Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên trở thành nội dung quen thuộc trong các trường học

Lứa tuổi "ẩm ương" cần được quan tâm

Theo các chuyên gia y tế, lứa tuổi vị thành niên chứng kiến sự thay đổi rất nhiều về tâm sinh lý. Đây cũng là điểm khởi đầu để trẻ hình thành kỹ năng sống, chuẩn bị cho giai đoạn trưởng thành sau này. Việc tuyên truyền sức khỏe sinh sản (SKSS) cho trẻ vị thành niên đang đặt ra những yêu cầu cấp bách trong điều kiện trẻ chịu tác động từ nhiều yếu tố xung quanh. Nhất là trong bối cảnh thời đại công nghệ thông tin, mạng xã hội phát triển mạnh mẽ như hiện nay.

Thời gian qua, ngành Dân số đã triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, phổ biến kiến thức SKSS; tuy nhiên, tình trạng yêu sớm, quan hệ tình dục, cá biệt là mang thai ngoài ý muốn vẫn còn xảy ra. Lứa tuổi vị thành niên cũng dễ bị lôi cuốn bởi các chất kích thích, chất gây nghiện như: rượu, thuốc lá, ma túy. Do những thay đổi trên mà vị thành niên dễ bị dụ dỗ, mua chuộc, lường gạt, xâm hại và dễ bắt chước.

Đối với trẻ gái vị thành niên, việc quan hệ tình dục không an toàn, hậu quả mang thai sớm ngoài ý muốn dẫn đến dễ bị sẩy thai, đẻ non, nhiễm độc thai, làm tăng nguy cơ tử vong mẹ. Do khung chậu phát triển chưa đầy đủ nên khi sinh dễ phải can thiệp bằng thủ thuật hoặc phẫu thuật. Nhiều trẻ khi mang thai đã tự đến các cơ sở y tế tư nhân để phá thai. Việc phá thai không an toàn có thể đưa đến các tai biến: choáng, chảy máu, nhiễm trùng, thủng tử cung, vô sinh… Nguyên nhân chính dẫn đến vấn đề trên là do các em chưa được trang bị đầy đủ những kiến thức căn bản để bảo vệ mình và có cách ứng xử phù hợp với lứa tuổi.

Công tác chăm sóc SKSS vị thành niên, thanh niên và xâm hại tình dục là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của các thế hệ. Tại nhiều địa phương, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống xâm hại tình dục… đối với học sinh được chú trọng, đa dạng hóa những hình thức, mô hình hay và mới lạ để phát huy tác dụng hiệu quả công tác truyền thông về sức khỏe sinh sản dành cho đối tượng học sinh.

Học sinh, lứa tuổi vị thành niên cần được quan tâm, trang bị kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản. Ảnh minh họa: T.Phú

Khi trường học dạy cả những điều "tế nhị"

Trong những năm qua, Lạng Sơn được biết đến như một điểm sáng về công tác giáo dục SKSS vị thành niên, thanh niên tại các địa phương, trong đó những nội dung truyền thông được đưa vào các trường học. Hằng năm, Chi cục DS/KHHGĐ tỉnh Lạng Sơn truyền thông trực tiếp tại các trường học trên địa bàn về SKSS giới tính. Tiêu biểu, từ đầu năm 2020 đến nay, đơn vị đã tổ chức 15 buổi truyền thông trực tiếp, tọa đàm về giới tính, chăm sóc SKSS, tác hại của việc mang thai ở lứa tuổi vị thành niên cho hơn 5.500 học sinh tại 15 trường THPT trên địa bàn.

Từ đầu năm đến nay, phòng dân số trực thuộc trung tâm y tế 11 huyện, thành phố tại Lạng Sơn đã phối hợp tổ chức được hơn 100 buổi truyền thông theo hình thức tọa đàm, nói chuyện chuyên đề về SKSS, giới tính tại các trường THCS, THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên trên địa bàn, thu hút gần 20.000 học sinh tham dự. Nhiều trường THCS, THPT, hoặc các trường bán trú tổ chức tọa đàm, tuyên truyền kiến thức về SKSS, giới tính đến học sinh ít nhất 2 cuộc/năm học.

Theo ông Hoàng Văn Nguyện, Trưởng Phòng Truyền thông - Giáo dục (Chi cục DS/KHHGĐ Lạng Sơn), việc tổ chức các buổi tuyên truyền cũng có sự đổi mới như: chia ra 2 nhóm nam, nữ riêng biệt để tuyên truyền, kết hợp với những câu hỏi vui của báo cáo viên để các em không còn tâm lý e dè và xấu hổ khi lắng nghe cũng như trao đổi về các vấn đề có liên quan đến SKSS vị thành niên. Qua đó, đã cung cấp những kiến thức bổ ích cho các em học sinh.

Tại Hà Giang, Chi cục DS/KHHGĐ tỉnh Hà Giang thời gian qua cũng đã tổ chức và xây dựng chương trình tuyên truyền về SKSS vị thành niên tại các trường học trên địa bàn. Đối tượng hướng đến chủ yếu là học sinh cấp II, III. Qua các buổi tuyên truyền, nhằm giúp nâng cao kiến thức, thái độ và kỹ năng thực hành của vị thành niên, thanh niên về chăm sóc SKSS.

Với thời lượng 60 phút, các tuyên truyền viên đã nghiên cứu và chọn lọc nội dung nhằm phù hợp với độ tuổi để truyền tải cho các em những nội dung cụ thể như: Độ tuổi vị thành niên, những thay đổi về thể chất, tâm lý, sinh lý, tình cảm; tình bạn và tình yêu ở tuổi vị thành niên; tình yêu lành mạnh, tình dục an toàn; hậu quả của có thai, phá thai ở vị thành niên. Một số bệnh lây nhiễm qua đường tình dục..., kết hợp với những trò chơi và câu hỏi dí dỏm của tuyên truyền viên. Qua đó, đã tạo nên sự hứng thú và những kiến thức hết sức bổ ích cho các em.

Thanh Hằng