Cần điều chỉnh cả hệ thống thoát nước

Ông Đặng Dương Bình

Đường Láng Hạ, hầu hết ô tô đi qua đều chết máy. Ảnh: Chí Cường

Có một thực tế là những điểm ngập úng nặng nhất hiện nay tại Hà Nội lại rơi vào các khu vực gần các hồ như Ngọc Khánh, Thành Công… Ông giải thích hiện tượng này như thế nào?

- Đa số các hồ tại Hà Nội hiện nay tham gia vào chức năng tiêu thoát nước. Mỗi khi đến mùa mưa chúng ta vẫn phải rút bớt nước trong hồ tạo một dung tích trống để đề phòng mưa lớn. Nhưng trận mưa vừa rồi quá lớn, lại rơi vào thời điểm đã bắt đầu bước sang mùa khô nên có thể đã nằm ngoài dự đoán và vượt quá dung tích dự trữ của các hồ. Hơn nữa, như tôi đã nói, hệ thống của chúng ta lại phụ thuộc vào thế năng tự nhiên, thiếu hệ thống bơm kích đẩy nên khi mưa lớn trên diện rộng, mực nước các khu vực cân bằng nên việc thoát nước ở các hồ là cực kỳ khó khăn. Nhưng có một điều làm tôi bất ngờ là tại khu đô thị mới như Trung Hoà – Nhân Chính, Mỹ Đình cũng xảy ra ngập úng, bởi vì các khu vực này có cốt nền trung bình khá cao so với các khu vực khác. Hơn nữa, hệ thống thoát nước ở đây lại mới so với hệ thống thoát nước ở khu vực nội thành (cũ), gần như toàn bộ đều từ thời Pháp.

Vậy đâu là giải pháp để khắc phục tình trạng này?

- Cần phải điều chỉnh cả hệ thống. Để đẩy nhanh quá trình tiêu úng, bên cạnh việc tăng hợp lý tiết diện hệ thống đường cống thoát nước, chúng ta phải tính đến chuyện tăng cường thế năng nhân tạo - cưỡng bức chuyển bậc. Tức là bố trí thêm các máy bơm kích đẩy ở một số điểm lựa chọn trong nội thành. Hiện nay chúng ta chỉ có hệ thống máy bơm tại điểm cuối cùng là trạm bơm Yên Sở. Nhưng trong nội thành cũng cần phải trang bị một hệ thống bơm kích đẩy để tạo ra một thế năng đủ lớn để đưa nước nhanh về đến Yên Sở. Tất nhiên so với phương án dùng thế năng tự nhiên hiện nay, phương án này cần chi phí rất lớn, nên chúng ta cần phải tính toán kỹ và có lộ trình làm từng bước một. Nhưng để có một đô thị hiện đại và phát triển bền vững, chúng ta không thể không tính đến phương án này.

 Giải pháp tức thời là gì, thưa ông?

- Theo tôi, có thể chúng ta phải mở cửa cống thoát nước ra sông Nhuệ của đập Thanh Liệt. Nhưng khi mở cửa thoát nước này thì cũng phải tính đến khả năng nước thải sẽ gây ô nhiễm cho sông, dù lượng nước mưa lớn đã pha loãng nước thải rất nhiều. Mặt khác cũng phải tính toán quy trình vận hành 5 hồ của trạm bơm Yên Sở sao cho hiệu quả nhất. Hiện nay công suất trạm bơm Yên Sở mới chỉ đạt một nửa...

Bí thư Thành uỷ Phạm Quang Nghị: Cố giữ cho đê không bị vỡ Đợt mưa năm nay có lượng nước và cường độ lớn chưa từng có, hơn rất nhiều so với các trận mưa trong vòng 30 năm đến 40 năm trở lại đây. Việc Hà Nội có tới 17 người chết là vô cùng đáng tiếc . Để đối phó với mưa lũ trong những ngày tới, thành phố đã huy động tất cả nhân lực, phương tiện tham gia ứng cứu. Lãnh đạo thành phố hầu như đã xuống cơ sở đi ứng cứu tại chỗ, triển khai các biện pháp phòng chống ngập lụt. Nhiệm vụ khó khăn là cố giữ cho đê điều không bị vỡ. Ngoài ra, phải phối hợp với các địa phương lân cận để tạo mối liên kết, liên hoàn cho nước tiêu thoát nhanh. Đặc biệt phải chuẩn bị chu đáo để sau khi nước rút, giúp dân khôi phục sản xuất, có lương thực, thực phẩm và đi làm trở lại. Chủ tịch UBNDTP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo: Thiết kế chưa tính đến những trận mưa lớn... Trong thiết kế hệ thống thoát nước, chưa tính đến khả năng Hà Nội phải hứng chịu lượng nước lớn như đợt mưa này. Công suất thiết kế hệ thống thoát nước Hà Nội giai đoạn 1 chỉ xử lý được lượng mưa 170 mm/2 ngày (với các hạng mục như cải tạo sông Kim Ngưu, sông Tô lịch, sông Lừ; cải tạo hồ điều hoà). Theo kế hoạch, giai đoạn 2 của dự án sẽ có số vốn 5.100 tỉ đồng, hoàn thành vào năm 2011 với các hạng mục như cải tạo 32km kênh mương, cải tạo 11 hồ, cải tạo 28 km hệ thống cống trục chính. Đặc biệt, công suất của trạm bơm thoát nước đầu mối Yên Sở sẽ được nâng từ 45m3/s lên 90m3/s. Tổng vốn hai giai đoạn khoảng 500 triệu USD. Tuy nhiên, ngay cả khi giai đoạn 2 của dự án này hoàn thành thì cũng chỉ đáp ứng được lượng mưa 360mm/2 ngày. Sau khi giải quyết xong tình trạng úng ngập hiện nay, thành phố sẽ phải tính toán lại công suất thiết kế hệ thống thoát nước.   Bà Lan Châu, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn T.Ư: Các nhà quan trắc hoàn toàn bất ngờ Trong bản tin trước đó, Trung tâm đã dự báo Hà Nội sẽ có mưa to đến rất to. Tuy nhiên, do khí hậu biến đổi bất thường, nhiều nhiễu động nên Hà Nội đã có mưa lớn lên đến hơn 400mm. Đặc biệt, biến động bất thường này ít khi xảy ra khiến các nhà quan trắc hoàn toàn bất ngờ. Thông thường, trong những trường hợp như thế, khó có thể dự báo được chỉ số cực trị của đới nhiễu động. Do ảnh hưởng của không khí lạnh, từ ngày 2/11 đến hết ngày 3/11, các tỉnh Bắc bộ và Trung bộ tiếp tục có mưa to đến rất to. Khu vực Đông Bắc và Tây bắc có mưa khoảng 20mm. Riêng Thủ đô Hà Nội, tiếp tục có mưa khoảng 15mm. Trong tình hình lũ cũ chưa rút, cộng thêm lượng mưa như trên, nhiều vùng tại Hà Nội tiếp tục ngập trong lũ.    Ông Nguyễn Hiệp Thống, Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT Hà Nội:   “Không được báo trước về lượng mưa, học sinh chết oan uổng” Tính đến ngày 2/11, toàn Thủ đô đã có 3 học sinh chết và mất tích, trong đó có 2 học sinh của Mê Linh, 1 của Đống Đa. Học sinh mất tích tại quận Đống Đa (lớp 7), đến ngày 2/11, gia đình và người dân đã cho chăng lưới chặn các cửa cống để tìm xác. Ông Nguyễn Hiệp Thống cho biết, theo nhà trường giải thích với lãnh đạo Sở GD&ĐT, sáng hôm xảy ra sự việc, học sinh này đã được thông báo nghỉ. Tuy nhiên, em đã nói với bà ngoại là sẽ đạp xe đến trường xem thực hư thế nào, khi đi ngang qua cống, em đã bị nước cuốn trôi. Ngay khi Hà Nội có mưa to, Sở GD&ĐT đã có điện báo cho tất cả các khu vực có nguy cơ ngập lũ về việc cho học sinh nghỉ học. Để xảy ra sự việc đáng tiếc là do phía Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương không có thông báo về tình hình mưa lũ khẩn cấp. Vì thế, Sở không thể cho tất cả các trường nghỉ cùng lần, do một số nơi không bị ngập lũ, mà giao cho các trường tự chủ động. Về việc có phương thức xử lý các trường để xảy ra tử vong cho học sinh, ông Thống cho biết, hiện Sở đang tập trung xử lý sự cố, chưa tính đến việc đó. Ngày 1/11, Sở GD&ĐT Hà Nội đã thông báo khẩn cấp với các trường đồng loạt cho học sinh nghỉ học đến hết ngày 3/11, để phòng bất trắc.   Nhóm PV thời sự