Chỉ người thân mang thai hộ: Chặn nguy cơ thương mại hóa đẻ thuê
Bộ Y tế vừa có đề xuất Ban soạn thảo dự án Luật Hôn nhân - Gia đình sửa đổi (dự kiến trình QH trong kỳ họp tới đây) chỉ cho phép người thân mới được mang thai hộ. Đề xuất nhân văn trên mở ra cho các cặp vợ chồng hiếm muộn, vô sinh cơ hội có con, nhưng cánh cửa này dường như vẫn còn quá hẹp.
Nhờ người thân mang thai hộ không hề dễ
Trước thông tin này, nhiều phụ nữ đang có nhu cầu tìm người mang thai hộ bày tỏ lo ngại. Chị Thu Thủy (Bắc Ninh) nói: Vợ chồng tôi đã từng nhờ tới người thân nhưng không hề dễ dàng. Mình không có chị em gái nên đã nói anh trai, chị dâu giúp đỡ. Anh chị đã sinh hai con, hơn nữa người anh thương em gái nên đồng ý cho vợ mang thai hộ. Nhưng chị dâu sau khi hỏi ý kiến gia đình, bạn bè đã ngần ngại và tìm cớ từ chối.
Lý do là chị đang phấn đấu thăng chức, nếu có thai sẽ bị quy là sinh con thứ ba, ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp. Tìm đến mấy đứa em họ hàng xa ở quê thì ai cũng lắc đầu, vì với họ chuyện đó quá hoang đường.
Rất hiếm có người thân đồng ý mang thai hộ - đó là nhận định của nhiều phụ nữ hiếm muộn. Chị Thủy Tiên (Hải Phòng) đã nhờ được chị gái mang thai hộ, nhưng chồng chị, mẹ chồng chị lại phản đối kịch liệt.
Anh Huy Hùng (Hà Nội) phản đối việc nhờ người nhà mang thai hộ, với lý do: “Vì sao VN không học tập các nước thành lập dịch vụ mang thai hộ có quản lý chặt chẽ. Chúng ta có ngân hàng tinh trùng ai có nhu cầu đều có thể mua, vậy vì sao lại không có ngân hàng người mang thai hộ? Bộ Y tế đưa ra chủ trương chỉ người thân mới được mang thai hộ thì xem ra những cặp vợ chồng vô sinh cũng chẳng có thêm hy vọng gì”.
Tuy nhiên cũng có nhiều ý kiến đồng tình với chủ trương này. Chị Thúy Nga (Hải Dương) cho rằng: “Khi việc mang thai hộ được pháp luật cho phép, cho dù chỉ giới hạn trong những người thân, đã mở ra một lối thoát cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Vợ chồng có thể đàng hoàng đưa người mang thai hộ đến bệnh viện mà không cần phải lén lút. Người đồng ý mang thai hộ cho mình cũng thật tâm giúp đỡ mà không toan tính điều gì...”.
Người thân mang thai hộ để tránh trục lợi
Mang thai hộ là thành tựu của y học, nhiều nước trên thế giới đã thực hiện. Mang thai hộ là nhân văn vì sẽ giúp cho nhiều phụ nữ có dị tật bẩm sinh không có tử cung, bị ung thư, cắt bỏ tử cung, vô sinh... có thể có con.
Mới đây, trong dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Hôn nhân - Gia đình, dự kiến sẽ được đưa ra Quốc hội thảo luận trong tháng 5 và đầu năm 2015 sẽ có hiệu lực, Bộ Y tế đưa ra đề xuất chỉ người thân mới được mang thai hộ.
Theo TS Nguyễn Huy Quang - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) - nếu luật pháp cho phép mang thai hộ thì buộc phải có các quy định để dịch vụ này không bị thương mại hóa. Đã là mang thai hộ thì chỉ có người thân trong gia đình mới tránh được sự trục lợi lẫn nhau. Nếu không phải họ hàng ruột thịt thì không ai tự dưng đi mang thai hộ cho người khác trong khi không được quyền lợi gì.
Khi người trong nhà đã quyết định mang thai hộ thì đều phải trên tinh thần tự nguyện, thống nhất. Vợ mang thai hộ thì chồng phải đồng ý. Việc cho phép người nhà mang thai hộ vừa hợp tình vừa hợp lý, bởi những người thân có tình cảm gắn bó dễ cảm thông, chia sẻ với nhau. Khi đó việc mang thai hộ mang ý nghĩa nhân văn, nhân đạo chứ không có tính chất thương mại.
Trước vấn đề nhiều cặp vợ chồng vô sinh ngần ngại hoặc khó thuyết phục người thân mang thai hộ, ông Quang cho rằng, thực tế điều này có tồn tại, nhưng những phức tạp, rắc rối đó thường chỉ do vấn đề tâm lý, chỉ cần những người này tự cởi bỏ vướng mắc trong tư tưởng là ổn.
Giải đáp thắc mắc về việc đứa bé sinh ra do mang thai hộ sẽ là con ai, ông Quang khẳng định: Về mặt pháp lý quan hệ bố mẹ - con cái là theo gene di truyền. Có thể là anh chị em hay bố mẹ mang thai hộ, nhưng khi đứa con ra đời thì đứa bé phải được xác định là con của người nhờ mang thai hộ.
Vấn đề nhờ người thân mang thai hộ dù luật pháp cho phép nhưng chắc chắn những rào cản về tâm lý, quan niệm xã hội vẫn rất nặng nề. Trên thực tế, nhu cầu mang thai hộ là có thật và khá phổ biến, ngày càng có nhiều cặp vợ chồng ra nước ngoài để thực hiện trái phép việc mang thai hộ.
|
Mang thai hộ là lấy noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng để làm thụ tinh trong ống nghiệm. Khi noãn và tinh trùng gặp nhau tạo thành phôi sẽ chuyển phôi vào dạ con của người phụ nữ khác. Khi đó, tử cung của người mang thai hộ sẽ nuôi dưỡng thai nhi. Đứa bé được sinh ra sẽ mang gene di truyền của người phụ nữ có trứng chứ không phải của người mang thai hộ.
Theo dự thảo luật mới chỉ cho phép mang thai hộ giữa người trong gia đình và được chính quyền địa phương xác nhận người mang thai hộ và người nhờ mang thai hộ có quan hệ họ hàng trong vòng ba đời và mỗi người chỉ được mang thai hộ một lần. Việc xem xét cho phép mang thai hộ hay không sẽ do một hội đồng độc lập đánh giá, dựa trên các hồ sơ về tình trạng bệnh lý không thể mang thai tự nhiên của người nhờ, quan hệ họ hàng giữa người nhờ và người mang thai hộ có xác nhận của chính quyền, điều kiện sức khỏe của người mang thai hộ... |
|
TS Trịnh Hòa Bình - Giám đốc Trung tâm Điều tra dư luận xã hội (Viện Xã hội học): Không phải cứ người thân là sẽ gạch bỏ khỏi phức tạp...
Về đề xuất cho phép mang thai hộ bổ sung tại Luật Hôn nhân - Gia đình, tôi cho rằng người làm luật cần tính toán kỹ về việc hạn chế đối tượng mang thai hộ, nếu không sẽ dẫn đến nhiều phức tạp, những tranh chấp nảy sinh sau khi ký hợp đồng, về dân sự, lợi ích, xung đột tình cảm, ý chí...
Thông điệp của người làm luật khi gói gọn theo phạm vi người thân mang thai hộ, theo tôi có lẽ là ở khía cạnh gợi ý tình cảm người thân, thân tộc của người Việt theo cách dễ xử lý hơn, tức là họ xuất phát từ cách nhìn có tính khá truyền thống, có tính gói gọn mức độ đơn giản nhất có thể. Tuy nhiên, không phải người thân thì sẽ tốt hơn là người không thân. Trong xã hội hiện đại lại càng không thể tính toán đơn giản như thế. Không phải cứ người thân là sẽ gạch bỏ khỏi phức tạp nảy sinh của quá trình cho mang thai hộ. Chính vì thế, tôi cho rằng người làm luật cần tính toán thật kỹ lưỡng, đầy đủ các khía cạnh logic có thể có của sự việc, chứ không nên làm theo kiểu lược bớt đối tượng đi như hiện nay mà không thấy được hết mọi phức tạp nảy sinh khi điều khoản được thực thi. D.H (ghi) |
Lao động
Người phụ nữ phát hiện ung thư vú từ dấu hiệu ít ai ngờ tới
Dân số và phát triển - 9 giờ trướcGĐXH - Chỉ nghĩ là thoái hóa khớp do tuổi tác, người phụ nữ đi khám phát hiện mắc bệnh cơ hiếm do rối loạn miễn dịch, nguyên nhân bắt nguồn từ ung thư vú tiềm ẩn.
Nắng nóng, mẹ bầu cần làm gì để bảo vệ sức khỏe thai kỳ?
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Thời tiết nắng nóng kéo dài khiến mẹ bầu dễ mệt mỏi, mất nước và đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe. Việc chăm sóc đúng cách trong giai đoạn này không chỉ giúp thai phụ dễ chịu hơn mà còn bảo vệ sự phát triển an toàn của thai nhi.
Thai phụ chóng mặt tưởng ốm nghén, đi khám phát hiện bị cường giáp
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Chóng mặt, mệt mỏi kéo dài tưởng là dấu hiệu ốm nghén thông thường, một thai phụ 29 tuổi tại Hà Nội bất ngờ phát hiện bị cường giáp.
4 cách ngăn ngừa và cải thiện mùi 'vùng kín' tại nhà an toàn, hiệu quả
Dân số và phát triển - 3 ngày trước'Vùng kín' có mùi là một vấn đề tế nhị khiến nhiều phụ nữ cảm thấy thiếu tự tin. Đây là tình trạng tương đối phổ biến và chị em có thể cải thiện được bằng những thói quen chăm sóc đơn giản ngay tại nhà.
Hải Phòng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Để hoàn thành chỉ tiêu khám cho 20% NCT trên địa bàn trước ngày 1/7, ngành Y tế TP Hải Phòng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận tiện, kịp thời và hiệu quả.
Lạc nội mạc tử cung có thể gây biến chứng gì?
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcLạc nội mạc tử cung là triệu chứng thường xuất hiện ở những phụ nữ đang trong giai đoạn có khả năng sinh sản cao và chưa mãn kinh.
Bé 7 tuổi suýt mất bàn tay vì máy tự chế, hồi chuông cảnh báo trong nhiều gia đình
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Trong lúc người lớn không để ý, trẻ đã tự khởi động máy và bị cuốn bàn tay trái vào hệ thống trục quay. Trong cơn hoảng loạn, trẻ vẫn cố gắng tự tắt máy trước khi được phát hiện.
Tưởng mất cơ hội làm mẹ, người phụ nữ 35 tuổi có con sau 9 năm vô sinh
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Sau gần một thập kỷ vô sinh do u tuyến yên gây rối loạn nội tiết, chị Minh đã mang thai và sinh con thành công nhờ điều kết hợp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Tưởng mất cơ hội làm mẹ, người phụ nữ U50 bất ngờ mang thai sau 18 năm vô sinh
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Sau 18 năm vô sinh với 11 lần chuyển phôi thất bại và dự trữ buồng trứng gần như cạn kiệt, người phụ nữ 46 tuổi lần đầu được làm mẹ trong niềm hạnh phúc vỡ òa.
Chính thức: Hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcChính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng từ năm 2027.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.