Chưa đủ nhân lực dạy tiếng Anh tiểu học

Ông Nguyễn Ngọc Hùng, thường trực Ban chỉ đạo Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 ước tính, nếu triển khai dạy 2 tiết tiếng Anh/tuần, cả nước sẽ cần 12.000 giáo viên. Đến giai đoạn 2017-2018, với 4 tiết tiếng Anh/tuần sẽ cần 24.000 giáo viên.

 

Theo Viện Khoa học giáo dục, chương trình dạy tiếng Anh cho tiểu học được dạy 4 tiết/tuần, tương đương tổng số tiết dạy mỗi năm là 140 tiết. 4 chủ điểm sẽ được đưa vào giảng dạy cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 5 gồm: “Me and friends”, “Me and my school”, “Me and my family”, “Me and world around”. Từ những chủ điểm này sẽ được triển khai thành các chủ đề, các hoạt động và năng lực giao tiếp. Sau khi học xong chương trình tiểu học, HS sẽ đạt đến trình độ A1 của chương trình tham chiếu chung châu Âu về ngôn ngữ (CEF).

 

Trên thực tế triển khai việc dạy tiếng Anh cho bậc tiểu học ở Hà Nội, đang có hai luồng ý kiến từ phía phụ huynh. Đối với những phụ huynh coi trọng sự cần thiết của tiếng Anh và gia đình có điều kiện, họ thường chọn cho con những trường tiểu học chất lượng cao, nơi có sự đầu tư tốt cho chương trình học và có đầy đủ điều kiện đảm bảo được việc học tiếng Anh ở bậc tiểu học. Một số khác lại chọn phương án cho con đi học thêm ở các trung tâm Anh ngữ có tiếng hoặc tìm giáo viên dạy chuyên ngữ bồi dưỡng thêm cho con. Chị A.T (ở Hoàng Cầu, Hà Nội) cho biết, chị quan tâm đến chương trình học ngoại ngữ ở trường và coi đó là một tiêu chí chọn trường học cho con. “Thực chất thì chương trình tiểu học hay mẫu giáo mà các trường ở Hà Nội đang áp dụng đã theo đúng tiêu chuẩn của Bộ GD&ĐT đề ra và cũng được các trường dạy nhiều năm. Nhưng chương trình ngoại ngữ ở bậc tiểu học thì không phải trường nào cũng đáp ứng được. Bởi vậy đây là yếu tố tôi quan tâm hàng đầu”, chị A.T nói.

Tuy nhiên, cũng có phụ huynh cho rằng, trẻ con học tiếng Việt chưa thông thạo, tại sao phải học tiếng Anh sớm vậy? Chị T.H (Khu đô thị mới Yên Hòa, Hà Nội) có con đang học ở một trường tiểu học công lập tại quận Đống Đa cho biết, khi quyết định đăng ký cho cô con gái học lớp 3 đi học thêm tiếng Anh ở trung tâm, vợ chồng chị đã phải tranh cãi rất lâu bởi quan điểm của chồng chị là trẻ con cứ đọc thông, viết thạo tiếng Việt đã, học tiếng Anh là việc ở cấp học sau. “Chỉ đến khi thấy con gái thích học tiếng Anh và liên tục giành được học bổng từ trung tâm ngoại ngữ, chồng tôi mới bắt đầu nhìn nhận lại việc học tiếng Anh ở bậc tiểu học và từ đó rất quan tâm đến việc chăm cho con học ngoại ngữ”, chị T.H cho biết.

 

 

Trong học kỳ vừa qua, Bộ GD&ĐT đã thí điểm chương trình này ở 88 trường của 18 tỉnh, thành và định hướng sẽ mở rộng thí điểm 20% số trường tiểu học trong năm học tới.  Kết quả khảo sát để bước đầu đánh giá chương trình tiếng Anh tiểu học lớp 3, học kỳ I của năm học 2010 – 2011,  từ Hà Nội, Hòa Bình, Bà Rịa – Vũng Tàu và TPHCM cho thấy những con số khá “đẹp”.  Cụ thể, học sinh đạt loại khá, giỏi rất cao (Hà Nội: 95%, Hòa Bình: 91%, Bà Rịa – Vũng Tàu: 89%) trong khi loại yếu chỉ chiếm 1% - 2,7%. Tuy nhiên, ông Nguyễn Lộc - Phó viện trưởng Viện Khoa học giáo dục cho biết, đây chỉ là số liệu thu thập từ những học sinh thành phố, tại những trường có điều kiện tương đối tốt về các mặt. Nếu khảo sát ở các tỉnh, thành khác, kết quả chắc chắn sẽ không đạt như vậy.

Còn trong một hội thảo tổ chức tại Đà Nẵng, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cũng nêu lên một con số về thực trang giáo viên tiếng Anh tiểu học, qua kiểm tra 147 giáo viên tiếng Anh tiểu học để triển khai việc giảng dạy tiếng Anh thí điểm đối với học sinh khối lớp 3, chỉ có 92 giáo viên đạt chuẩn kiến thức, có thể tham gia công tác giảng dạy thí điểm.

Theo GS Nguyễn Lộc, hiện có 4.000 giáo viên tham gia dạy tiếng Anh tự chọn bậc tiểu học trên toàn quốc là một con số quá ít ỏi so với yêu cầu của chương trình dạy tiếng Anh bậc tiểu học. Bên cạnh đó còn có một thực tế trình độ chuyên môn của giáo viên tiếng Anh bậc tiểu học còn có sự chênh lệch, nếu không muốn nói là gần 100% giáo viên dạy tiếng Anh tiểu học hiện nay không đủ chuẩn. Phần lớn giáo viên tiếng Anh bậc tiểu học làm việc hợp đồng theo mức lương thỏa thuận với phụ huynh. Lương thấp, không thuộc biên chế tuyển dụng nên đa số chưa an tâm công tác. Chương trình yêu cầu trình độ giáo viên tối thiểu là cao đẳng hoặc đại học sư phạm tiếng Anh và chuẩn hóa giáo viên tiếng Anh tiểu học, nhưng mức lương hiện nay chỉ từ 500.000 đến vài triệu đồng/tháng thì liệu có thể giữ được giáo viên gắn bó lâu dài là câu hỏi mà các sở GD&ĐT đang loay hoay tìm cách tháo gỡ.

 

Hà Nội: Thiếu đủ thứ   Hà Nội cũng là một trong những tỉnh, thành tham gia thí điểm trong chương trình tiếng Anh tiểu học. Tuy nhiên, không phải trường nào cũng đáp ứng được yêu cầu mà Bộ GD&ĐT đề ra. Trong khi điều kiện cơ sở vật chất, giáo viên chưa được chuẩn bị đầy đủ thì tiêu chuẩn của chương trình tiếng Anh tiểu học do Viện Khoa học Giáo dục đưa ra khá cao. Chương trình này yêu cầu trình độ giáo viên tối thiểu là tốt nghiệp trường cao đẳng hoặc đại học sư phạm chuyên ngành tiếng Anh, số lượng học sinh cho mỗi lớp chỉ 30 - 35 em, tài liệu và trang thiết bị nghe nhìn hỗ trợ giảng dạy phải đầy đủ tối thiểu nhất là màn hình tivi 50 inch, máy tính để phục vụ cài đặt phần mềm, máy chiếu, bàn ghế… Chưa nói đến trang thiết bị, với Hà Nội, để đáp ứng được yêu cầu 35 học sinh/lớp quả là bài toán nan giải. Và theo tính toán của nhiều trường ở Hà Nội, để có phòng tiếng Anh chuyên biệt sẽ phải đầu tư khoảng vài trăm triệu đồng nên ở nhiều trường học, các phòng học chuyên biệt có được là nhờ sự trợ giúp từ phía phụ huynh. Năm học 2010-2011 là năm thứ hai Trường tiểu học Lê Thanh A (huyện Mỹ Đức) dạy tiếng Anh cho học sinh từ  lớp 3 đến lớp 5. Theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, mỗi tuần học sinh được học 4 tiết tiếng Anh nhưng trường chỉ đáp ứng được 2 tiết/tuần. Trường vừa đầu tư hơn 5 tỷ đồng để trang bị cho việc dạy học tại trường nhưng hiện nay vẫn chưa trang bị được phòng tiếng Anh. Còn tại Trường tiểu học Bắc Phú (huyện Sóc Sơn) cũng đang thực hiện chương trình dạy tiếng Anh cho lớp 3 đến lớp 5 nhưng cơ sở vật chất chưa được đầu tư, trường chỉ có 2 giáo viên nên học sinh chỉ được học 2 tiết tiếng Anh/tuần.

 

Đỗ Minh Hoan