Bi kịch nữ sinh chấp nhận phá thai vì sợ dùng thuốc

Tư vấn các biện pháp tránh thai an toàn cho người dân tại Chiến dịch chăm sóc SKSS/KHHGĐ ở huyện Thủy Nguyên- Hải Phòng. ảnh: Võ Thu

Những suy nghĩ không có cơ sở khoa học

Hành lang Trung tâm Tư vấn SKSS/KHHGĐ (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) sáng 23/12 khá đông người. Một bệnh nhân chừng 19 tuổi, ngồi kế cạnh chúng tôi cho hay, đây là lần thứ hai em tới cơ sở này để phá thai. “Lần này chắc chỉ khám thôi, vì tính sơ sơ thì thai em còn bé quá. Lần trước cũng vậy, em đi khám thì bác sĩ hẹn một tuần sau đến “giải quyết” vì chưa có túi noãn hoàng gì đó. Lần trước phá xong, em cũng được tư vấn tránh thai, nhưng sợ lắm, sau này ung thư hay không có con nữa thì sao? Bình thường em tính vòng kinh chuẩn lắm, không hiểu sao lần này lại “trượt” –  cô sinh viên năm cuối của một trường cao đẳng tại Hà Nội nói.

Theo BS Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn SKSS/KHHGĐ, số vị thành niên, thanh niên đến phá thai tại Trung tâm rất nhiều. Tỷ lệ phá thai hàng năm của vị thành niên (dưới 18 tuổi) tại bệnh viện khoảng 1-2%. Nếu tính trên 19 tuổi, con số này lên tới 5%. Không ít trong số này phá thai to và trở lại Trung tâm nhiều lần. Thậm chí, có sinh viên 4 lần tới Trung tâm phá thai, chia đều cho 4 năm đại học.

“Với bất kỳ một ca phá thai nào, chúng tôi cũng đều tư vấn sử dụng các biện pháp tránh thai phù hợp sau phá thai, tránh “vỡ kế hoạch” lần tới. Tuy nhiên, không thiếu vị thành niên tới đây hơn 1 lần sau vài tháng. Lý do là vì các em sợ áp dụng biện pháp tránh thai sau này sẽ… khó có con. Như trường hợp em sinh viên trên đây, lần nào sau phá thai, em cũng hứa là sẽ “nốt lần cuối”, nhưng kết quả là em đã đến Trung tâm tới 4 lần!”, BS Nguyễn Thị Hồng Minh nói.

BS sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung (Trung tâm Y tế Lao động Thái Hà, Hà Nội) cho rằng, cũng vì nỗi ám ảnh vô căn cứ này không ít chị em chấp nhận phá thai vì “vỡ kế hoạch” thay vì dùng biện pháp tránh thai. “Trừ những trường hợp chống chỉ định được khuyến cáo không nên áp dụng một số biện pháp, còn lại không có cơ sở nào khẳng định dùng biện pháp tránh thai nội tiết (thuốc uống hàng ngày, thuốc tiêm, thuốc cấy, miếng dán…) sẽ ảnh hưởng tới khả năng sinh sản sau này của phụ nữ hay làm tăng nguy cơ bị ung thư”, BS Lê Thị Kim Dung khẳng định.

Thành công cao nếu dùng đúng cách

Các chuyên gia sản khoa cho hay, trên thực tế, khi cung cấp dịch vụ KHHGĐ tại các trung tâm này, BS đều tư vấn cho khách hàng muốn áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại về các mặt ưu, nhược điểm của từng biện pháp. Trên cơ sở tình trạng bệnh lý của từng người, các bác sĩ cùng khách hàng lựa chọn biện pháp phù hợp. Nếu dùng đúng cách, chỉ định đúng người, thì tỷ lệ thất bại của biện pháp tránh thai là rất thấp. Tại Trung tâm Tư vấn SKSS/ KHHGĐ, không ít những người dùng thuốc tránh thai trên 10 năm, hay có người đã dùng tới ba que cấy tránh thai, tức là gần 9 năm sử dụng nhưng không gặp các tác dụng phụ.

Theo một khảo sát nhỏ do Trung tâm Tư vấn SKSS/KHHGĐ (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) tiến hành, phần lớn những người đến phá thai đều áp dụng biện pháp tránh thai, nhưng họ áp dụng không đúng nên đã thất bại. Tỷ lệ thất bại trong số người đã áp dụng biện pháp tránh thai là 30%, 25% trong số này còn quay lại sau khi thất bại và đã được tư vấn.

Theo BS Lê Thị Kim Dung, vẫn có trường hợp đặt dụng cụ tử cung (vòng tránh thai) mà vẫn có thai. Nguyên nhân rất có thể do vòng đặt không đúng kích cỡ nên không chiếm hết lòng tử cung. Các trường hợp đặt vòng đã lâu, trong quá trình người phụ nữ có kinh nguyệt, tử cung co bóp nhiều nên vòng có thể bị tuột xuống, không còn ở vị trí sát đáy tử cung, tạo khoảng trống để thai làm tổ. “Đáng tiếc là nhiều trường hợp đặt vòng “coi như xong”, không kiểm tra định kỳ vị trí của vòng, để vòng tuột lúc nào không biết. Hoặc quên luôn việc vòng tránh thai cũng có hạn sử dụng, cứ để vậy, đến lúc có thai mới tá hỏa, đổ tội cho bác sĩ”, BS Lê Thị Kim Dung nói.

Một sai lầm khác rất hay gặp được các bác sĩ khuyến cáo chị em, đặc biệt là vị thành niên, thanh niên tự ý sử dụng viên uống tránh thai khẩn cấp quá nhiều. Theo dược sĩ Thân Thị Mỹ Linh, Khoa Dược – Bệnh viện Từ Dũ (TP HCM), có ba loại thuốc ngừa thai khẩn cấp là thuốc chỉ chứa progestin, thuốc ngừa thai dạng phối hợp và thuốc có hoạt chất ulipristal. Cả ba loại này đều là thuốc kê toa bác sĩ, riêng thuốc chỉ chứa progestin có thể mua tại các nhà thuốc mà không cần toa nếu người dùng từ 17 tuổi trở lên và phải theo toa bác sĩ nếu bạn là dưới 17 tuổi. Thuốc chỉ chứa progestin có thể được sử dụng hơn một lần trong cùng một chu kỳ kinh nguyệt. Hiệu quả tránh thai của thuốc tránh thai khẩn cấp sẽ giảm dần theo thời gian so với thời điểm sau khi quan hệ không phòng tránh. Tỉ lệ thất bại của phương pháp này có thể lên đến gần 30%, đồng thời cũng dẫn đến rối loạn nội tiết và sức khỏe sinh sản.

Thu Nguyên