Nguyên là mấy năm trước, phong trào nuôi yến phát triển mạnh ở Gò Công. Trong cơn hưng phấn về viễn cảnh một "thành phố chim yến", UBND thị xã ký liền tay một thỏa ước: cho tư nhân thuê Dinh tham biện.
|
|
|
Trong vòng tròn là hai ô cửa để chim yến ra vào. Dưới mũi tên là tấm biển
ghi rõ “Công ty TNHH Yến Gò Công”. Ảnh: VietNamNet |
Ấy là tòa dinh thự mà chỉ mới lướt qua "lý lịch" thôi, những người biết một chút về vốn cổ cũng giật mình: xây dựng vào năm 1885, là nơi để quan tham biện làm việc, sau này là dinh tỉnh trưởng, vật liệu hoàn toàn nhập ngoại từ Pháp, thuộc loại dinh cơ xây cất sớm nhất Nam kỳ lục tỉnh thời đó.
Đặt trong bối cảnh chiều chiều yến lượn Gò Công, nhìn về đổi thay một vùng quê hiền hòa khi mở ra nghề làm kinh tế mới, có thể ít nhiều thông cảm. Năm bảy năm trước, khi dinh tham biện chưa được công nhận di tích văn hóa, quyết định của ủy ban cũng giản đơn như việc tận dụng hạ tầng sẵn có trong tay, để làm chỗ đất lành chim đậu.
Nhưng từ góc nhìn di sản, mới thấy lộ ra cái ngay tình khó chấp nhận. Khi ngôi nhà của "công tử Bạc Liêu", chắc cũng xây cùng một thuở, được tỉnh Bạc Liêu đưa vào danh mục bảo tồn cho mục đích tham quan du lịch.
Khi đọc lại nhật ký của đạo diễn bộ phim ăn khách "Người tình", có đoạn nói đến lý do chọn Việt Nam làm bối cảnh phim trường chứ không phải một nước nào khác, cũng bởi Nam bộ còn lưu giữ nhiều công trình kiến trúc, cảnh quan xưa cũ. Lại truy về lợi lộc mang lại từ giá trị hợp đồng chẳng đáng là bao so với kinh phí một mai phải chống xuống cấp cho công trình cổ, mới thấy cái nếp cạn nghĩ của cơ quan quản lý thời ấy, giá mà bớt đi được thì hay biết mấy.
Biến một ngôi nhà cổ thành tổ yến, thì doanh nghiệp thu được chừng 300 triệu đồng mỗi năm. Nên nhà đầu tư một khi bỏ vốn chẳng cứ đó là thể loại gì mà chỉ chuyên chú lợi nhuận. Chỉ có nhà quản lý, phải biết rõ hơn ai, cái mình đang "quản", bỏ cái lợi trước mắt, hướng đến những giá trị lâu bền, gìn giữ cho thế hệ sau.
May mà ở cái hợp đồng ngày đó, vẫn còn chừa nước rút, để cho bên A nói lời "tạm biệt chim yến". Bằng không, vị ngọt "yến sào" dễ thành vị đắng khi lôi nhau đến tòa hành chính kiện cáo tụng đình.
Hiếu Sự