Cái Tết thứ 10 ở trại giam của cựu chủ nhiệm hợp tác xã và nỗi trăn trở về chữ hiếu chưa tròn

Gặp người đàn ông có nét mặt cương nghị đang cải tạo tại trại giam Quảng Ninh (Bộ Công an) vào một ngày cận kề Tết Kỷ Hợi, chúng tôi được nghe những trải lòng trăn trở suốt gần 10 năm qua sau cánh cửa buồng giam. Đó là phạm nhân Đàm Quang Tranh (SN 1967, trú tại Quảng Yên, Quảng Ninh).

Trước khi bị bắt, Tranh đang là Chủ nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ Tiền An I (HTX Tiền An I), nằm trong khối liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh. Bị kết án 15 năm tù giam với tội tham ô tài sản, song, nhờ thái độ ăn năn và tích cực cải tạo, Tranh đã được giảm án xuống còn 13 năm.

Khi nhắc đến nguyên nhân vướng vào vòng lao lý, Đàm Quang Tranh lặng lẽ một hồi mới bắt đầu chia sẻ: “Sa chân vào đây cũng là do lỗi của bản thân tôi gây ra, không liên quan đến ai. Một phần cũng chỉ tại không hiểu biết được hết, năng lực, trình độ quản lý tài chính của tôi chưa được cụ thể, minh bạch lắm, một tờ phiếu viết tay tôi cũng chi, thì rõ ràng là tôi sai rồi”.

Phạm nhân Đàm Quang Tranh mong sớm được trở về phụng dưỡng mẹ già, đón Tết đoàn viên.

Nhớ lại cảm giác những ngày đầu đối mặt với bức tường giam, nam phạm nhân bày tỏ: “Đầu tiên, tôi nghĩ khác hoàn toàn, tôi mường tượng về những chuyện đầu gấu, lưu manh, cướp bóc đáng sợ, thế nhưng môi trường cải tạo thực tế trong trại giam lại đảo ngược với suy nghĩ ban đầu. Giữa phạm nhân với nhau còn nhân văn chứ chưa nói đến các chính sách pháp luật của nhà nước nhân văn với phạm nhân. Trong này, phạm nhân được ăn cơm trắng như bông, uống nước lọc tinh khiết, tất cả các thứ sạch sẽ, gọn gàng. Các cán bộ cũng thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm trường hợp phạm nhân gây rối”.

Đàm Quang Tranh là con duy nhất của liệt sĩ Đàm Quang L. Năm Tranh ra đời cũng là năm bố hy sinh. Hiện tại, Tranh chỉ còn lại mẹ già gần 80 tuổi, cũng hay đau ốm. Tranh may mắn có người vợ tảo tần, một lòng chăm sóc gia đình, hai cô con gái lớn đều đã lập gia đình.

Tranh giãi bày hoàn cảnh: “Tôi đã chấp hành án được 9 năm, năm nay sẽ đón cái Tết thứ 10 xa gia đình. Tôi vẫn nhớ nhất hai Tết đầu tiên tại trại tạm giam Hà Lầm (Công an tỉnh Quảng Ninh). Thực sự tôi không thể diễn tả nổi nỗi sợ hãi trong cái Tết đầu tiên, bản thân vẫn còn bàng hoàng khi nhìn lại hoàn cảnh của mình, hình dung lại những chuyện đã qua.

Các phạm nhân trại giam Quảng Ninh được tạo điều kiện tổ chức các hoạt động thể thao, vui xuân đón Tết.

Sau này về trại giam Quảng Ninh, được các cán bộ quản giáo, ban giám thị quan tâm, đặc biệt là các thầy giáo dục như thầy Mạnh giúp đỡ, phân tích cho mình thấu hiểu được bản án, chỉ ra cái phải, cái trái, những cái mình đã vi phạm, giờ quan trọng nhất là phải chấp hành cho tốt, sớm về nhà phụng dưỡng mẹ”.

Nhắc đến mẹ, đôi mắt phạm nhân Tranh như có gì đó ươn ướt. Tranh bộc bạch: “Mẹ tôi năm nay đã 78 tuổi, mỗi năm vẫn cố gắng lên thăm tôi một, hai lần. Đối với tôi, hình ảnh mẹ kiên cường lắm, mỗi lần mẹ khuyên tôi xong liền quay đi chỗ khác, không bao giờ rơi nước mắt trước mặt tôi. Hồi tôi còn ở trại tạm giam Hà Lầm, mẹ lên thăm tôi và căn dặn “con sai thì con phải chịu, không ai gánh được cái sai cho con, con hãy tự ngẫm xem mình sai ở đâu mà cố gắng cải tạo tốt, sớm về với mẹ”.

Cho đến bây giờ, Đàm Quang Tranh vẫn luôn canh cánh một nỗi niềm: “Chưa năm nào vào chiều 30 Tết mà tôi có thể cầm được nước mắt khi nâng bát cơm lên. Bố tôi là liệt sĩ, tôi là “độc đinh”, vẫn còn trên vai gánh nặng trách nhiệm việc thờ cúng. Vậy mà tôi không thể về nhà thắp một nén hương tâm linh cho bậc sinh thành, mỗi đêm Giao thừa, tôi thương mẹ già còm cõi đang nhớ mong con”.

Nhật Tân