Bốn bước để sống sót khi không biết bơi

Ảnh minh họa: Vũ Minh Chinh, E-Bơi.

Bình tĩnh thì nổi, hoảng loạn thì chìm

Tạo hóa đã ban cho con người “trí khôn” để khi rơi xuống nước biết việc cần phải làm và điều không nên làm. Còn cho 2 lá phổi chứa 3-6 lít không khí như “phao nổi” dưới nước, và kết hợp với ở trong nước cơ thể người nhẹ đi nhiều, chân tay có thể làm mái chèo quạt nước đẩy đầu lên thở, bơi đi.

Tiến sĩ Phạm Anh Tuấn, Giám đốc TT E.boi cho rằng, nguyên tắc vàng trong phòng chống chết đuối là “bình tĩnh thì nổi - hoảng loạn thì chìm”. Khi rơi xuống nước càng vùng vẫy ngoi lên bao nhiêu sẽ càng nhanh chìm xuống bấy nhiêu, bởi vùng vẫy sẽ càng phải thở nhiều và nhanh sặc, nhanh chìm.

Nhưng nếu bình tĩnh nín thở, thả lỏng cơ bắp, nước và “phao phổi” sẽ đẩy cơ thể nổi lên sát mặt nước, tới gần sự sống hơn nhờ có ôxy do tác dụng của lực đẩy Archimedes (khối lượng riêng trung bình của cơ thể và khối lượng riêng của nước xấp xỉ nhau).

Bản chất bơi lội là quạt tay, đạp chân, để thả nổi và bơi được xa, được lâu và không tốn sức. Nếu không nắm được nhịp điệu, cường độ (cương - nhu) của bản chất bơi lội, nếu không tập luyện trên cạn cho thành thạo, thì khi rơi xuống nước sẽ mất bình tĩnh - điều ngay cả người bơi giỏi cũng khó giữ được. Vì vậy, mọi người cần học cách giữ bình tĩnh và rèn kiến thức, tâm trí, kỹ năng thoát hiểm của “bơi tự cứu” để sống sót lỡ chẳng may rơi xuống nước.

Học bốn bước “bơi tự cứu” trên cạn

Theo Tiến sĩ Phạm Anh Tuấn, "bơi tự cứu" giúp mọi người, kể cả người chưa biết bơi gặp họa sông nước có thể sống sót, hoặc kéo dài thời gian sống chờ người cứu.

“Bơi tự cứu” có tác dụng cho mọi đối tượng, kể cả trẻ em, người chưa từng bơi, chưa biết bơi. Kỹ thuật này không tốn kém, dễ tập rượt để ứng phó nếu chẳng may rơi xuống nước và học được ngay cả trên cạn. Để học kỹ thuật bơi cần vào cơ sở học bơi chuyên nghiệp, nhưng “bơi tự cứu” có thể học trên cạn, học ở nhà, có thể tập kỹ thuật chay không có nước, hoặc úp mặt vào chậu nước để tập (lưu ý là trẻ dưới 15 tuổi chỉ được tập thở với chậu nước khi có người lớn giám sát).

Với một chậu nước nhỏ có thể học cách nín thở dưới nước. Hoặc tập thở khi tắm sen, khi dội nước lên đầu, cảm nhận sự mất trọng lượng trong nước khi nằm trong bồn tắm đầy nước, hay cảm nhận lực cản của nước khi lội trong nước ngập để di chuyển nhẹ nhàng, ít mất sức hơn trong nước.

Trên mặt nước há to miệng thở vào, còn dưới mặt nước thở ra từ từ bằng mũi, hoặc miệng.

Để học quạt tay chân và làm chủ kỹ thuật “bơi tự cứu” ngay trên cạn, có thể kéo và thả dây chun, lò xo... để biết cương - nhu (khi ở dưới nước). Hoặc tìm ra cách quạt nước hiệu quả để giúp nhô đầu lên thở khi rơi xuống nước (bằng cách nhúng và chuyển động bàn tay trong chậu nước) với hướng, tốc độ chuyển động, tiết diện bàn tay khác nhau…

Tập thành thạo thở, quạt tay, đập chân, rồi ghép thở với tay, thở với chân, rồi thở với cả tay và chân trên cạn. Việc phát hiện, chỉnh sửa các động tác sai khi tập trên cạn cũng dễ hơn dưới nước rất nhiều. Trên cạn làm đúng thì dưới nước sẽ làm đúng.

Bốn bước thoát chết đuối dù không biết bơi (cần khởi động trước khi thực hiện)

1. Bình tĩnh nhắm mắt, ngậm miệng, nín thở (có thể lấy tay bịt mũi) để không bị sặc và phổi trở thành “phao cứu sinh” đẩy người nổi dần lên. Học bình tĩnh bằng cách hàng ngày tập nín trước ở trên cạn và tập thở ra khi úp mặt vào chậu nước.

2. Tiếp tục thả lỏng người để nước đẩy lên sát mặt nước trở về tư thế bập bênh bán an toàn, đầu nổi sát mặt nước, chân ở phía nước sâu – là thả nổi nhờ lực đẩy nổi Archimedes của nước. Luôn nhớ “bình tĩnh thì nổi - hoảng loạn thì chìm”.

3. Dùng tay, hoặc chân làm mái chèo, quạt nước đẩy đầu nhô khỏi mặt nước. Hoặc quạt nước xiên, đẩy người bơi đi dễ dàng (vì trong nước người nhẹ hơn so trên cạn). Quạt tay, đạp nước phải có lực và có nhịp như khiêu vũ bởi đạp và quạt không có lực thì không bơi được, mà nhịp loạn xạ thì lực và phản lực triệt tiêu nhau cũng không bơi được.

4. Khi chuyển động lên xuống, tới trước hãy nhớ trên mặt nước, há miệng to thở vào nhanh và sâu, dưới mặt nước ngậm miệng, thở ra từ từ bằng mũi hoặc miệng.

Tiến sĩ Phạm Anh Tuấn khuyên, mùa nghỉ hè, mùa đi biển đã đến, chỉ cần học “bơi tự cứu” chỉ 1-2 buổi là các bố mẹ thành thạo và hướng dẫn lại cho trẻ thực hành. Nếu muốn trẻ trực tiếp học được cách “bơi tự cứu” thì trong quá trình trẻ học cần luôn có bố mẹ giám sát để an toàn.

Uyển Hương