nhân viên y tế, Luật phải quy định rõ họ được từ chối trong trường hợp nào. Và rồi, khi xảy ra những vụ mất trật tự an ninh bệnh viện, ai sẽ chịu trách nhiệm cho những ảnh hưởng xấu của những người bệnh khác không liên quan đến vụ việc?

Nếu hỏi các bác sĩ điều gì ám ảnh họ nhất hiện nay thì câu trả lời của họ là khả năng bị tấn công ngay lúc đang làm việc. Bác sĩ hay bất kỳ ngành nghề nào khác, đều xứng đáng được làm việc và cống hiến trong môi trường an toàn. Có an toàn, họ mới chăm sóc, cứu chữa được người khác.

Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 năm nay, chúng ta đều gửi lời chúc mừng trân trọng, yêu thương nhất tới cán bộ, nhân viên trong ngành Y vì những cống hiến không mệt mỏi của họ đối với xã hội. Nhưng yêu thương cũng phải được cụ thể hoá thành hành động. Và hành động thiết thực nhất là cùng nhau mang tới môi trường an toàn cho bác sĩ được yên tâm cứu người. Thay vì cảm ơn bác sĩ, hãy bảo vệ họ.

Võ Thu

Tâm sự của những bác sĩ trẻ tình nguyện “rời phố về bản”

GiadinhNet - Họ là những bác sĩ trẻ, tốt nghiệp loại Khá, Giỏi tại các trường đại học y khoa lớn tình nguyện về vùng khó khăn công tác. Trong câu chuyện với chúng tôi đầu xuân, điều các bác sĩ trẻ luôn ấp ủ là làm sao để bà con nghèo sẽ quan tâm hơn đến chăm sóc sức khỏe và cán bộ y tế vùng khó khăn được nâng cao trình độ, tạo dựng niềm tin với nhân dân…