Chiều cao của thanh niên Việt Nam đã thay đổi nhiều sau 10 năm

Vụ 4 người trong gia đình ngộ độc tinh dầu đuổi muỗi: Cảnh báo cách xông tinh dầu nguy hiểm nhất định cần tránh

Ngày 15/4, Viện Dinh dưỡng quốc gia – Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị công bố kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc 2019 – 2020. Cuộc điều tra Dinh dưỡng toàn quốc được tiến hành thường kỳ 10 năm một lần được Viện Dinh dưỡng quốc gia (Bộ Y tế) triển khai phối hợp với Tổng cục Thống kê và nhiều đơn vị khác.

Cuộc Tổng Điều tra Dinh dưỡng lần này có quy mô lớn nhất từ trước đến nay ở phạm vi quốc gia với sự tham gia của 22400 hộ gia đình tại 25 tỉnh thành phố đại diện cho 6 vùng sinh thái; thực hiện thu thập đồng thời các chỉ số về nhân trắc, vi chất dinh dưỡng, khẩu phẩn ăn cá thể, cũng như thông tin về an ninh lương thực và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Kết quả của cuộc Tổng điều tra dinh dưỡng 2019 - 2020 đã đưa ra nhiều vấn đề thay đổi trong dinh dưỡng của người Việt

Theo kết quả của cuộc Tổng điều tra, chiều cao đạt được của thanh niên Việt Nam đã có sự thay đổi mạnh ở nhóm thanh niên nam 18 tuổi. Năm 2020, chiều cao của nam đạt 168,1cm (tăng 3,7cm so với năm 2010: 164,4cm), nữ năm 2020 đạt 156,2cm (năm 2010: 154,8cm).

Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi (chiều cao/tuổi) ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm so với trước. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em tuổi học đường (5 - 19 tuổi) còn 14,8% (năm 2010 tỷ lệ này là 23,4%). Tuy nhiên giữa các vùng miền về tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi vẫn còn có sự chênh lệch; ở các vùng nông thôn và miền núi tỷ lệ này còn ở mức cao.

Đáng lưu ý là tình trạng thừa cân, béo phì lại gia tăng. Béo phì tăng từ 8,5% năm 2010 lên thành 19,0% năm 2020, trong đó tỷ lệ thừa cân béo phì khu vực thành thị là 26,8%, nông thôn là 18,3% và miền núi là 6,9%.

Cuộc Tổng điều tra lần này cũng đã đưa ra những con số thay đổi đáng kể trong khẩu phần ăn của người dân năm 2020. Năng lượng trung bình trong khẩu phần đạt 2023kcal/người/ngày, tăng nhẹ so với mức năng lượng 1925kcal/ người/ngày năm 2010. Cơ cấu sinh năng lượng từ Protein, Lipid, và Glucid (2020) là: 15,8% : 20,2% : 64,0% (% so với tổng năng lượng ăn vào), cơ cấu này được coi là cân đối theo khuyến nghị cho người Việt Nam (2016).

Mức ăn rau quả của người dân đã tăng bình quân đầu người từ 190,4g rau/người/ngày; 60,9g quả chín/người/ngày (2010) lên thành 231,0g rau/người/ngày; 140,7g quả chín/người/ngày (2020); Mức tiêu thụ rau quả mới chỉ đạt khoảng 66,4% - 77,4% so với nhu cầu khuyến nghị của Tháp Dinh dưỡng cho người trưởng thành.

Đáng lưu ý, mức tiêu thụ thịt của người Việt tăng nhanh từ 84,0g/người/ngày tăng lên 136,4g/người/ngày (năm 2020); khu vực thành phố tiêu thụ cao hơn, ở mức 155,3g/người/ngày.

Báo cáo tại hội nghị về kết quả Tổng điều tra, Ths.BS Trịnh Hồng Sơn – Viện Dinh dưỡng quốc gia cũng nhấn mạnh, tỷ lệ người dân có hiểu biết và thực hành đúng về an toàn thực phẩm có cải thiện rõ rệt: 35,8% số người trả lời có kiến thức tốt; 55,6% có kiến thức trung bình và chỉ 8,6% có kiến thức kém. Về xử lý ngộ độc thực phẩm: 78,0% số người trả lời lựa chọn đưa người bệnh đến cơ sở y tế để điều trị so với 44,9% năm 2010; tỷ lệ người dân được tiếp cận với nguồn thông tin chính thống về ATTP cũng tăng so với điều tra năm 2010.

Tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng có nhiều cải thiện rõ. Tỷ lệ thiếu vitamin A tiền lâm sàng và thiếu máu đã ở mức nhẹ về ý nghĩa sức khỏe cộng đồng (riêng phụ nữ có thai tỷ lệ thiếu máu ở mức trung bình). Giảm tỷ lệ thiếu vitamin A tiền lâm sàng ở trẻ em 6-59 tháng (2010 - 2020). Nhưng tình trạng thiếu kẽm vẫn còn cao, nhất là ở đối tượng có nguy cơ cao là trẻ em, bà mẹ mang thai…

Đánh giá chung về vai trò quan trọng những kết quả của cuộc tổng điều tra, GS. TS. Lê Danh Tuyên – Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia đã khẳng định, cuộc Tổng điều tra Dinh dưỡng toàn quốc lần này có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc đánh giá các Mục tiêu của Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng, giai đoạn 2011-2020 và đưa ra các bằng chứng khoa học nhằm phục vụ cho việc soạn thảo Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng trong giai đoạn tiếp theo".

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại hội nghị. Ảnh PT

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đồng chí Đỗ Xuân Tuyên đã nhấn mạnh, kết quả của Tổng điều tra dinh dưỡng 2019 – 2010 cho thấy bức tranh toàn cảnh về dinh dưỡng Việt Nam, những tiến bộ trong 10 năm qua cũng như thách thức mà chúng ta cần giải quyết thời gian tới.

Đó là vấn đề thiếu các vi chất dinh dưỡng như sắt, kẽm, vitamin A, I ốt... Thừa cân béo phì đang gia tăng ở tất cả các lớp tuổi và ở cả thành thị và nông thôn kéo theo là sự gia tăng không kiểm soát của các bệnh không lây nhiễm liên quan đến chế độ ăn. Vấn đề chất lượng và sự an toàn của thực phẩm mà người dân hàng ngày vẫn đang ăn từ khâu sản xuất, lưu thông, chế biến và sử dụng.

Theo đó, cần có những nỗ lực nhằm giảm tình trạng thừa cân và béo phì đang gia tăng nhanh chóng ở trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn. Tăng cường đầu tư cho các can thiệp dinh dưỡng thiết yếu trong 1.000 ngày vàng bao gồm dinh dưỡng trước/trong khi mang thai, dinh dưỡng bà mẹ cho con bú, nuôi con bằng sữa mẹ và ăn bổ sung hợp lý, lồng ghép can thiệp dinh dưỡng trong đảm bảo bao phủ y tế toàn dân.

Ngoài ra, việc đầu tư chiến lược và cơ cấu lại hệ thống là cần thiết để đạt được sự công bằng hơn cho các nhóm dân tộc thiểu số và khu vực miền núi và cần có các mục tiêu cải thiện dinh dưỡng riêng cho các nhóm dân tộc thiểu số và các vùng khó khăn. Đồng thời cần chuyển dinh dưỡng từ việc coi là vấn đề y tế sang cam kết và tham gia đa ngành.

Phương Thuận