Bùng nhùng “nồi lẩu” nhạc Việt online

Mỹ Tâm phát hành nhạc online sau khi cho ra album vol 8.

Nhanh, nhiều và… rẻ tiền!

Sự thật rằng, các ca sĩ rất e dè với việc phát hành album dạng truyền thống bởi phải qua rất nhiều “khâu” được cho là phiền phức: Chọn mua tác phẩm, hòa âm, thu, xin phép phát hành, in bìa, in đĩa... mà trong đó thủ tục xin cấp phép lại hết sức “lằng nhằng”. Trong khi đó, Internet đang là một thế giới mở dễ chịu, phát hành nhạc online rút ngắn quy trình, chi phí cũng giảm đáng kể. Các ca sĩ online không phải lo sốt vó xem album sau khi phát hành có thu lại được tiền, hay đang trình diễn có bị khán giả bỏ về giữa chừng không?... Người sử dụng Internet thì khá đa dạng, gu nghe nhạc không bị bó buộc theo khuôn mẫu. Ca sĩ có thể tự do thể hiện mà không phải nhận những đánh giá khắt khe từ "hội đồng nghệ thuật". Thêm vào đó, thị trường băng đĩa gần như đóng băng, nhu cầu thưởng thức nhạc qua đĩa giảm, cộng với tình trạng băng đĩa lậu ngày một nhiều và tinh vi… thì lựa chọn ra đĩa và phát hành nhạc online là bài toán dễ dàng cho các ca sĩ.

Thế là từ các tên tuổi đã thành danh đến những gương mặt mới đều có một thị trường ngang nhau để cùng chạy đua, thi thố. Thậm chí, sản phẩm không còn là những album “cầu kỳ” hay phải chật vật chờ đợi, thay vào đó là các MV đánh vào thị hiếu nghe và xem của khán giả. Có lẽ thế nên gần đây những ca sĩ tên tuổi như Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, Lệ Quyên, Đàm Vĩnh Hưng, Minh Quân,… cũng “trẻ hóa” để chiều chuộng khán giả của mình bằng cách tung ra các MV online như một xu thế tất yếu.

Trong khi thế hệ nghệ sĩ đi trước “lăn lộn” để có một sản phẩm tử tế trình làng nhưng muốn công chúng biết đến cứ phải là “trường kỳ” quảng bá… thì hiện nay, chỉ một cái click chuột đá có thể đưa âm nhạc đến với công chúng. Rất dễ hiểu khi nhiều ca sĩ online cho rằng: Đĩa lậu cũng là một kênh phát hành hữu ích nhưng là ca sĩ trẻ, chưa ai biết đến, chắc gì đĩa lậu đã thèm chép đĩa?! Trong khi đưa lên mạng gần như không tốn gì mà khả năng lưu trữ là vô hạn.

Bìa album online của Khổng Tú Quỳnh. Ảnh: T.G

Lan toả… thảm hoạ!

Không thể phủ nhận có những album, bài hát có chất lượng phát hành trên mạng như một hình thức thăm dò trước khi chính thức chuyển đến công chúng, cũng không thể phủ nhận thế giới ảo đôi khi giúp phát hiện tài năng thật sự đang muốn chia sẻ tác phẩm nghiêm túc. Sự phát triển của công nghệ đã giúp nghệ sĩ có thêm nhiều kênh tiếp cận khán giả mà diễn đàn, blog, mạng xã hội là những kênh hữu hiệu, tiết kiệm. Nhà thơ Đỗ Trung Quân từng có nhận xét đại ý: Tuổi trẻ hát những bài ca có tính hài hước, nghịch ngợm thì không sao. Nhưng khi sự hài hước đi quá xa sẽ rất dễ trở nên phản cảm, lố bịch. Lục bình vài nhánh trên sông có thể đẹp, nhưng khi nó tụ thành từng mảng lớn thì dòng chảy khó mà thông.

Mặt trái của phát hành online và sự “dễ dãi” tạo kẽ hở cho những sản phẩm kém chất lượng “lọt sàng” vào đời sống âm nhạc. Nội dung sản phẩm âm nhạc là một yếu tố cần bàn khi thị trường đang nhan nhản các thảm họa kiểu như: Nói dối (Phương My), Ông xã em number one (Don Nguyễn); Da nâu, Tâm hồn là vĩnh cửu (Phi Thanh Vân); Nóng (Hạnh Sino)… Chưa kể, khi những bài hát mang nội dung nhảm nhí được nhiều người tìm nghe, các bài sau đó cũng sẽ được viết theo lối tương tự để dễ dàng câu khách.

Vốn dĩ mọi sự trong “thế giới ảo” đều là “ảo” vì sản phẩm online đã được “trau chuốt” từ A-Z. Đối với dòng nhạc thị trường như thế thì dù có phát hiện ra một vài lỗi chuyên môn thì đại đa số người nghe đều “tặc lưỡi cho qua” mà không quan tâm thực chất của sản phẩm. Điều này giải thích lý do khi những ca sĩ nổi như cồn trên cộng đồng mạng lại nhận nhiều “gạch đá” khi đứng dưới ánh đèn sân khấu. Đây được coi là sự sản sinh một lớp ca sĩ chỉ biết hát… online.

Tốc độ lan truyền chóng mặt của cộng đồng mạng là thuận lợi không nhỏ để các sản phẩm âm nhạc của những “ca sĩ” thích “ăn xổi” phủ sóng nhanh chóng trên thị trường. Tuy nhiên, sự nổi tiếng của thế giới ảo như con dao hai lưỡi: khiến ca sĩ tự huyễn hoặc bản thân, sốc nổi, dễ sa ngã khi bước ra thế giới thật. Cộng đồng mạng từng khẳng định: "Cái gì trong đời thực có thì Internet cũng có, nhưng chưa chắc những cái trên net lại đồng thời tồn tại trong đời thực". Nhận xét có lý, ít nhất là trong lĩnh vực âm nhạc trực tuyến, khi ngày càng nhiều hơn những album, tác phẩm được giới thiệu, phát hành chỉ qua con đường Internet. Điều này không nói đâu xa, khi vụ “lùm xùm” gần đây về cách hành xử của Yanbi và Andrea trên phố hay thái độ “ta là nghệ sĩ” của Mr T khi gặp công an, … Ngay lập tức, dư luận có thể “ước lượng” được “giá trị nghệ sĩ” của những ca sĩ thị trường online này.