Bí quyết tránh bệnh tật dịp Tết

Các chuyên gia khuyến cáo, dịp Tết, nguy cơ mắc bệnh liên quan đến đường tiêu hóa tăng cao. Ảnh minh họa

Đừng tích trữ thức ăn quá nhiều trong tủ lạnh

Ở trẻ em, các bệnh thường gặp dịp này gồm bệnh cảm cúm, viêm đường hô hấp, viêm phế quản, tay chân miệng, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. BS Trần Văn Đào (Khoa Nhi, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng) cho biết, rối loạn tiêu hóa là một trong những bệnh rất hay gặp ở trẻ nhỏ trong dịp Tết Nguyên đán. Nguyên nhân là do thói quen sinh hoạt thất thường và do thức ăn cho trẻ chưa đảm bảo an toàn.

“Những ngày Tết, trẻ thường ham vui nên quên ăn, dẫn đến tình trạng trẻ bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường, không đủ chất dinh dưỡng làm “đảo lộn” đồng hồ sinh học của hệ tiêu hóa ở trẻ. Mặt khác, để chuẩn bị cho những ngày nghỉ Tết, nhiều phụ huynh thường có thói quen “chất” đầy thực phẩm trong tủ lạnh để dùng dần. Điều này dẫn tới nguy cơ thực phẩm tươi sống có thể bị nhiễm khuẩn trong khi bảo quản. Hơn nữa, việc đồ ăn từ bữa này “lưu cữ” sang bữa khác cũng thường diễn ra trong những ngày Tết. Nếu không được xử lý đúng cách, những loại đồ ăn này có thể gây hại đến hệ tiêu hóa của trẻ”, BS Trần Văn Đào phân tích.

BS Trần Văn Đào cho hay, ở mức độ nhẹ, trẻ có thể bị rối loạn tiêu hóa với các biểu hiện tiêu chảy hoặc táo bón.Tiêu chảy cấp thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi. Triệu chứng của bệnh là trẻ đại tiện ra phân lỏng nhiều lần trong ngày, có thể kèm nôn, sốt cao. Bên cạnh đó, nếu cho trẻ ăn nhiều đồ ngọt, nhiều thịt và uống nhiều các loại nước ngọt có gas thì nguy cơ bị táo bón rất cao, gây cho trẻ cảm giác khó chịu và giảm cảm giác ngon miệng trong các bữa ăn.

Còn với người lớn, các bệnh hay gặp trong dịp Tết phải kể đến cúm, sốt xuất huyết, ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là tình trạng ngộ độc rượu bia ở nam giới. Theo thống kê, Việt Nam là nước có lượng tiêu thụ rượu bia thuộc hàng nhất nhì thế giới. Theo TS.BS Hoàng Bùi Hải, Trưởng khoa Cấp cứu và Hồi sức tích cực (Bệnh viện ĐH Y Hà Nội), nếu uống nhiều rượu một lúc sẽ dẫn đến ngộ độc rượu cấp, nhất là việc sử dụng rượu kém chất lượng có thể dẫn đến tử vong hoặc các biến chứng nặng như hôn mê, suy hô hấp, trụy tim mạch, viêm tụy cấp. Nếu uống nhiều nữa sẽ dẫn đến xơ gan, suy gan, xuất huyết tiêu hóa...

Ngoài ra, trong dịp Tết, những người bị tiểu đường (đái tháo đường) cũng là đối tượng dễ tái phát bệnh. Bởi lẽ, các thức ăn truyền thống của ngày Tết vốn không thích hợp cho người tiểu đường vì có quá nhiều chất béo như thịt, giò chả hoặc dễ làm tăng đường máu như xôi, bánh chưng… Thực tế, các bác sĩ cho biết, những năm gần đây, cứ sau dịp Tết cổ truyền, hàng trăm người bệnh bị tiểu đường phải đến với các khoa nội tiết và đái tháo đường vì bị tăng đường máu, nhiều người ở trong tình trạng nguy kịch, hôn mê, thậm chí có nhiều người bệnh bị tử vong do đến cấp cứu quá muộn. Nguyên nhân chủ yếu là do bệnh tiểu đường không thực hiện đúng chế độ ăn và điều trị bệnh. Rất nhiều người đã chủ quan, tự ý bỏ điều trị, uống thuốc không đều, uống quá nhiều rượu bia.

Đảm bảo chế độ ăn uống lành mạnh

ThS.BS Lê Thị Hải, nguyên Giám đốc Trung tâm Khám và tư vấn dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, chúng ta luôn phải có một chế độ dinh dưỡng tốt để có thể ngăn ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, vào các dịp nghỉ lễ, đặc biệt là Tết Nguyên đán, việc ăn uống quá mức đi kèm với việc tích trữ thực phẩm, không đảm bảo vệ sinh rất dễ dẫn đến tình trạng bị ngộ độc thực phẩm trong ngày Tết. Chính vì vậy, để đảm bảo an toàn, nhất là các bệnh tiêu hóa trong dịp Tết nên lưu ý chế độ ăn uống sao cho lành mạnh. Nên ăn uống vừa phải, tránh ăn nhiều thức ăn cùng một lúc. Tăng cường ăn rau xanh, ít thịt để tránh táo bón, hạn chế nấu lại thực phẩm nhiều lần. Giảm lượng nước ngọt có gas, nhất là đối với trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, với nam giới, khó có thể bỏ uống rượu bia, song phải biết uống có chừng mực.

Theo BS Lê Thị Hải, đối với trẻ em, sau dịp Tết thường thấy có hai tình trạng xảy ra, một là nhiều cháu rơi vào tình trạng ăn quá nhiều đồ ngọt, đồ xào rán khiến tăng cân vù vù dẫn đến béo phì. Trường hợp còn lại là do bố mẹ quá bận rộn, không có thời gian chăm sóc con nên trong dịp Tết, các cháu thường ăn uống thiếu khoa học, dẫn tới việc bị rối loạn tiêu hóa, bị sụt cân, suy dinh dưỡng.

Vì vậy, BS Lê Thị Hải khuyến cáo, phụ huynh có con nhỏ cần lưu ý vào dịp Tết nên cố gắng giữ cho nhịp độ sinh hoạt của trẻ đều đặn, tránh tình trạng “no dồn đói góp” gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ. Để phòng các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa của trẻ, phụ huynh nên chuẩn bị một số thuốc sẵn sàng trong tủ thuốc gia đình như vài gói Oresol dùng để bù nước trong trường hợp nôn, tiêu chảy. Khi thấy trẻ có những biểu hiện như: Chán ăn, bỏ bú, đau bụng, mất nước, sốt cao… sau 2 ngày vẫn chưa khỏi thì nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời. Tuyệt đối không được dùng thuốc một cách tùy tiện.

Còn đối với đối với bệnh nhân tiểu đường, các chuyên gia khuyến cáo, nên hạn chế tối đa ăn các đồ bánh, kẹo ngọt, các đồ ăn nhiều chất, chiên, xào, rán quá nhiều dầu mỡ, tăng cường ăn rau xanh, ăn các loại hoa quả ít ngọt, tuyệt đối không uống các loại nước ngọt, nước có gas, cà phê, rượu, trà quá đặc và hạn chế ăn các loại hoa quả ngọt như xoài, nho, mít, na, chuối. Bên cạnh đó, cần chia nhỏ và phân bố đều các bữa ăn ra để tránh trường hợp bị hạ đường huyết hoặc tăng cao đường huyết đột ngột, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Mai Thùy