Chất lượng dân số của các dân tộc thiểu số đã được nâng cao nhờ những chính sách này

Đời sống người dân được cải thiện

Việc tăng cường thực hiện chính sách Dân số - kế hoạch hóa gia đình tại khu vực có người dân tộc thiểu số, dân tộc đã góp phần giảm nguy cơ suy thoái về chất lượng giống nòi, nâng cao chất lượng dân số để góp phần thành công cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội ở địa phương, giữ vững ổn định chủ quyền dân tộc. Xuyên suốt những năm qua, cùng với những chính sách chung cho vùng DTTS và miền núi, Nhà nước còn ưu tiên hàng loạt các chính sách đặc thù, hỗ trợ, tạo điều kiện tối ưu để đồng bào các dân tộc rất ít người phát triển, kéo dần khoảng cách chênh lệch giữa các thành phần dân tộc.

Để tạo điều kiện tốt nhất cho các DTTS rất ít người phát triển, Nhà nước đã có hàng loạt chính sách đặc thù, quan trọng, tập trung vào hai lĩnh vực chính là hỗ trợ giáo dục (Quyết định số 2123/QĐ-TTg năm 2010 và Nghị định số 57/2017/NĐ-CP) và hỗ trợ phát triển kinh tế- xã hội (Quyết định số 1627/QĐ-TTg, năm 2011 và Quyết định số 2086/QĐ-TTg, năm 2016).

Trong đó đáng chú ý là Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 về công tác dân số trong tình hình mới được ban hành và cũng xác định mục tiêu: "Bảo vệ và phát triển dân số các dân tộc có dưới 10.000 người, đặc biệt là những dân tộc có rất ít người".

Nghị quyết số 21-NQ/TW khẳng định, công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh bảo đảm phát triển nhanh và bền vững.

Chính sách dân số phải bảo đảm cân bằng, hài hòa giữa quyền và nghĩa vụ của mọi người dân; giữa việc tuyên truyền vận động, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi với thực thi nghiêm kỷ cương pháp luật; giữa việc mở rộng, ứng dụng các kỹ thuật mới với việc nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân.

Dần thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng

Nghị quyết 21 cũng đề ra những mục tiêu cơ bản của công tác dân số đến năm 2030 đó là duy trì vững chắc mức sinh thay thế, giảm 50% chênh lệch mức sinh giữa nông thôn và thành thị, miền núi và đồng bằng, 50% số tỉnh đạt mức sinh thay thế. Mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đều được tiếp cận thuận tiện với các biện pháp tránh thai hiện đại. Giảm 2/3 số vị thành niên và thanh niên có thai ngoài ý muốn. Bảo vệ và phát triển dân số các dân tộc có dưới 10.000 người, đặc biệt là những dân tộc có rất ít người. Tỷ số giới tính khi sinh dưới 109 bé trai/100 bé gái. Tuổi thọ bình quân đạt 75 tuổi, trong đó, thời gian sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm. Chiều cao người Việt Nam 18 tuổi đối với nam đạt 168,5 cm, nữ đạt 157,5 cm. Chỉ số HDI nằm trong nhóm 4 nước hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Tỷ lệ dân số đô thị đạt trên 45%. Bố trí, sắp xếp dân cư hợp lý ở vùng biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn. Bảo đảm người di cư được tiếp cận đầy đủ và công bằng các dịch vụ xã hội cơ bản. 100% dân số được đăng ký, quản lý trong hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư thống nhất trên quy mô toàn quốc…

Để làm được điều này, giải pháp trước mắt được đưa ra là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, thống nhất nhận thức của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân về tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách từ tập trung vào KHHGĐ sang giải quyết toàn diện các vấn đề quy mô, cơ cấu, chất lượng, phân bố dân số, trong mối quan hệ với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng. Đưa công tác dân số thành một nội dung trọng tâm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền.

Cùng với đó, đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục, tiếp tục thực hiện cuộc vận động mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con, chú trọng nuôi dạy con tốt. Tập trung vận động sinh ít con hơn ở vùng, đối tượng có mức sinh cao; duy trì kết quả ở những nơi đã đạt mức sinh thay thế; sinh đủ 2 con ở những nơi có mức sinh thấp.

Có thể khẳng định, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dân số cũng như trong tất cả lĩnh vực đời sống xã hội đối với các DTTS ít người. Kinh tế vùng dân tộc và miền núi có bước phát triển đáng kể, kết cấu hạ tầng vùng dân tộc và miền núi đã được cải thiện rõ rệt, góp phần đắc lực phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống của đồng bào các dân tộc. Công tác xóa đói giảm nghèo đạt được kết quả to lớn. Việc khám chữa bệnh cho người nghèo vùng sâu, vùng xa, vùng DTTS ngày càng được quan tâm với nhiều chính sách ưu tiên. Điều này đã giúp tình hình chính trị, trật tự xã hội ở vùng DTTS và miền núi cơ bản ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững.