Bộ trưởng Tài chính nói gì về con số 3.500 tỷ "móc túi" từ xăng dầu?

Theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, về thuế nhập khẩu, đối với mặt hàng xăng dầu hiện chịu thuế nhập khẩu ưu đãi và thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo các cam kết hiệp định thương mại tự do trong và ngoài khu vực. Các mức thuế suất nhập khẩu khác nhau tuỳ vào điều kiện và nguồn nhập cụ thể.

Thuế nhập khẩu ưu đãi của xăng là 20%, dầu diezen, dầu mazut, nhiên liệu bay là 7%. Thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, hiện nước ta đã ký và thực hiện các cam kết 10 hiệp định thương mại tự do trong và ngoài khu vực.

Theo cam kết cơ bản của các hiệp định này thì mặt hàng xăng dầu là mặt hàng được loại trừ không phải cắt giảm thuế nhập khẩu. Nhưng trong một số hiệp định mặt hàng xăng dầu thuộc diện phải cắt giảm thuế nhập khẩu theo lộ trình như sau: Trong các nước nội khối asean thì thuế xăng là 20%, với các mặt hàng dầu hoả, dầu diezen, nhiên liệu bay là 0% từ năm 2016 trở đi.

Theo nghị định 83 của Chính phủ thì giá bán xăng dầu được thực hiện theo cơ chế thị trường có sự điều chỉnh của nhà nước. Việc điều chỉnh giá cơ sở do liên bộ Công thương, Tài chính chịu trách nhiệm.

Theo Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng thì số tiền chênh chỉ còn 254 tỷ đồng.

“Báo chí, dư luận nói là hai bộ đổ trách nhiệm cho nhau nhưng chúng tôi báo cáo với Thủ tướng và các đồng chí là chúng tôi sai, chúng tôi chịu trách nhiệm và nhận là sửa chứ không phải đổ cho nhau, đổ cũng không giải quyết được vấn đề gì, chúng ta phải khắc phục và thực tế vừa qua đã làm việc đấy" - Bộ trưởng Dũng nói.

Bộ trưởng cho biết thêm, theo nghị định 83 thì mức giá cơ sở là căn cứ để cơ quan quản lý nhà nước điều hành giá bán lẻ xăng dầu trong nước. Theo công thức tính giá cơ sở thì mức thuế nhập khẩu tính thuế là mức nhập khẩu ưu đãi. Việc giảm thuế nhập khẩu trong hai hiệp định đã có ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của các sản phẩm xăng dầu trong nước.

Vì vậy, Bộ Tài chính đã ban hành thông tư số 48/2016 giảm thuế nhập khẩu của mặt hàng dầu từ 13 và 10% xuống 7%, giữ nguyên thuế suất của mặt hàng xăng là 20%. Việc lấy mức thuế nhập khẩu ưu đãi để tính giá cơ sở bán lẻ mặt hàng xăng dầu không còn phù hợp với thực tế áp dụng thuế suất nhập khẩu như hiện nay. Bộ Tài chính đã báo cáo với Thủ tướng và được đồng ý xác định mức thuế suất thuế nhập khẩu áp dụng tính giá cơ sở là mức thuế bình quân gia quyền các mức thuế ưu đãi và các biểu thuế thực tế của hàng hoá.

Thời gian tính bình quân theo quý để đảm bảo tính ổn định và lấy số liệu quý trước để tính cho quý sau. Với cách tính như vậy thì quyền lợi người tiêu dùng được đảm bảo hơn vì trước đây đối với xăng tính theo thuế suất nhập khẩu là 20% còn nếu tính theo bình quân gia quyền thì còn 18,08%. Còn với dầu nếu tính theo thuế suất nhập khẩu ưu đãi là từ 7% nay xuống còn 0,6%.

Như vậy, lãnh đạo Bộ Tài chính cho rằng, người tiêu dùng được lợi từ việc giảm giá suất. Hiện giá xăng dầu của Việt Nam thấp đứng thứ 27 trên thế giới. Càng thấp thì càng tốt cho người tiêu dùng và nền kinh tế nhưng cũng phải đảm bảo lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

"Về vấn đề hoàn thuế 3.500 tỷ mà dư luận nói là móc túi người dân, tôi xin báo cáo như sau: Chúng tôi thống nhất sẽ thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp đầu mối để có số liệu và phương án cụ thể để báo cáo. Sơ bộ rà soát như sau, theo số liệu thống kê, tổng số xăng dầu nhập khẩu đã thu của năm 2015 là 35.000 tỷ đồng và tổng số thuế được hoàn của năm 2015 của 23 doanh nghiệp tư nhân đầu mối tính đến ngày 24/3 là 3.475 tỷ đồng.

Trong đó, số thuế GTGT là 335 tỷ đồng, số thuế này được hoàn và không làm giảm tổng số thu ngân sách của nhà nước vì hoàn ở khâu nhập khẩu thì sẽ nộp tăng ở khâu tiêu thụ trong nội địa và thực chất doanh nghiệp không được hưởng khoản này. Vậy số tiền hoàn thuế nhập khẩu và tiêu thụ đặc biệt còn lại là 3.210 tỷ. Trong số này, có 2.794 tỷ là của 11 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 88% thị phần tiêu thụ nhiên liệu trên toàn quốc và 325 tỷ đồng của 12 doanh nghiệp tư nhân.

Với tổng số 3.120 tỷ đồng của 23 doanh nghiệp được hạch toán vào thu nhập doanh nghiệp và kê khai nộp 22% thuế thu nhập doanh nghiệp là 686 tỷ. Số tiền còn lại là 2.434 tỷ, trong đó số của doanh nghiệp nhà nước là 2.179 tỷ. 12 doanh nghiệp còn lại khoảng 254 tỷ đồng, số tiền này đang nghiên cứu. Rất khó để thu hồi của doanh nghiệp tư nhân.

Như vậy, số tiền chênh lệch 3.500 tỷ đồng mà báo chí nêu trong thời gian qua đề nghị thu vào quỹ bình ổn giá thực chất chỉ còn 254 tỷ của 12 doanh nghiệp tư nhân đầu mối”.

Trước báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu phải làm rõ số tiền này thông qua thanh tra, kiểm tra và nên giải đáp công khai, minh bạch để người dân và các chuyên gia hiểu.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội