Cả làng lao đao... chạy khát

Khi con gà chưa cất tiếng gáy, hàng trăm hộ dân xã bãi ngang Quảng Phú (huyện Quảng Trạch) đã lên đường, gian nan vượt qua những cồn cát trắng gió Lào, đổ dồn về giếng Đá cuối làng kịp lấy nước.

 

Người dân Quảng Phú vẫn ước mơ có những chiếc giếng thế này. Ảnh: T.L

Hằng ngày em Lê Thị Ngọc, 14 tuổi phải đi khoảng 2km dùng can chở từ 5 đến 10 chuyến nước.Số nước ấy gia đình em chủ yếu dùng để nấu nướng, ăn uống. Nhà Ngọc cũng có giếng, nhưng nước bị nhiễm mặn nên không dùng để ăn uống được. Ngọc bảo, đã 3 đời nhà em gánh nước ở giếng Đá. Ngày xưa là bà ngoại em, sau đólà mẹ em và bây giờ đến em...

 

Người già, trẻ nhỏ thi nhau gánh gồng hoặc chở bằng xe đạp, tất cả đều tất bật lo việc "chạy khát" cho cả gia đình mình trong mùa hạn hán này.

 

Gánh hai xô nước, đôi chân gầy lún sâu trên nền cát, bà Lê Thị Bẹp, năm nay bước sang tuổi 60, lưng không còn đứng thẳng được nữa, chia sẻ: "Tui đã uống nước ở giếng Đá gần cả cuộc đời rồi. Ngày nào cũng thức dậy từ sáng sớm. Mỗi lần gánh được một gánh nước, tui phải đi gần cả tiếng đồng hồ. Nhà có giếng nhưng chỉ để cho cóc ở thôi...".

 

Cứ độ tháng 5, tháng 6 về, khi cái nắng như thiêu như đốt bao trùm lên những miền quê cát trắng, cũng là lúc nguồn nước ngọt bắt đầu khan hiếm và cạn dần trong bể chứa của người dân. Và lúc đó, công việc "chạy khát" của người dân xã bãi ngang Quảng Phú bắt đầu và hình ảnh nhà nhà đi chở nước, người người đi gánh nước kéo dài cho hết mùa hạn hán. Hai ngôi làng Xuân Hòa và Hải Đông, xã Quảng Phú nằm sát với bờ biển nên hầu hết những giếng đào lên đều có vị mặn chát của muối và váng đục vì nhiễm phèn. Giếng chỉ đào khoảng 3m là đã có nước nhưng khi uống thì không thể nuốt trôi nên hàng trăm hộ dân nơi đây chỉ còn trông chờ vào giếng Đá.

Em Lê Thị Ngọc, 14 tuổi, ở thôn Hải Đông, xã Quảng Phú cho biết: Gia đình sống cách đây gần 2km, hàng ngày em đi chở nước ở đây khoảng 5 đến 10 chuyến nước, mỗi chuyến một can. Số nước này chỉ đủ để gia đình dùng trong sinh hoạt. Nhà em cũng có giếng nhưng bị nhiễm mặn nên không thể dùng trong ăn uống được. Em Ngọc cho biết thêm, ngày xưa bà ngoại em gánh nước ở đây, sau đó mẹ em cũng gánh nước ở đây và bây giờ em lại tiếp tục công việc này.

 

Không khí oi bức hơn, những cơn gió Lào thổi mạnh, cái nắng chói chang làm cỏ cây hoa lá như không thể chịu đựng hơn nữa. Người dân nơi đây rỉ tai nhau rằng sắp có nước máy về làng. Dự án Nhà máy nước Sông Thai đã đưa vào sử dụng, chính quyền địa phương đã thông báo về cho từng hộ gia đình để đăng ký dùng nước máy. Mọi người hy vọng sẽ không còn cảnh ngày ngày xách can, thùng đi lấy nước nữa. Tuy nhiên, đó là chuyện trong thời gian tới, còn hôm nay, người dân vùng biển vẫn ngày ngày chống chọi với nắng nóng, hạn hán và "chạy khát" từng bữa. Giếng đá vẫn nằm đó và cung cấp nguồn nước mát lành cho mọi người.

 

Giếng Đá là tên gọi cách đây gần 60 năm những người trong vùng đã đặt tên cho nó khi đào giếng. Giếng đá nằm trên bãi đất trống, chưa bao giờ giếng cạn nước. Những người già trong vùng cho biết, nước tại giếng Đá được cung cấp bởi 4 mạch nước, nước ngọt, không phèn, không chua hay nhiễm mặn. Có điều đặc biệt là khi những giếng khác trong vùng bị cạn khô giữa mùa hạn hay bị nhiễm phèn, nhiễm mặn thì giếng Đá vẫn giữ được nguồn nước mát tự nhiên để cung cấp cho người dân trong vùng. Chiều chiều, khi cái nắng dịu xuống, những người dân đi biển về tạt qua giếng Đá để uống ngụm nước trong lành, ngọt lạnh.

 

Nhưng người dân tự hỏi, không lẽ bây giờ và sau này, hàng ngàn con người cứ phải thi nhau gánh gồng nước ở giếng đá về dùng. Liệu có cách nào giúp bà con bớt cực hay không?

 

Đức Thọ