Chăm sóc "vùng kín" cho trẻ trai (1): Kiến thức bà mẹ nào cũng cần biết

Các bác sĩ khuyến cáo: Không phải tất cả trường hợp trẻ trai bị hẹp bao quy đầu đều can thiệp bằng tiểu phẫu. Ảnh minh họa

Con nằng nặc không cho mẹ chạm vào "của quý"

Vừa đón cậu con trai mới sinh từ viện về, chị Thu Huyền (27 tuổi, ở Hà Đông, Hà Nội) đã nhận ngay chỉ thị của bà chị chồng: “Kiểm tra xem có “đầy đủ” không, rồi lột dần bao quy đầu cho con đi nhá, để như thằng anh họ nó thì khổ”. Chưa hiểu “mô tê” gì, chị Huyền nhắc ngay chồng “rà soát hàng họ” của con trai đầu lòng, nhưng phần lột bao quy đầu cho con thì chị Huyền rất thắc mắc. Phần vì xót con, phần vì băn khoăn không biết thế liệu có sớm quá không?

Việc chị Huyền được nhắc không phải là không có lý. Con trai bà chị chồng năm nay 5 tuổi vừa được phát hiện là có vấn đề về bao quy đầu. Bé thường đi tiểu lâu hơn bình thường, nhưng bà chị chồng chủ quan không để ý. Đã thế, bình thường, cháu đòi tắm rất nhanh và không để mẹ chạm nhiều đến “của quý”. Bà chị chồng tò mò và tá hỏa phát hiện ra phần đầu “của quý” của con trai lúc đi tè phình to như quả trứng chim cút, lúc tè xong thì xẹp dần. Hóa ra, bác sĩ nam khoa chẩn đoán cháu bị chít hẹp bao quy đầu lâu ngày, lỗi do mẹ không để ý từ khi cháu còn bé. Đó là lý do vì sao vợ chồng chị Huyền được nhắc phải lột bao quy đầu cho con trai sớm chừng nào, hay chừng đó.

Giải thích về việc này, BS nam khoa Nguyễn Thế Lương, Phó Giám đốc Bệnh viện Thận Hà Nội, Giám đốc Trung tâm Nam khoa của bệnh viện giải thích: “Hình dung dễ hiểu là khi đi tiểu, lỗ tiểu của trẻ to, trong khi lỗ vòng bao quy đầu lại bé khiến nước tiểu không thoát được ra ngoài dễ dàng, dẫn tới nước ứ đọng trong bao quy đầu và làm cho đầu của quý bé bị phồng lên. Đó là lý do vì sao trẻ đi tiểu mất rất nhiều thời gian và rất hay dính vào quần”.

Không can thiệp quá sớm

Theo các bác sĩ nam khoa, không nhất thiết bé trai nào khi sinh ra cũng nên được cắt bao quy đầu thường quy bởi ở Việt Nam không có thói quen đó. Hơn nữa, khi trẻ mới sinh ra, nếu cắt bao quy đầu, nguy cơ nhiễm trùng luôn hiện hữu và cơ thể trẻ còn yếu ớt nên sẽ nguy hiểm. “Không nên lộn bao quy đầu sớm cho trẻ ngay khi trẻ mới sinh ra. Thay vào đó, cha mẹ chủ yếu nên làm vệ sinh cho con, đến khi con 3 tuổi thì tập dần việc lộn bao quy đầu cho con”, BS Nguyễn Thế Lương khuyến cáo.

Bao quy đầu là một bao da bao bọc phần đầu của bộ phận sinh dục nam. Bao da này bao bọc phần lớn quy đầu từ lúc sinh ra và có thể bong tách dần cùng với sự lớn lên của đứa bé (thông thường từ 3 - 4 tuổi trở lên thì rất dễ tách). Đến tuổi dậy thì, bao da này tự lộn ra một cách tự nhiên do phần “lõi” phát triển to và dài ra nhanh hơn phần vỏ (bao quy đầu), từ đó bao quy đầu luôn lộn ra và không còn bao bọc quy đầu nữa. Tình trạng lộn ra như thế này sẽ kéo dài đến hết đời. Những trường hợp không thể lộn được bao này ra gọi là hẹp bao quy đầu.

Theo BS Nguyễn Thế Lương, bao quy đầu có nhiệm vụ bảo vệ quy đầu. Khi sinh ra, hầu như 100% trẻ em có tình trạng bao quy đầu dính chặt vào quy đầu, chỉ hở phần vòng bao để nước tiểu từ lỗ sáo (lỗ đái) đi ra. Sự dính chặt này khiến các bậc phụ huynh không thể lộn bao quy đầu cho trẻ được. Đây gọi là hiện tượng dính (hẹp) bao quy đầu sinh lý, không cần phải can thiệp gì.

Khi trẻ có các biểu hiện như: Khi đi tiểu, bao quy đầu phồng to lên rồi khi đái xong bao này xẹp lại; vén da quy đầu của trẻ thấy vòng bao này nhỏ hẹp xơ dính, viêm tấy đỏ; trẻ thường xuyên có tình trạng viêm bao quy đầu (biểu hiện là trẻ hay sờ “chim” và “chim” sưng tấy); trẻ hay bị viêm tiết niệu tái đi tái lại…, cha mẹ hãy nghĩ đến hẹp bao quy đầu bệnh lý. Khi đó, các bác sĩ buộc phải thực hiện tiểu phẫu cắt, rạch bao quy đầu cho trẻ ở bất cứ thời điểm nào bởi nếu để lâu, hẹp bao quy đầu sẽ gây những ảnh hưởng nghiêm trọng như bít tắc nước tiểu, nước tiểu khó thoát, bị đọng lại ở bao da quy đầu, kèm theo những tế bào chết ở mặt trong của lớp da bao quy đầu không được rửa trôi thương xuyên, khiến “của quý” bé trai dễ bị viêm nhiễm. Về lâu dài, khi bé lớn lên, nó có thể gây sự cố về tình dục sau này như rách vòng bao, gia tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục như: HIV, giang mai, sùi mào gà...

BS Nguyễn Thế Lương cho hay: “Với trẻ khỏe mạnh dưới 3 tuổi, khi tắm cho trẻ, cha mẹ nên vén nhẹ bao quy đầu lên, nếu thấy lỗ vòng bao rộng để có thể quan sát thấy toàn bộ lỗ tiểu thì không phải lo trẻ bị hẹp bao quy đầu. Còn khi trẻ trên 3 tuổi, nếu vén nhẹ mà mới thấy lộ được mỗi phần lỗ tiểu thì lúc đó cha mẹ nên lo lắng về tình trạng hẹp bao quy đầu. Cần đưa trẻ tới bác sĩ nhi hoặc nam khoa để được khám, can thiệp sớm bằng tiểu phẫu”.

Các bác sĩ cũng cho rằng, không phải tất cả trường hợp hẹp bao quy đầu đều can thiệp bằng tiểu phẫu. Có những trường hợp khi trẻ hơn 3 tuổi mà bao quy đầu chưa lộn xuống, cha mẹ có thể được bác sĩ hướng dẫn lột bao quy đầu cho con tại nhà, tránh can thiệp sớm.

Quỳnh An/Báo Gia đình & Xã hội