Cách làm bài đạt điểm cao môn Ngoại ngữ

Tuy nhiên, thí sinh (TS) cần biết một số cách thức trong ôn tập để đạt điểm cao như mong muốn.

 

Thí sinh cần nắm vững kiến thức cơ bản và trau dồi vốn từ thêm phong phú. Ảnh: Chí Cường

 

 

Theo thầy Đỗ Duy Truyền - Giảng viên ĐH Hà Nội, nguyên Phó Hiệu trưởng nhà trường, trong 4 kĩ năng (nghe, nói, đọc, viết), thông thường thi tốt nghiệp THPT chỉ có đọc - viết mà không có nghe - nói. Với kĩ năng thi viết, có câu hỏi liên quan đến các bài ngữ pháp: Điền vào chỗ trống những từ thích hợp. Để làm được các câu hỏi này, TS cần có vốn từ phong phú và kiến thức ngữ pháp vững vàng.

 

Như vậy, các em cần hệ thống lại kiến thức ngữ pháp trong chương trình phổ thông thật chắc. Đặc biệt, nên đọc thêm một số sách để tăng thêm vốn từ.

 

“Năng khiếu của môn Ngoại ngữ là một chuyện, quan trọng TS phải cần mẫn mới học tốt. Vào phòng thi, các em phải bình tĩnh, nên làm những câu dễ trước và quay lại câu khó sau. Chú ý chia thời gian hợp lý, không dành thời gian quá lâu cho một câu”.   Thầy giáo Đỗ Duy Truyền, giảng viên ĐH Hà Nội

Phần từ vựng được xem là quan trọng nhất nên TS cần chú ý học. Phần ngữ pháp, TS chú ý cách sử dụng từ như thế nào. Ví dụ trong tiếng Anh, từ “nhìn” (look) sẽ biến đổi thành: look at; look after; look for... Như vậy, TS không những biết dùng từ như thế nào mà còn biết biến đổi ra sao. Điểm quan trọng trong ngữ pháp nữa là cách chuyển đổi các hiện tượng ngữ pháp. Thí dụ, biến đổi câu chủ động thành câu bị động động ra sao để vẫn giữ nguyên ý nghĩa.

 

Riêng về tiếng Anh, TS lưu ý đề thi luôn có câu hỏi đòi hỏi các kiến thức về ngữ âm. Chẳng hạn cho 3-4 từ, TS chọn một từ phát âm sai để lựa chọn. Khi học bài, các em không chỉ học từ vựng, ngữ pháp mà cần để ý cả cách phát âm để không mất điểm với những câu này. Sở dĩ có các câu hỏi liên quan đến phần này vì trong tiếng Anh, nếu các em phát âm sai, khi nói chẳng ai hiểu. Đặc biệt, với các hiện tượng bất quy tắc, bắt buộc các em phải nhớ thuộc lòng một cách máy móc.

 

Ở phần bài đọc hiểu của đề thi tiếng Anh, quan trọng nhất với TS vẫn là nắm được nhiều từ vựng mới hiểu được tất cả các câu hỏi và đọc hiểu bài viết nói gì để biết trả lời như thế nào. Chọn các từ “khóa” quan trọng nhất. Trong quá trình viết câu, nếu viết câu phức không thuận thì tốt nhất nên viết câu đơn. Cơ bản, TS diễn đạt đúng ý, đúng nội dụng thì vẫn có điểm vì người ta chỉ chấm đúng- sai chứ không quan tâm đến câu đơn- câu phức.

 

 

Học sinh không chỉ thi một môn tiếng Anh mà còn nhiều loại ngoại ngữ khác trong kì thi tốt nghiệp THPT như: Trung, Nhật, Đức, Pháp, Nga. Thầy Đỗ Duy Truyền cho rằng, có thể chia ra hai loại hệ thống ngôn ngữ: chữ tượng hình (Trung, Nhật) và ngôn ngữ Ấn Âu (Anh, Pháp, Đức, Nga).  Với các môn thi tiếng Trung, Nhật, bắt buộc TS học từ nào phải biết từ đó. Đặc biệt, ngữ pháp tiếng Nhật khó nên các em cần học kĩ.

 

Theo thầy giáo Nguyễn Đức Anh, giảng viên khoa Trung (ĐH Hà Nội), TS cần nắm vững các yếu tố: ngữ âm văn tự, từ vựng và ngữ pháp. Về ngữ âm – văn tự, tiếng Trung là ngôn ngữ có thanh điệu nên đặc biệt chú ý thanh điệu của các từ để điền thanh điệu sao cho chuẩn, nhất là sự nhầm lẫn giữa thanh 1 với thanh 4 hay các từ có mang thanh nhẹ hay không mang thanh nhẹ, có uốn lưỡi hay không. Ngoài ra cũng cần nắm chắc âm nào bật hơi, âm nào không bật hơi: b/p, d/t, g/k, j/q, z/c, zh/ch.

 

Chữ Trung Quốc là chữ tượng hình, do vậy TS chú ý phân biệt những chữ có hình dạng gần giống nhau. Về từ vựng, các em nên ôn tập lại tất cả từ trong chương trình, nên ôn theo chủ điểm để dễ nhớ và đặt câu để biết cách vận dụng từ. Đặc biệt, chú ý sự kết hợp của lượng từ với danh từ và sự kết hợp của động từ với tân ngữ của nó. Về ngữ pháp, tiếng Trung với phương tiện ngữ pháp chủ yếu là hư từ và trật tự câu, vì vậy cần nắm rõ cách dùng của những hư từ quan trọng và thứ tự sắp xếp các thành phần câu.

 

Về từ pháp, các em cần nắm vững khái niệm, đặc điểm ngữ pháp, chủng loại của từng từ loại, ví dụ danh từ là gì, thường làm thành phần gì, có chịu sự tu sức của phó từ không, lặp lại được không, có mấy loại... Chú ý hiện tượng chuyển loại của từ; hình thức lặp lại của tính từ, động từ và lượng từ; động từ li hợp.

 

Đặc biệt, phân biệt cách dùng của những từ có ý nghĩa gần nhau. Về cú pháp, nên ôn tập các loại hình câu, câu đơn – câu phức (nếu chia theo tiêu chí kết cấu) hay câu trần thuật, câu cầu khiến, câu cảm thán, câu nghi vấn (nếu chia theo tiêu chí ngữ khí)... Trong đó, tập trung vào những mẫu câu thường gặp như: Câu liên động; câu kiêm ngữ; câu mang hai tân ngữ; câu tồn hiện; câu so sánh; câu bị động...Trong các thành phần câu, chú trọng phần bổ ngữ, phân biệt các bổ ngữ dễ bị nhầm lẫn với nhau như: bổ ngữ khả năng, bổ ngữ trạng thái, bổ ngữ trình độ và bổ ngữ kết quả.

 

Để làm tốt bài thi tiếng Trung và Nhật, theo thầy Đức Anh, TS nên biết cách đoán nghĩa của từ thông qua các bộ thủ, phân biệt rõ ràng những chữ có hình dạng giống nhau, luyện viết chữ để nhớ chữ. Thông thường, những câu trắc nghiệm chọn cách giải thích đúng cho từ gạch chân thì những câu mà có những chữ liên quan đến từ gạch chân đại đa số là đáp án nhiễu.

 

Thầy Đỗ Duy Truyền cho biết, ở tiếng Nga, động từ là quan trọng nhất, chi phối toàn bộ và biến đổi rất kinh khủng. Mỗi động từ yêu cầu bổ ngữ ở cách nào, động từ dùng với giới từ nào. Trong giới từ lại có giới từ đi với các cách như: giới từ cách 2, cách 3, cách 4... Ngoài ra, động từ biến đổi theo ngôi, theo thời (quá khứ, hiện tại, tương lai), theo số (ít, nhiều), theo giống (giống đực, giống trung, giống cái). Động từ đó cho phối các từ loại đi theo sau. Thí dụ từ “đọc”, ở Việt Nam chỉ có “đọc sách, đọc báo”. Nhưng với tiếng Nga, bị biến hình ngay từ đuôi “a” thành “u” hoặc “y”. Theo đó, các đại từ đi theo cũng phải biến đổi cho phù hợp. Tóm lại, các em phải nắm rất chắc ngữ pháp tiếng Nga và các biến đổi, bất quy tắc...

 

Trong tiếng Pháp, động từ cũng rất quan trọng. Nó không biến hình nhiều như tiếng Anh nhưng vẫn có các thay đổi. Chẳng hạn, danh từ số ít, số nhiều đều có thay đổi. Các quán từ trong tiếng Pháp cũng thay đổi, nếu TS không cẩn thận sẽ lẫn lộn lung tung.