Cây bưởi 340 quả

Về đến trung tâm thị trấn Tân Lạc (Hòa Bình), tôi dễ dàng nhận được sự chỉ dẫn nhiệt tình đến nhà ông Trần Văn Hùng, bởi ông nổi tiếng với vườn cây quả sum suê. Căn nhà nhỏ của vợ chồng ông Hùng được bao bọc bởi một màu xanh mướt của cây cối và mùi hương của hoa trái.

 

Ông Trần Văn Hùng bên một gốc bưởi trĩu quả. Ảnh: LP

 

Theo ông Hùng: bí quyết để cho ra đời những cây bưởi sai trĩu quả rất đơn giản - Đó là phải“tâm huyết” với cây. Có một lòng một dạ với cây bưởi thì chúng mới không phụ lòng người trồng. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào trong trồng trọt cũng là yếu tố quan trọng tạo nên danh tiếng cho những quả bưởi nhà ông hôm nay. Bên cạnh giống bưởi sai quả đang trồng, ông Hùng cũng đang phát triển giống bưởi mới có thể cho năng suất 8-12 kg/1 quả và giống thanh long đỏ ruột của Thái Lan.

Sinh năm 1935, suốt thời trai trẻ ông gắn liền với cây súng bảo vệ đất nước. Đến năm 1974, sau khi bị thương ông rời quân đội chuyển về làm lái xe cho Tỉnh ủy rồi về Huyện ủy, đến năm 1985 thì ông Hùng nghỉ hưu.

Những năm 1990 - 1991, ông Hùng là một trong những người tiên phong của xã Thanh Hối hưởng ứng chương trình phủ xanh đất trống, đồi trọc. Gần 12ha đồi hoang được ông kiên trì khai phá. Tuy nhiên, cuộc sống của hai vợ chồng với đồng lương ít ỏi khiến ông quyết định bắt tay vào làm kinh tế để thay đổi cuộc sống.

 

Với mảnh vườn chỉ rộng chưa đầy 1ha, ông trồng vào đó mía tím, mơ, mai, mận, vải...  kết hợp nuôi lợn, gà để mở rộng nguồn thu, tránh lãng phí. 24 năm gắn với nghiệp làm vườn, ông cay đắng nhớ lại vụ gừng trâu thất bại năm 1993. Trầy trật tích cóp, thậm chí phải đi vay mượn ngân hàng, ông có được 28 triệu đồng trong tay dốc hết vào cây gừng trâu, để rồi cuối vụ chất đống dưới chân đồi sau nhà, không thu được một đồng vốn.

Không cam chịu thất bại, ông lại đứng dậy bắt tay vào trồng những giống cây khác. Năm 1994, ông được lãnh đạo tỉnh tạo điều kiện cho tham gia làm hội viên Câu lạc bộ làm vườn Trung ương. Tham quan học hỏi nhiều nơi đã giúp ông rút ra được kinh nghiệm quý báu để tìm ra giống cây trồng thích hợp. Là người nhạy bén trong thay đổi cơ cấu cây trồng, ông không ngừng thử nghiệm để tìm ra giống cây trồng cho hiệu quả cao nhất, có thể cạnh tranh trên thị trường. Trong vườn nhà ông hiện nay trồng rất nhiều loại cây khác nhau như thanh long đỏ ruột của Thái Lan, thanh long trắng ruột, hồng không hạt, xoài, vú sữa, hồng xiêm, vải, bưởi, ngô...

Từ ngày làm vườn,  ông chịu khó đi nhiều nơi như Phú Thọ, Hà Nội... thậm chí sang cả Thái Lan để học hỏi mô hình hoạt động của các nơi sản xuất. Thế mạnh của vườn nhà ông là cây bưởi. Mỗi cây giống ông đem bán 35.000 đồng/1 cành, khách muốn mua số lượng nhiều hơn, ông đều có hợp đồng rõ ràng.

Những cây bưởi trong nhà ông  Hùng giờ đã đơm hoa và bắt đầu kết trái. Một màu xanh mướt làm mát dịu cái nắng oi ả của ngày hè, những cây bưởi như oằn mình bởi gánh trên thân mình hàng trăm quả. Chiêm ngưỡng vườn bưởi nhà ông, không ai không xuýt xoa.

Bưởi nhà ông Hùng chẳng kém gì bưởi Diễn (Hà Nội), bưởi Đoan Hùng (Phú Thọ) hay bưởi Năm Roi của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Những trái bưởi to tròn, vàng ươm, tép bưởi căng mọng, múi đỏ tươi như gấc, vị ngọt mát. Nếu bưởi Diễn sau khi ăn xong hơi có vị hăng nơi cổ họng thì bưởi nhà ông để lại vị thanh, lành.

Cách đây 7 năm, trong chuyến về thăm quê ở thôn Chẹ (Khánh Thượng, Ba Vì, Hà Nội) ông may mắn tìm ra giống bưởi này. Nơi đây trước kia có đồn điền của Pháp. Sau giải phóng, Lâm trường Ba Vì về tiếp quản, khi ấy có rất nhiều cây như cau, cam, quýt, bưởi... nhưng bị phá bỏ  rất nhiều chỉ còn lại hai cây bưởi.

 

Ông ăn thấy ngon nên chiết đem về trồng thử. Giờ có hỏi ông đó là giống bưởi gì, ông cũng lắc đầu cười trừ: “Tôi cũng không biết phải gọi là bưởi gì nữa, dân trong vùng cứ gọi nôm na tên tôi vào đó thành bưởi ông Hùng”. Vườn rộng hơn 1ha, nhà chỉ có hai ông bà nên ông rút xuống còn 7.000m² để tiện  bề chăm sóc cho tốt hơn.

 

Hiện nay trong vườn nhà ông có 110 cây bưởi, trong đó hơn chục cây 7 năm tuổi, gần 60 cây 5 năm, còn lại là các cây 3 -  4 năm tuổi.  “Lứa cây non nhất đang bói quả và bắt đầu từ năm sau sẽ cho hiệu quả kinh tế không kém gì các lứa trước” -  ông Hùng hào hứng chia sẻ -  “Kỷ lục trong vườn nhà tôi là cây bưởi cho ra 340 quả, mà mới chỉ được 7 tuổi. Trong vườn có hơn chục cây cùng tuổi đời, nhưng cây đó sai nhất.

 

Ông Bùi Ngọc Đảm (trái) và ông Hùng bên cây bưởi 340 quả.

 

“Tháng 2 vừa rồi tôi có đến thăm nhà ông Hùng, và cũng tham gia đếm cây bưởi có 340 quả. Ông Hùng là một người làm vườn giỏi và tận tâm với cây trồng. Mô hình trồng bưởi của nhà ông Hùng, hiện đang được tỉnh Hòa Bình quan tâm và nhân rộng trên địa bàn toàn tỉnh”. Ông Bùi Ngọc Đảm (Phó chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình)

Tết Nguyên đán vừa rồi có lãnh đạo của UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp tới nhà thăm hỏi, thấy cây bưởi sai quả quá mọi người cùng đếm thử, không ngờ nó cũng được đến 340 quả. Các cây còn lại trong vườn nhà tôi cũng sàn sàn được 200 quả/1 cây. Cái giống bưởi này càng già lại càng đượm ngon, những cây cho quả nhiều nhất đều là những cây già tuổi. Hôm đó, khi ra về, mọi người còn mua của tôi gần 200 quả chứ có ít đâu...”.

Dẫn tôi ra thăm vườn, trầm ngâm bên gốc bưởi kỷ lục, ông Hùng buồn buồn: Trận mưa chì vừa rồi đã ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình phát triển của cây bưởi, may ra thì cũng chỉ được gần 300 quả thôi”. Ngay sau đấy, ông lại tỏ vẻ lạc quan: “Tôi sẽ cố gắng chăm sóc chúng cẩn thận để năm nay bưởi sẽ sai quả hơn năm trước”.

Theo ông Hùng, bí quyết để cho ra đời những cây bưởi sai trĩu quả rất đơn giản, đó là “tâm huyết” với cây bưởi. Có một lòng một dạ với cây bưởi thì chúng mới không phụ lòng người trồng, việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào trong trồng trọt cũng là yếu tố quan trọng tạo nên danh tiếng cho những quả bưởi nhà ông hôm nay.

 

Bà Viêng (vợ ông Hùng) trầm ngâm bên những cành bưởi mới chiết.

 

Ngày nào cũng vậy, dù có  bận rộn đến đâu ông cũng đều dành thời gian để xem dự báo thời tiết của ngày hôm sau, từ đó có cách chăm sóc cây cho đúng hướng. Cũng có lần thời tiết dự báo sai, báo trời nắng, ông cứ để hoa nở tự do nhưng trời mưa đã làm hỏng rất nhiều hoa. Mỗi ngày ông đều dậy từ 5h sáng, đi một vòng quanh vườn, đến từng gốc bưởi xem có vấn đề gì xảy ra không để kịp thời chăm sóc.

Bên cạnh đó, mỗi cây bưởi ông lại có quy trình chăm sóc khác nhau, cây mới trồng được chăm sóc riêng, cây trồng 5 năm lại chăm khác với cây trồng 7 năm. Đất của vườn nhà ông là đất sỏi mắt cua, ngày nắng hay ngày mưa đều bị ảnh hưởng rất nhiều. để đất cho dinh dưỡng cao, dưới mỗi gốc bưởi ông lại đem đất thịt đắp lên trên.

Sau nhiều thất bại, ông cũng tìm ra những bí quyết riêng để bảo quản: Quả bưởi thường dồn nước ở dưới, sau nửa tháng phải lật quả lại để bưởi không bị khô và luôn mọng nước ở hai đầu. Để tránh cho bưởi không bị thối, giữa mỗi lớp bưởi, ông luôn để khô ráo và thoáng khí. Những trái bưởi khi bảo quản phải để ở nhiệt độ mát, vì vậy ông đã xây dựng một nhà bảo quản bưởi, xung quanh trồng những cây dây leo để nhiệt độ trong nhà luôn mát.

Tiếng lành đồn xa, vườn bưởi nhà ông trở thành mô hình thu hút nhiều cá nhân, đoàn thể đến học hỏi...