Cảnh báo: 'Deepfake - cái bẫy mạng xã hội nguy hiểm bậc nhất hiện nay'

Trạng thái "công khai" trở thành mối nguy hiểm trên mạng xã hội

Trong kỷ nguyên số hóa và sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội, việc chia sẻ hình ảnh và video cá nhân đã trở thành thói quen phổ biến của hàng triệu người trên thế giới. Cùng với đó, các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok, Youtube hay Twitter đã trở thành nơi để mọi người kết nối, chia sẻ khoảnh khắc đáng nhớ của bản thân.

Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển nhanh chóng này là việc gia tăng các hình thức tội phạm mạng, trong đó nổi bật là hành vi lợi dụng hình ảnh và video cá nhân để tạo nội dung nhạy cảm. Những vụ việc liên quan đến việc hình ảnh cá nhân bị cắt ghép, chỉnh sửa hoặc sử dụng trái phép nhằm mục đích đe dọa, bôi nhọ hoặc trục lợi tài chính đã và đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Tội phạm rình rập, thủ đoạn tinh vi

Lợi dụng bối cảnh phát triển công nghệ, các đối tượng xấu có cơ hội ăn cắp hình ảnh, video cá nhân để tạo nội dung nhạy cảm. Hành vi này xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư của nạn nhân.

Một số thủ đoạn tinh vi mà các đối tượng này sử dụng có thể kể đến như:

Tội phạm mạng lợi dụng hình ảnh, video cá nhân để tạo nội dung nhạy cảm thường sử dụng nhiều thủ đoạn khác nhau, với mức độ tinh vi ngày càng cao. Dưới đây là một số thủ đoạn phổ biến:

- Sử dụng hình ảnh công khai trên mạng xã hội: Những hình ảnh được người dùng chia sẻ công khai trên các nền tảng như Facebook, Instagram hay TikTok dễ dàng bị các đối tượng xấu tải xuống và sử dụng trái phép.

- Cắt ghép, chỉnh sửa hình ảnh và video: Đây là hình thức phổ biến, trong đó các đối tượng sử dụng phần mềm chỉnh sửa ảnh hoặc công nghệ deepfake để biến hình ảnh gốc thành nội dung nhạy cảm, phản cảm.

- Phát tán thông tin lên các trang web đen: Sau khi chỉnh sửa, các đối tượng thường đăng tải những nội dung này lên các trang web khiêu dâm hoặc diễn đàn ngầm nhằm mục đích xấu.

- Tống tiền và lừa đảo: Một số trường hợp, các đối tượng sử dụng hình ảnh, video đã bị chỉnh sửa để uy hiếp nạn nhân, yêu cầu chuyển tiền hoặc thực hiện các hành động theo yêu cầu của chúng.

- Mạo danh và lừa đảo tài chính: Các đối tượng sử dụng hình ảnh của người khác để lập tài khoản giả mạo, thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Những vụ việc nghiêm trọng gia tăng

Trong thời gian gần đây, tình trạng tội phạm mạng lợi dụng hình ảnh và video cá nhân để tạo nội dung nhạy cảm nhằm tống tiền và bôi nhọ danh dự đang gia tăng đáng báo động tại Việt Nam. Một số vụ việc nghiêm trọng liên quan đến vấn đề này có thể kể đến như:

Vào tháng 2 năm 2025, Công an tỉnh Hà Tĩnh phát hiện các đối tượng sử dụng công nghệ cắt ghép khuôn mặt của nạn nhân vào các hình ảnh, video có nội dung nhạy cảm. Sau đó, chúng đe dọa sẽ phát tán những hình ảnh này nếu nạn nhân không chuyển tiền theo yêu cầu. Đặc biệt, các đối tượng nhắm vào những người có điều kiện kinh tế và địa vị xã hội cao, gây hoang mang và lo lắng trong cộng đồng.

Cũng vào tháng 2 năm 2025, Công an TP Huế triệt phá một đường dây mua bán gần 56 triệu thông tin dữ liệu cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trên cả nước. Việc lộ lọt thông tin cá nhân đã tạo điều kiện cho các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi tống tiền, bôi nhọ danh dự và lừa đảo trên không gian mạng.

Điển hình có thể kể đến vụ việc chị T ở Hải Phòng đã mất hàng tỷ đồng vì đặt phòng qua fanpage giả mạo. Chị T cho biết do thấy có tích xanh trên fanpage nên chị tin tưởng và đặt phòng, không nghĩ đây là trường hợp lừa đảo nghiêm trọng đến vậy. Do gia đình có nhu cầu nghỉ dưỡng vào dịp Tết Ất Tỵ vừa qua, chị đã lên mạng tìm kiếm thông tin. Vì đã nhiều lần đặt phòng qua các trang fanpage (trang cá nhân) của các khu nghỉ dưỡng thành công, nên chị T. khá tin tưởng vào các trang fanpage.

Hay có thể kể đến trường hợp anh N.H ở Hà Nam, vào tháng 12 năm 2024,  anh N.H bị một đối tượng trên mạng sao chép nhiều hình ảnh cá nhân từ trang Facebook và Zalo của mình. Đối tượng sử dụng công nghệ Deepfake AI để ghép khuôn mặt anh vào các clip nhạy cảm, sau đó đe dọa gửi cho bạn bè, người quen của anh và yêu cầu anh chuyển 150 triệu đồng để tránh việc phát tán những hình ảnh giả mạo này.

Thượng tá Nguyễn Trường Diệu, Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết, giai đoạn hiện nay hoạt động của tội phạm công nghệ cao không còn bị giới hạn trong một phạm vi địa lý nhất định mà có tính lưu động, liên tỉnh, xuyên quốc gia, tác động lớn đến tình hình ANTT. Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và đánh bạc, tổ chức đánh bạc là các hình thức phạm tội thường gặp trên không gian mạng. Đây là vấn đề nhức nhối của các tỉnh, thành phố khác trên cả nước.

Theo báo cáo của Hiệp hội Blockchain Việt Nam, từ năm 2022 đến 2023, các vụ lừa đảo lợi dụng công nghệ AI, đặc biệt là Deepfake, đã tăng tới 3.050%. Các đối tượng sử dụng công nghệ này để giả mạo giọng nói và hình ảnh, tạo ra các video, hình ảnh nhạy cảm nhằm lừa đảo, tống tiền và thao túng hành vi của nạn nhân.

Phải chăng công nghệ phát triển quá nhanh so với hệ thống pháp lý?

Sự phát triển vượt bậc của công nghệ, đặc biệt là các ứng dụng AI và deepfake đã vượt xa khả năng kiểm soát của hệ thống pháp lý hiện tại. Việc tạo ra các hình ảnh, video giả mạo trở nên dễ dàng và khó bị phát hiện, tạo điều kiện thuận lợi cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Nhiều nền tảng mạng xã hội vẫn còn tồn tại lỗ hổng trong việc bảo mật thông tin cá nhân của người dùng. Các chính sách bảo vệ quyền riêng tư chưa đủ chặt chẽ, dễ bị tội phạm mạng khai thác.

Mặc dù Việt Nam đã có các quy định pháp luật xử lý các hành vi xâm phạm quyền riêng tư trên không gian mạng, nhưng việc thực thi còn gặp nhiều khó khăn. Tính ẩn danh của mạng xã hội và sự tinh vi của tội phạm công nghệ cao khiến việc điều tra, xử lý các vụ việc này trở nên phức tạp.

Bộ Công an khuyến cáo người dân nên làm gì để tự bảo vệ mình?

Trước tình hình phạm tội trên không gian mạng ngày càng tinh vi và phức tạp, Bộ Công an đã đưa ra nhiều khuyến cáo nhằm giúp người dân nâng cao ý thức cảnh giác và tự bảo vệ mình:

Tuân thủ quy tắc "6 KHÔNG":

1. KHÔNG cung cấp thông tin cá nhân, địa chỉ, số điện thoại, số tài khoản ngân hàng cho người lạ.

2. KHÔNG kết bạn hoặc trò chuyện với người lạ trên mạng, đặc biệt là những tài khoản có hình ảnh hấp dẫn.

3. KHÔNG truy cập vào các liên kết, website, ứng dụng hoặc mở tệp đính kèm từ nguồn không xác định.

4. KHÔNG tin tưởng các cuộc gọi tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước yêu cầu cung cấp thông tin hoặc đóng tiền.

5. KHÔNG chuyển tiền hoặc đặt cọc cho người lạ trong bất kỳ trường hợp nào.

6. KHÔNG bị lôi kéo bởi những lời mời chào lợi nhuận cao, quà tặng giá trị từ người không quen biết.

Người phụ nữ mất hàng tỷ đồng chỉ vì muốn đi du lịch

GĐXH - Các hình thức lừa đảo phổ biến diễn ra trên không gian mạng Việt Nam chủ yếu nhắm vào các nhóm đối tượng người cao tuổi, trẻ em, sinh viên, công nhân,...

Cô gái bị bỏng mặt do nổ bóng bay gây sốc mạng xã hội

GĐXH - Mạng xã hội chia sẻ video ghi lại khoảnh khắc cô gái bị bỏng nặng do trái bóng bay phát nổ khi chạm vào nến bánh sinh nhật. Vụ tai nạn xảy ra đã gây sốc cộng đồng mạng.

Hiệu trưởng trường THPT Mạc Đĩnh Chi viết thư ngỏ nhận về 'bão like' từ cộng đồng mạng

GĐXH - Sau thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 14/2 vừa qua, thầy Nguyễn Minh Quý (hiệu trưởng trường THPT Mạc Đĩnh Chi) đã viết thư ngỏ để động viên học sinh và gửi lời chia sẻ chân thành đến đồng giáo viên.