Chi tiền tỷ “cứu vớt” niềm tin

Đề án gần 78 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ giúp người dân chủ động giám sát về thủ tục hành chính. Ảnh: Chí Cường

 

“Hành là chính”, câu nói cửa miệng của người dân mỗi khi có việc phải “đụng” đến thủ tục hành chính nhà nước, đủ cho thấy vấn đề này đã gây bức xúc kéo dài. Ngay tại buổi hội thảo hôm 21/8 về đề án liên quan, Bộ Tư pháp cũng thừa nhận rằng, những tồn tại, hạn chế ấy đã làm giảm niềm tin của người dân với chính quyền…

 

Chuyện người dân gặp khó khi giao dịch hành chính được minh họa sinh động bằng những số liệu rất cụ thể tại hội thảo về Đề án “Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, kết quả giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) trên nền cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC” tại Bộ Tư pháp. Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Lê Hồng Sơn, 600.000 là số lượng giao dịch hành chính giữa người dân, tổ chức với các cơ quan quản lý nhà nước diễn ra mỗi ngày. Theo Cục Kiểm soát TTHC, có hơn 180.000 hồ sơ để quá hạn giải quyết. Và 1.692 là con số khiêm tốn về kiến nghị của công dân suốt từ đầu năm 2011 đến đầu năm 2013. Cuối cùng, 77,8 tỷ đồng là giá trị đề án đang được kỳ vọng sẽ thay đổi những thực trạng trên.

“Đề án sẽ được triển khai trong 3 năm, từ năm 2014 đến hết năm 2016 với nguồn vốn có thể từ ngân sách hoặc theo hình thức xã hội hóa. Hệ thống có thể tiết kiệm được khoảng 570 tỷ đồng chi phí giao dịch”. Ông Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Kiểm soát TTHC

Thứ trưởng Lê Hồng Sơn nhận xét: “Người dân và các tổ chức gần như chưa thể hiện được vai trò làm chủ của mình thông qua việc giám sát nghiệp vụ của các cơ quan hành chính nhà nước, khiến một bộ phận cán bộ, công chức vẫn tùy tiện, thiếu trách nhiệm”. Ông Lê Vệ Quốc - Phó trưởng phòng Kiểm soát TTHC khối khoa giáo - văn xã (Cục Kiểm soát TTHC) thì báo cáo: “1.692 phản ánh, kiến nghị về quy định hành chính là con số quá khiêm tốn, không phản ánh đúng thực tế bức xúc của người dân”. Vì theo ông Quốc, người dân không thể biết, không có cơ chế để biết TTHC của mình có được giải quyết không hay đang được xử lý ở giai đoạn nào, có vướng mắc không và bao giờ có kết quả chính thức, trường hợp giải quyết chậm thì phản ánh ở đâu, như thế nào?

Theo quy định, khi giao dịch hành chính, người dân và tổ chức đều nhận được giấy hẹn trả kết quả, nhưng thực tế có quá nhiều trường hợp đến đúng hẹn mà vẫn không nhận được kết quả, gây bức xúc cho người dân. “Vì thiếu thông tin nên việc xử lý các hiện tượng trên không được triệt để, làm giảm niềm tin của người dân, tổ chức vào cơ quan hành chính Nhà nước”, lãnh đạo Bộ Tư pháp nói.

 

Trong gần 1.700 kiến nghị mà ông Lê Vệ Quốc thông tin thì có tới gần 800 liên quan đến các bộ, ngành; ở cấp địa phương là hơn 900 kiến nghị. Nhưng thực tế bức xúc nhất lại là các thủ tục liên quan đến cấp quận/huyện và xã/phường. Con số kiến nghị chênh lệch không lớn cũng là một nghịch lý. Bởi, liên quan đến cấp bộ, ngành, các thủ tục hành chính công được thực hiện tốt hơn, người dân cũng rành đường rõ lối hơn khi phản ánh. Ví dụ, theo báo cáo của Bộ Nội vụ về “Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính-cải cách chế độ công vụ, công chức” thì Bộ Y tế là đơn vị tiêu biểu về đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý. Bộ này đã có 291 thủ tục hành chính công thực hiện ở mức độ 2 và có 10 dịch vụ ở mức độ 3 tại Cục Quản lý Dược, Cục Quản lý khám chữa bệnh.

Trong khi đó, ở cấp địa phương (xã), ông Lê Vệ Quốc thậm chí còn cho biết, cán bộ hành chính ở cấp này nhiều nơi không biết việc tiếp nhận TTHC của họ có đúng thẩm quyền không. “Với lối làm việc thủ công, chủ yếu thông qua công văn, giấy tờ, khiến cho quy trình xử lý, giải quyết hồ sơ TTHC và các phản ánh, kiến nghị vừa tốn kém thời gian cho người dân vừa tăng chi phí cho Nhà nước”, ông Quốc phân tích.

Với thực tế đó, Bộ Tư pháp xây dựng đề án “Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, kết quả giải quyết TTHC trên nền cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC” nhằm tiếp nhận phản ánh ở cả 4 cấp. Cục trưởng Cục Kiểm soát TTHC Ngô Hải Phan cho biết, hệ thống này dự kiến có khoảng 50.000 người sử dụng để nhập số liệu trực tiếp và khoảng 10 triệu dân, tổ chức tham gia truy cập để tìm kiếm thông tin. Hệ thống sẽ đáp ứng được tối thiểu 600.000 giao dịch mỗi ngày.

Ý tưởng tốt đẹp là vậy nhưng dư luận cũng đặt câu hỏi về “hiệu năng” của nó. Những vấn đề như thái độ ứng xử, tiêu cực… sẽ giám sát bằng hệ thống gì? Và đây mới là bức xúc lớn nhất khi người dân phải thốt lên “hành là chính”.